-
સાતવાઁ અધિકાર ][ ૨૧૭
સમ્યક્ત્વ વ ધર્મધ્યાન હોતા હૈ. લોકમેં ભી કિસી પ્રકાર પરીક્ષા હોને પર હી પુરુષકી પ્રતીતિ
કરતે હૈં.
તથા તૂને કહા કિ જિનવચનમેં સંશય કરનેસે સમ્યક્ત્વકે શંકા નામક દોષ હોતા હૈ;
સો ‘ન જાને યહ કિસ પ્રકાર હૈ’ — ઐસા માનકર નિર્ણય ન કરે વહાઁ શંકા નામક દોષ હોતા
હૈ. તથા યદિ નિર્ણય કરનેકા વિચાર કરતે હી સમ્યક્ત્વમેં દોષ લગતા હો તો અષ્ટસહસ્રીમેં
આજ્ઞાપ્રધાનસે પરીક્ષાપ્રધાનકો ઉત્તમ કિસલિયે કહા? પૃચ્છના આદિ સ્વાધ્યાયકે અંગ કૈસે કહે?
પ્રમાણ-નયસે પદાર્થોંકા નિર્ણય કરનેકા ઉપદેશ કિસલિયે દિયા? ઇસલિયે પરીક્ષા કરકે આજ્ઞા
માનના યોગ્ય હૈ.
તથા કિતને હી પાપી પુરુષોંને અપને કલ્પિત કથન કિયે હૈં ઔર ઉન્હેં જિનવચન
ઠહરાયા હૈ, ઉન્હેં જૈનમતકે શાસ્ત્ર જાનકર પ્રમાણ નહીં કરના. વહાઁ ભી પ્રમાણાદિકસે પરીક્ષા
કરકે, વ પરસ્પર શાસ્ત્રોંસે વિધિ મિલાકર, વ ઇસ પ્રકાર સમ્ભવ હૈ યા નહીં — ઐસા વિચાર
કરકે વિરુદ્ધ અર્થકો મિથ્યા હી જાનના.
જૈસે — કિસી ઠગને સ્વયં પત્ર લિખકર ઉસમેં લિખનેવાલેકા નામ કિસી સાહૂકારકા
રખા; ઉસ નામકે ભ્રમસે ધનકો ઠગાયે તો દરિદ્રી હોગા. ઉસી પ્રકાર પાપી લોગોંને સ્વયં
ગ્રન્થાદિ બનાકર વહાઁ કર્તાકા નામ જિન, ગણધર, આચાર્યોંકા રખા; ઉસ નામકે ભ્રમસે ઝૂઠ
શ્રદ્ધાન કરે તો મિથ્યાદૃષ્ટિ હી હોગા.
તથા વહ કહતા હૈ — ગોમ્મટસાર૧મેં ઐસા કહા હૈ કિ સમ્યગ્દૃષ્ટિ જીવ અજ્ઞાની ગુરુકે
નિમિત્તસે ઝૂઠ ભી શ્રદ્ધાન કરે તો આજ્ઞા માનનેસે સમ્યગ્દૃષ્ટિ હી હૈ. સો યહ કથન કૈસે કિયા?
ઉત્તરઃ — જો પ્રત્યક્ષ-અનુમાનાદિગોચર નહીં હૈં, ઔર સૂક્ષ્મપનેસે જિનકા નિર્ણય નહીં હો
સકતા ઉનકી અપેક્ષા યહ કથન હૈ; પરન્તુ મૂલભૂત દેવ-ગુરુ-ધર્માદિ તથા તત્ત્વાદિકકા અન્યથા
શ્રદ્ધાન હોને પર તો સર્વથા સમ્યક્ત્વ રહતા નહીં હૈ — યહ નિશ્ચય કરના. ઇસલિયે બિના પરીક્ષા
કિયે કેવલ આજ્ઞા હી દ્વારા જો જૈની હૈં ઉન્હેં ભી મિથ્યાદૃષ્ટિ જાનના.
તથા કિતને હી પરીક્ષા કરકે ભી જૈની હોતે હૈં; પરન્તુ મૂલ પરીક્ષા નહીં કરતે.
દયા, શીલ, તપ, સંયમાદિ ક્રિયાઓં દ્વારા; વ પૂજા, પ્રભાવનાદિ કાર્યોંસે; અતિશય, ચમત્કારાદિસે
વ જિનધર્મસે ઇષ્ટ પ્રાપ્તિ હોનેકે કારણ જિનમતકો ઉત્તમ જાનકર, પ્રીતિવંત હોકર જૈની હોતે
હૈં. સો અન્યમતોંમેં ભી યે કાર્ય તો પાયે જાતે હૈં; ઇસલિયે ઇન લક્ષણોંમેં તો અતિવ્યાપ્તિ
પાયા જાતા હૈ.
૧. સમ્માઇઠ્ઠી જીવો ઉવઇટ્ઠં પવયણં તુ સદ્દહદિ.
સદ્દહદિ અસબ્ભાવં અજાણમાસૌ ગુરુણિયોગા..૨૭.. (જીવકાણ્ડ)