-
૨૧૮ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
કોઈ કહે — જૈસે જિનધર્મમેં યે કાર્ય હૈં, વૈસે અન્યમતોંમેં નહીં પાયે જાતે; ઇસલિયે
અતિવ્યાપ્તિ નહીં હૈ?
સમાધાનઃ — યહ તો સત્ય હૈ, ઐસા હી હૈ. પરન્તુ જૈસે તૂ દયાદિક માનતા હૈ ઉસી
પ્રકાર તો વે ભી નિરૂપણ કરતે હૈં. પરજીવોંકી રક્ષાકો દયા તૂ કહતા હૈ, વહી વે કહતે
હૈં. ઇસી પ્રકાર અન્ય જાનના.
ફિ ર વહ કહતા હૈ — ઉનકે ઠીક નહીં હૈ; ક્યોંકિ કભી દયા પ્રરૂપિત કરતે હૈં, કભી
હિંસા પ્રરૂપિત કરતે હૈં?
ઉત્તરઃ — વહાઁ દયાદિકકા અંશમાત્ર તો આયા; ઇસલિયે અતિવ્યાપ્તિપના ઇન લક્ષણોંકે
પાયા જાતા હૈ. ઇનકે દ્વારા સચ્ચી પરીક્ષા હોતી નહીં.
તો કૈસે હોતી હૈ? જિનધર્મમેં સમ્યગ્દર્શન-જ્ઞાન-ચારિત્રકો મોક્ષમાર્ગ કહા હૈ. વહાઁ સચ્ચે
દેવાદિક વ જીવાદિકકા શ્રદ્ધાન કરનેસે સમ્યક્ત્વ હોતા હૈ, વ ઉનકો જાનનેસે સમ્યગ્જ્ઞાન હોતા
હૈ, વ વાસ્તવમેં રાગાદિક મિટને પર સમ્યક્ચારિત્ર હોતા હૈ. સો ઇનકે સ્વરૂપકા જૈસા જિનમતમેં
નિરૂપણ કિયા હૈ વૈસા અન્યત્ર કહીં નહીં કિયા, તથા જૈનીકે સિવાય અન્યમતી ઐસા કાર્ય
કર નહીં સકતે. ઇસલિયે યહ જિનમતકા સચ્ચા લક્ષણ હૈ. ઇસ લક્ષણકો પહિચાનકર જો
પરીક્ષા કરતે હૈં વે હી શ્રદ્ધાની હૈં. ઇસકે સિવાય જો અન્ય પ્રકારસે પરીક્ષા કરતે હૈં વે
મિથ્યાદૃષ્ટિ હી રહતે હૈં.
તથા કિતને હી સંગતિસે જૈનધર્મ ધારણ કરતે હૈં, કિતને હી મહાન્ પુરુષકો જિનધર્મમેં
પ્રવર્તતા દેખ આપ ભી પ્રવર્તતે હૈં, કિતને હી દેખાદેખી જિનધર્મકી શુદ્ધ યા અશુદ્ધ ક્રિયાઓંમેં
પ્રવર્તતે હૈં. — ઇત્યાદિ અનેક પ્રકારકે જીવ આપ વિચારકર જિનધર્મકા રહસ્ય નહીં પહિચાનતે
ઔર જૈની નામ ધારણ કરતે હૈં. વે સબ મિથ્યાદૃષ્ટિ હી જાનના.
ઇતના તો હૈ કિ જિનમતમેં પાપકી પ્રવૃત્તિ નહીં હો સકતી ઔર પુણ્યકે નિમિત્ત બહુત
હૈં, તથા સચ્ચે મોક્ષમાર્ગકે કારણ વહાઁ બને રહતે હૈં; ઇસલિયે જો કુલાદિસે ભી જૈની હૈં, વે
ભી ઔરોંસે તો ભલે હી હૈં.
[ સાંસારિક પ્રયોજનાર્થ ધર્મધારક વ્યવહારભાસી ]
તથા જો જીવ કપટસે આજીવિકાકે અર્થ, વ બડાઈકે અર્થ, વ કુછ વિષય-કષાય-
સમબન્ધી પ્રયોજન વિચારકર જૈની હોતે હૈં; વે તો પાપી હી હૈં. અતિ તીવ્ર કષાય હોને પર
ઐસી બુદ્ધિ આતી હૈ. ઉનકા સુલઝના ભી કઠિન હૈ. જૈનધર્મકા સેવન તો સંસાર નાશકે