-
સાતવાઁ અધિકાર ][ ૨૧૩
કરનેકા શ્રદ્ધાન વ જ્ઞાન વ આચરણ મિટ જાયે તબ સમ્યગ્દર્શનાદિ હોતે હૈં. યદિ પરદ્રવ્યકા
પરદ્રવ્યરૂપ શ્રદ્ધાનાદિ કરનેસે સમ્યગ્દર્શનાદિ ન હોતે હોં તો કેવલીકે ભી ઉનકા અભાવ હો.
જહાઁ પરદ્રવ્યકો બુરા જાનના, નિજદ્રવ્યકો ભલા જાનના હો; વહાઁ તો રાગ-દ્વેષ સહજ હી હુએ.
જહાઁ આપકો આપરૂપ ઔર પરકો પરરૂપ યથાર્થ જાનતા રહે, વૈસે હી શ્રદ્ધાનાદિરૂપ પ્રવર્તન
કરે; તભી સમ્યગ્દર્શનાદિ હોતે હૈં — ઐસા જાનના.
ઇસલિયે બહુત ક્યા કહેં — જિસ પ્રકારસે રાગાદિ મિટાનેકા શ્રદ્ધાન હો વહી શ્રદ્ધાન
સમ્યગ્દર્શન હૈ, જિસ પ્રકારસે રાગાદિ મિટાનેકા જાનના હો વહી જાનના સમ્યગ્જ્ઞાન હૈ, તથા
જિસપ્રકારસે રાગાદિ મિટેં વહી આચરણ સમ્યક્ચારિત્ર હૈ; ઐસા હી મોક્ષમાર્ગ માનના યોગ્ય હૈ.
ઇસ પ્રકાર નિશ્ચયનયસે આભાસસહિત એકાન્તપક્ષકે ધારી જૈનાભાસોંકે મિથ્યાત્વકા
નિરૂપણ કિયા.
વ્યવહારભાસી મિથ્યાદૃષ્ટિ
અબ, વ્યવહારાભાસપક્ષકે ધારક જૈનાભાસોંકે મિથ્યાત્વકા નિરૂપણ કરતે હૈંઃ —
જિનાગમમેં જહાઁ વ્યવહારકી મુખ્યતાસે ઉપદેશ હૈ, ઉસે માનકર બાહ્યસાધનાદિકકા હી
શ્રદ્ધાનાદિક કરતે હૈં, ઉનકે સર્વધર્મકે અંગ અન્યથારૂપ હોકર મિથ્યાભાવકો પ્રાપ્ત હોતે હૈં —
સો વિશેષ કહતે હૈં.
યહાઁ ઐસા જાન લેના કિ વ્યવહારધર્મકી પ્રવૃત્તિસે પુણ્યબન્ધ હોતા હૈ, ઇસલિયે
પાપપ્રવૃત્તિકી અપેક્ષા તો ઇસકા નિષેધ હૈ નહીં; પરન્તુ યહાઁ જો જીવ વ્યવહારપ્રવૃત્તિસે હી સન્તુષ્ટ
હોકર સચ્ચે મોક્ષમાર્ગમેં ઉદ્યમી નહીં હોતે હૈં, ઉન્હેં મોક્ષમાર્ગમેં સન્મુખ કરનેકે લિયે ઉસ શુભરૂપ
મિથ્યાપ્રવૃત્તિકા ભી નિષેધરૂપ નિરૂપણ કરતે હૈં.
યહ જો કથન કરતે હૈં ઉસે સુનકર યદિ શુભપ્રવૃત્તિ છોડ અશુભમેં પ્રવૃત્તિ કરોગે તબ
તો તુમ્હારા બુરા હોગા; ઔર યદિ યથાર્થ શ્રદ્ધાન કરકે મોક્ષમાર્ગમેં પ્રવર્તન કરોગે તો તુમ્હારા
ભલા હોગા. જૈસે — કોઈ રોગી નિર્ગુણ ઔષધિકા નિષેધ સુનકર ઔષધિ સાધનકો છોડકર
કુપથ્ય કરે તો વહ મરેગા, ઉસમેં વૈદ્યકા કુછ દોષ નહીં હૈ; ઉસી પ્રકાર કોઈ સંસારી પુણ્યરૂપ
ધર્મકા નિષેધ સુનકર ધર્મસાધન છોડ વિષય-કષાયરૂપ પ્રવર્તન કરેગા તો વહી નરકાદિમેં દુઃખ
પાયેગા. ઉપદેશદાતાકા તો દોષ હૈ નહીં. ઉપદેશ દેનેવાલેકા અભિપ્રાય તો અસત્યશ્રદ્ધાનાદિ
છુડાકર મોક્ષમાર્ગમેં લગાનેકા જાનના.
સો ઐસે અભિપ્રાયસે યહાઁ નિરૂપણ કરતે હૈં.