-
સાતવાઁ અધિકાર ][ ૨૨૩
વહાઁ વહ પૂછતા હૈ — ઐસા હૈ તો જ્ઞાનીસે અજ્ઞાનીકે ભક્તિકી અધિકતા હોતી હોગી?
ઉત્તરઃ — યથાર્થતાકી અપેક્ષા તો જ્ઞાનીકે સચ્ચી ભક્તિ હૈ, અજ્ઞાનીકે નહીં હૈ ઔર
રાગભાવકી અપેક્ષા અજ્ઞાનીકે શ્રદ્ધાનમેં ભી ઉસે મુક્તિકા કારણ જાનનેસે અતિ અનુરાગ હૈ, જ્ઞાનીકે
શ્રદ્ધાનમેં શુભબન્ધકા કારણ જાનનેસે વૈસા અનુરાગ નહીં હૈ. બાહ્યમેં કદાચિત્ જ્ઞાનીકો અનુરાગ
બહુત હોતા હૈ, કભી અજ્ઞાનીકો હોતા હૈ — ઐસા જાનના.
ઇસ પ્રકાર દેવભક્તિકા સ્વરૂપ બતલાયા.
ગુરુભક્તિકા અન્યથારૂપ
અબ, ગુરુભક્તિ ઉસકે કૈસી હોતી હૈ સો કહતે હૈંઃ —
કિતને હી જીવ આજ્ઞાનુસારી હૈં. વે તો — યહ જૈનકે સાધુ હૈં, હમારે ગુરુ હૈં, ઇસલિયે
ઇનકી ભક્તિ કરની — ઐસા વિચારકર ઉનકી ભક્તિ કરતે હૈં ઔર કિતને હી જીવ પરીક્ષા
ભી કરતે હૈં. વહાઁ યહ મુનિ દયા પાલતે હૈં, શીલ પાલતે હૈં, ધનાદિ નહીં રખતે, ઉપવાસાદિ
તપ કરતે હૈં, ક્ષુધાદિ પરીષહ સહતે હૈં, કિસીસે ક્રોધાદિ નહીં કરતે હૈં, ઉપદેશ દેકર ઔરોંકો
ધર્મમેં લગાતે હૈં — ઇત્યાદિ ગુણોંકા વિચાર કર ઉનમેં ભક્તિભાવ કરતે હૈં. પરન્તુ ઐસે ગુણ
તો પરમહંસાદિક અન્યમતિયોંમેં તથા જૈની મિથ્યાદૃષ્ટિયોંમેં ભી પાયે જાતે હૈં, ઇસલિયે ઇનમેં
અતિવ્યાપ્તિપના હૈ. ઇનકે દ્વારા સચ્ચી પરીક્ષા નહીં હોતી.
તથા જિન ગુણોંકા વિચાર કરતે હૈં ઉનમેં કિતને હી જીવાશ્રિત હૈં, કિતને હી
પુદ્ગલાશ્રિત હૈં; ઉનકે વિશેષ ન જાનતે હુએ અસમાનજાતીય મુનિપર્યાયમેં એકત્વબુદ્ધિસે મિથ્યાદૃષ્ટિ
હી રહતે હૈં. તથા સમ્યગ્દર્શન-જ્ઞાન-ચારિત્રકી એકતારૂપ મોક્ષમાર્ગ વહ હી મુનિયોંકા સચ્ચા લક્ષણ
હૈ ઉસે નહીં પહિચાનતે. ક્યોંકિ યહ પહિચાન હો જાયે તો મિથ્યાદૃષ્ટિ રહતે નહીં. ઇસપ્રકાર
યદિ મુનિયોંકા સચ્ચા સ્વરૂપ હી નહીં જાનેંગે તો સચ્ચી ભક્તિ કૈસે હોગી? પુણ્યબન્ધકે કારણભૂત
શુભક્રિયારૂપ ગુણોંકો પહિચાનકર ઉનકી સેવાસે અપના ભલા હોના જાનકર ઉનમેં અનુરાગી
હોકર ભક્તિ કરતે હૈં.
ઇસપ્રકાર ગુરુભક્તિકા સ્વરૂપ કહા.
શાસ્ત્રભક્તિકા અન્યથારૂપ
અબ, શાસ્ત્રભક્તિકા સ્વરૂપ કહતે હૈંઃ —
કિતને હી જીવ તો યહ કેવલી ભગવાનકી વાણી હૈ, ઇસલિયે કેવલીકે પૂજ્યપનેકે
કારણ યહ ભી પૂજ્ય હૈ — ઐસા જાનકર ભક્તિ કરતે હૈં. તથા કિતને હી ઇસપ્રકાર પરીક્ષા
કરતે હૈં કિ ઇન શાસ્ત્રોંમેં વિરાગતા, દયા, ક્ષમા, શીલ, સંતોષાદિકકા નિરૂપણ હૈ; ઇસલિયે