-
૧૯૦ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
હૈં, હિંસાદિક બઢતે હૈં, ઇસમેં ધર્મ ક્યા હુઆ? તથા ઔંધે મુઁહ ઝૂલતે હૈં, ઊર્ધ્વબાહુ રખતે
હૈં. — ઇત્યાદિ સાધન કરતે હૈં, વહાઁ ક્લેશ હી હોતા હૈ. યહ કુછ ધર્મકે અંગ નહીં હૈં.
તથા પવન-સાધન કરતે હૈં વહાઁ નેતી, ધોતી ઇત્યાદિ કાર્યોંમેં જલાદિકસે હિંસાદિક ઉત્પન્ન
હોતે હૈં; કોઈ ચમત્કાર ઉત્પન્ન હો તો ઉસસે માનાદિક બઢતે હૈં; વહાઁ કિંચિત્ ધર્મસાધન નહીં
હૈ. — ઇત્યાદિક ક્લેશ તો કરતે હૈં, વિષય-કષાય ઘટાનેકા કોઈ સાધન નહીં કરતે. અન્તરંગમેં
ક્રોધ, માન, માયા, લોભકા અભિપ્રાય હૈ; વૃથા ક્લેશ કરકે ધર્મ માનતે હૈં સો કુધર્મ હૈ.
તથા કિતને હી ઇસ લોકમેં દુઃખ સહન ન હોનેસે વ પરલોકમેં ઇષ્ટકી ઇચ્છા વ અપની
પૂજા બઢાનેકે અર્થ વ કિસી ક્રોધાદિકસે આપઘાત કરતે હૈં. જૈસે — પતિવિયોગસે અગ્નિમેં
જલકર સતી કહલાતી હૈ, વ હિમાલયમેં ગલતે હૈં, કાશીમેં કરૌંત લેતે હૈં, જીવિત મરણ લેતે
હૈં — ઇત્યાદિ કાર્યોંસે ધર્મ માનતે હૈં; પરન્તુ આપઘાતકા તો મહાન પાપ હૈ. યદિ શરીરાદિકસે
અનુરાગ ઘટા થા તો તપશ્ચરણાદિ કરના થા, મર જાનેમેં કૌન ધર્મકા અંગ હુઆ? ઇસલિયે
આપઘાત કરના કુધર્મ હૈ.
ઇસી પ્રકાર અન્ય ભી બહુતસે કુધર્મકે અંગ હૈં. કહાઁ તક કહેં, જહાઁ વિષય-કષાય
બઢતે હોં ઔર ધર્મ માનેં સો સબ કુધર્મ જાનના.
દેખો, કાલકા દોષ, જૈનધર્મમેં ભી કુધર્મકી પ્રવૃત્તિ હો ગયી હૈ. જૈનમતમેં જો ધર્મ-પર્વ
કહે હૈં વહાઁ તો વિષય-કષાય છોડકર સંયમરૂપ પ્રવર્તના યોગ્ય હૈ. ઉસે તો ગ્રહણ નહીં કરતે
ઔર વ્રતાદિકકા નામ ધારણ કરકે વહાઁ નાના શ્રૃંગાર બનાતે હૈં, ઇષ્ટ-ભોજનાદિક કરતે હૈં,
કુતૂહલાદિ કરતે હૈં વ કષાય બઢાનેકે કાર્ય કરતે હૈં, જુઆ ઇત્યાદિ મહાન પાપરૂપ પ્રવર્તતે હૈં.
તથા પૂજનાદિ કાર્યોંમેં ઉપદેશ તો યહ થા કિ — ‘‘સાવદ્યલેશો બહુપુણ્યરાશૌ
દોષાયનાલં૧ — બહુત પુણ્યસમૂહમેં પાપકા અંશ દોષકે અર્થ નહીં હૈ. ઇસ છલ દ્વારા પૂજા-
પ્રભાવનાદિ કાર્યોંમેં — રાત્રિમેં દીપકસે, વ અનન્તકાયાદિકકે સંગ્રહ દ્વારા, વ અયત્નાચાર- પ્રવૃત્તિસે
હિંસાદિરૂપ પાપ તો બહુત ઉત્પન્ન કરતે હૈં ઔર સ્તુતિ, ભક્તિ આદિ શુભપરિણામોંમેં નહીં પ્રવર્તતે
વ થોડે પ્રવર્તતે હૈં; સો વહાઁ નુકસાન બહુત, નફા થોડા યા કુછ નહીં. ઐસે કાર્ય કરનેમેં
તો બુરા હી દિખના હોતા હૈ.
તથા જિનમન્દિર તો ધર્મકા ઠિકાના હૈ. વહાઁ નાના કુકથા કરના, સોના ઇત્યાદિ
૧. પૂજ્યં જિનં ત્વાર્ચયતોજનસ્ય, સાવદ્યલેશોબહુપુણ્યરાશૌ.
દોષાયનાલં કણિકા વિષસ્ય, ન દૂષિકા શીતશિવામ્બુરાશૌ..૫૮.. (બૃહત્ સ્વયંભૂસ્તોત્ર)