-
૨૧૪ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
[ કુલઅપેક્ષા ધર્મધારક વ્યવહારાભાસી ]
વહાઁ કોઈ જીવ તો કુલક્રમસે હી જૈની હૈં, જૈનધર્મકા સ્વરૂપ જાનતે નહીં, પરન્તુ કુલમેં
જૈસી પ્રવૃત્તિ ચલી આયી હૈ વૈસે પ્રવર્તતે હૈં. વહાઁ જિસ પ્રકાર અન્યમતી અપને કુલધર્મમેં
પ્રવર્તતે હૈં ઉસી પ્રકાર યહ પ્રવર્તતે હૈં. યદિ કુલક્રમસે હી ધર્મ હો તો મુસલમાન આદિ સભી
ધર્માત્મા હો જાયેં. જૈનધર્મકી વિશેષતા ક્યા રહી?
વહી કહા હૈઃ —
લોયમ્મિ રાયણીઈ ણાયં ણ કુલકમ્મિ કઇયાવિ.
કિં પુણ તિલોય પહુણો જિણંદધમ્માહિગારમ્મિ..૭.. (ઉપદેશસિદ્ધાન્તરત્નમાલા)
અર્થઃ — લોકમેં યહ રાજનીતિ હૈ કિ કદાચિત્ કુલક્રમસે ન્યાય નહીં હોતા હૈ. જિસકા
કુલ ચોર હો, ઉસે ચોરી કરતે પકડ લેં તો ઉસકા કુલક્રમ જાનકર છોડતે નહીં હૈં, દણ્ડ હી
દેતે હૈં. તો ત્રિલોકપ્રભુ જિનેન્દ્રદેવકે ધર્મકે અધિકારમેં ક્યા કુલક્રમાનુસાર ન્યાય સંભવ હૈ?
તથા યદિ પિતા દરિદ્રી હો ઔર આપ ધનવાન હો, તબ વહાઁ તો કુલક્રમકા વિચાર
કરકે આપ દરિદ્રી રહતા હી નહીં, તો ધર્મમેં કુલકા ક્યા પ્રયોજન હૈ? તથા પિતા નરકમેં
જાયે ઔર પુત્ર મોક્ષ જાતા હૈ, વહાઁ કુલક્રમ કૈસે રહા? યદિ કુલ પર દૃષ્ટિ હો તો પુત્ર
ભી નરકગામી હોના ચાહિયે. ઇસલિયે ધર્મમેં કુલક્રમકા કુછ ભી પ્રયોજન નહીં હૈ.
શાસ્ત્રોંકા અર્થ વિચારકર યદિ કાલદોષસે જિનધર્મમેં ભી પાપી પુરુષોં દ્વારા કુદેવ-કુગુરુ-
કુધર્મ સેવનાદિરૂપ તથા વિષય-કષાય પોષણાદિરૂપ વિપરીત પ્રવૃત્તિ ચલાઈ ગઈ હો, તો ઉસકા
ત્યાગ કરકે જિન-આજ્ઞાનુસાર પ્રવર્તન કરના યોગ્ય હૈ.
યહાઁ કોઈ કહે કિ પરમ્પરા છોડકર નવીન માર્ગમેં પ્રવર્તન કરના યોગ્ય નહીં હૈ?
ઉસસે કહતે હૈં — યદિ અપની બુદ્ધિસે નવીન માર્ગ પકડે તો યોગ્ય નહીં હૈ. જો
પરમ્પરા – અનાદિનિધન જૈનધર્મકા સ્વરૂપ શાસ્ત્રોંમેં લિખા હૈ, ઉસકી પ્રવૃત્તિ મિટાકર પાપી પુરુષોંને
બીચમેં અન્યથા પ્રવૃત્તિ ચલાઈ હો, ઉસે પરમ્પરા-માર્ગ કૈસે કહા જા સકતા હૈ? તથા ઉસે છોડકર
પુરાતન જૈનશાસ્ત્રોંમેં જૈસા ધર્મ લિખા થા, વૈસે પ્રવર્તન કરે તો ઉસે નવીન માર્ગ કૈસે કહા
જા સકતા હૈ?
તથા યદિ કુલમેં જૈસી જિનદેવકી આજ્ઞા હૈ, ઉસી પ્રકાર ધર્મકી પ્રવૃત્તિ હૈ તો અપનેકો
ભી વૈસે હી પ્રવર્તન કરના યોગ્ય હૈ; પરન્તુ ઉસે કુલાચાર ન જાન ધર્મ જાનકર, ઉસકે સ્વરૂપ,
ફલાદિકકા નિશ્ચય કરકે અંગીકાર કરના. જો સચ્ચે ભી ધર્મકો કુલાચાર જાનકર પ્રવર્તતા