Moksha-Marg Prakashak-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 214 of 350
PDF/HTML Page 242 of 378

 

background image
-
૨૨૪ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
યહ ઉત્કૃષ્ટ હૈંઐસા જાનકર ભક્તિ કરતે હૈં. સો ઐસા કથન તો અન્ય શાસ્ત્ર વેદાન્તાદિકમેં
ભી પાયા જાતા હૈ.
તથા ઇન શાસ્ત્રોંમેં ત્રિલોકાદિકકા ગમ્ભીર નિરૂપણ હૈ, ઇસલિયે ઉત્કૃષ્ટતા જાનકર ભક્તિ
કરતે હૈં. પરન્તુ યહાઁ અનુમાનાદિકકા તો પ્રવેશ હૈં નહીં, ઇસલિયે સત્ય-અસત્યકા નિર્ણય કરકે
મહિમા કૈસે જાનેં? ઇસલિયે ઇસપ્રકાર સચ્ચી પરીક્ષા નહીં હોતી. યહાઁ તો અનેકાન્તરૂપ સચ્ચે
જીવાદિતત્ત્વોંકા નિરૂપણ હૈ ઔર સચ્ચા રત્નત્રયરૂપ મોક્ષમાર્ગ દિખલાયા હૈ. ઉસીસે જૈનશાસ્ત્રોંકી
ઉત્કૃષ્ટતા હૈ, ઉસે નહીં પહિચાનતે. ક્યોંકિ યહ પહિચાન હો જાયે તો મિથ્યાદૃષ્ટિ રહતી નહીં.
ઇસ પ્રકાર શાસ્ત્રભક્તિકા સ્વરૂપ કહા.
ઇસપ્રકાર ઇસકો દેવ-ગુરુ-શાસ્ત્રકી પ્રતીતિ હુઈ, ઇસલિયે વ્યવહારસમ્યક્ત્વ હુઆ માનતા
હૈ. પરન્તુ ઉનકા સચ્ચા સ્વરૂપ ભાસિત નહીં હુઆ હૈ; ઇસલિયે પ્રતીતિ ભી સચ્ચી નહીં હુઈ
હૈ. સચ્ચી પ્રતીતિકે બિના સમ્યક્ત્વકી પ્રાપ્તિ નહીં હોતી; ઇસલિયે મિથ્યાદૃષ્ટિ હી હૈ.
સપ્તતત્ત્વકા અન્યથારૂપ
તથા શાસ્ત્રમેં ‘‘તત્ત્વાર્થશ્રદ્ધાનં સમ્યગ્દર્શનં’’ (તત્ત્વાર્થસૂત્ર ૧૨) ઐસા વચન કહા હૈ,
ઇસલિયે શાસ્ત્રોંમેં જૈસે જીવાદિ તત્ત્વ લિખે હૈં વૈસે આપ સીખ લેતા હૈ ઔર વહાઁ ઉપયોગ
લગાતા હૈ, ઔરોંકો ઉપદેશ દેતા હૈ; પરન્તુ ઉન તત્ત્વોંકા ભાવ ભાસિત નહીં હોતા; ઔર યહાઁ
ઉસ વસ્તુકે ભાવકા હી નામ તત્ત્વ કહા હૈ. સો ભાવ ભાસિત હુએ બિના તત્ત્વાર્થશ્રદ્ધાન કૈસે
હોગા? ભાવ ભાસના ક્યા હૈ? સો કહતે હૈંઃ
જૈસે કોઈ પુરુષ ચતુર હોનેકે અર્થ શાસ્ત્ર દ્વારા, સ્વર, ગ્રામ, મૂર્છના, રાગોંકા સ્વરૂપ
ઔર તાલતાનકે ભેદ તો સીખતા હૈ; પરન્તુ સ્વરાદિકા સ્વરૂપ નહીં પહિચાનતા. સ્વરૂપકી
પહિચાન હુએ બિના અન્ય સ્વરાદિકો અન્ય સ્વરાદિ માનતા હૈ, અથવા સત્ય ભી માનતા હૈ તો
નિર્ણય કરકે નહીં માનતા હૈ; ઇસલિયે ઉસકે ચતુરપના નહીં હોતા. ઉસી પ્રકાર કોઈ જીવ
સમ્યક્ત્વી હોનેકે અર્થ શાસ્ત્ર દ્વારા જીવાદિક તત્ત્વોંકા સ્વરૂપ સીખ લેતા હૈ; પરન્તુ ઉનકે
સ્વરૂપકો નહીં પહિચાનતા હૈ. સ્વરૂપકો પહિચાને બિના અન્ય તત્ત્વોંકો અન્ય તત્ત્વરૂપ માન
લેતા હૈ, અથવા સત્ય ભી માનતા હૈ તો નિર્ણય કરકે નહીં માનતા; ઇસલિયે ઉસકે સમ્યક્ત્વ
નહીં હોતા. તથા જૈસે કોઈ શાસ્ત્રાદિ પઢા હો યા ન પઢા હો; પરન્તુ સ્વરાદિકે સ્વરૂપકો
પહિચાનતા હૈ તો વહ ચતુર હી હૈ. ઉસી પ્રકાર શાસ્ત્ર પઢા હો યા ન પઢા હો; યદિ
જીવાદિકકે સ્વરૂપકો પહિચાનતા હૈ તો વહ સમ્યગ્દૃષ્ટિ હી હૈ. જૈસે હિરન સ્વર
રાગાદિકકા