ક્રોધાદિકકા ત્યાગી નહીં હૈ. તો કૈસે ત્યાગી હોતા હૈ? પદાર્થ અનિષ્ટ-ઇષ્ટ ભાસિત હોનેસે
ક્રોધાદિક હોતે હૈં; જબ તત્ત્વજ્ઞાનકે અભ્યાસસે કોઈ ઇષ્ટ-અનિષ્ટ ભાસિત ન હો, તબ સ્વયમેવ
હી ક્રોધાદિક ઉત્પન્ન નહીં હોતે; તબ સચ્ચા ધર્મ હોતા હૈ.
ઉસસે રાગ થા ઔર પશ્ચાત્ ઉસકે અવગુણ દેખકર ઉદાસીન હુઆ; ઉસી પ્રકાર શરીરાદિકસે
રાગ થા, પશ્ચાત્ અનિત્યાદિ અવગુણ અવલોકકર ઉદાસીન હુઆ; પરન્તુ ઐસી ઉદાસીનતા તો
દ્વેષરૂપ હૈ. અપના ઔર શરીરાદિકકા જહાઁ
ઉદાસીનતાકે અર્થ યથાર્થ અનિત્યત્વાદિકકા ચિંતવન કરના હી સચ્ચી અનુપ્રેક્ષા હૈ.
દુઃખી હુઆ, રતિ આદિકા કારણ મિલને પર સુખી હુઆ; તો વે દુઃખ-સુખરૂપ પરિણામ હૈં,
વહી આર્તધ્યાન-રૌદ્રધ્યાન હૈં. ઐસે ભાવોંસે સંવર કૈસે હો? ઇસલિયે દુઃખકા કારણ મિલને
પર દુઃખી ન હો ઔર સુખકા કારણ મિલને પર સુખી ન હો, જ્ઞેયરૂપસે ઉનકા જાનનેવાલા
હી રહે; વહી સચ્ચા પરીષહજય હૈ.
હુએ મહાવ્રત-અણુવ્રતકો ભી આસ્રવરૂપ કહા હૈ. વે ઉપાદેય કૈસે હોં? તથા આસ્રવ તો બન્ધકા
સાધક હૈ ઔર ચારિત્ર મોક્ષકા સાધક હૈ; ઇસલિયે મહાવ્રતાદિરૂપ આસ્રવભાવોંકો ચારિત્રપના
સંભવ નહીં હોતા; સકલ કષાયરહિત જો ઉદાસીનભાવ ઉસીકા નામ ચારિત્ર હૈ.
પરન્તુ જૈસે કોઈ પુરુષ કન્દમૂલાદિ બહુત દોષવાલી હરિતકાયકા ત્યાગ કરતા હૈ ઔર કિતની
હી હરિતકાયોંકા ભક્ષણ કરતા હૈ; પરન્તુ ઉસે ધર્મ નહીં માનતા; ઉસી પ્રકાર મુનિ હિંસાદિ
તીવ્રકષાયરૂપ ભાવોંકા ત્યાગ કરતે હૈં ઔર કિતને હી મન્દકષાયરૂપ મહાવ્રતાદિકા પાલન કરતે
હૈં; પરન્તુ ઉસે મોક્ષમાર્ગ નહીં માનતે.