Moksha-Marg Prakashak-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 227 of 350
PDF/HTML Page 255 of 378

 

background image
-
સાતવાઁ અધિકાર ][ ૨૩૭
સો તત્ત્વજ્ઞાનકે કારણ અધ્યાત્મરૂપ દ્રવ્યાનુયોગકે શાસ્ત્ર હૈં ઔર કિતને હી જીવ ઉન
શાસ્ત્રોંકા ભી અભ્યાસ કરતે હૈં; પરન્તુ વહાઁ જૈસા લિખા હૈ વૈસા નિર્ણય સ્વયં કરકે આપકો
આપરૂપ, પરકો પરરૂપ ઔર આસ્રવાદિકા આસ્રવાદિરૂપ શ્રદ્ધાન નહીં કરતે. મુખસે તો યથાવત્
નિરૂપણ ઐસા ભી કરેં જિસકે ઉપેદશસે અન્ય જીવ સમ્યગ્દૃષ્ટિ હો જાયેં. પરન્તુ જૈસે કોઈ
લડકા સ્ત્રીકા સ્વાંગ બનાકર ઐસા ગાના ગાયે જિસે સુનકર અન્ય પુરુષ-સ્ત્રી કામરૂપ હો જાયેં;
પરન્તુ વહ તો જૈસા સીખા વૈસા કહતા હૈ, ઉસે કુછ ભાવ ભાસિત નહીં હોતા, ઇસલિયે સ્વયં
કામાસક્ત નહીં હોતા. ઉસી પ્રકાર યહ જૈસા લિખા હૈ વૈસે ઉપદેશ દેતા હૈ; પરન્તુ સ્વયં
અનુભવ નહીં કરતા. યદિ સ્વયંકો શ્રદ્ધાન હુઆ હોતા તો અન્ય તત્ત્વકા અંશ અન્ય તત્ત્વમેં
ન મિલાતા; પરન્તુ ઇસકા ઠિકાના નહીં હૈ, ઇસલિયે સમ્યગ્જ્ઞાન નહીં હોતા.
ઇસ પ્રકાર યહ ગ્યારહ અંગ તક પઢે, તથાપિ સિદ્ધિ નહીં હોતી. સો સમયસારાદિમેં
મિથ્યાદૃષ્ટિકો ગ્યારહ અંગોંકા જ્ઞાન હોના લિખા હૈ.
યહાઁ કોઈ કહે કિ જ્ઞાન તો ઇતના હોતા હૈ; પરન્તુ જૈસા અભવ્યસેનકો શ્રદ્ધાનરહિત
જ્ઞાન હુઆ વૈસા હોતા હૈ?
સમાધાનઃવહ તો પાપી થા, જિસે હિંસાદિકી પ્રવૃત્તિકા ભય નહીં થા. પરન્તુ જો
જીવ ગ્રૈવેયક આદિમેં જાતા હૈ ઉસકે ઐસા જ્ઞાન હોતા હૈ; વહ તો શ્રદ્ધાનરહિત નહીં હૈ.
ઉસકે તો ઐસા ભી શ્રદ્ધાન હૈ કિ યહ ગ્રન્થ સચ્ચે હૈં, પરન્તુ તત્ત્વશ્રદ્ધાન સચ્ચા નહીં હુઆ.
સમયસારમેં એક હી જીવકે ધર્મકા શ્રદ્ધાન, ગ્યારહ અંગકા જ્ઞાન ઔર મહાવ્રતાદિકા પાલન કરના
લિખા હૈ. પ્રવચનસારમેં ઐસા લિખા હૈ કિ આગમજ્ઞાન ઐસા હુઆ જિસકે દ્વારા સર્વ પદાર્થોંકો
હસ્તામલકવત્ જાનતા હૈ. યહ ભી જાનતા હૈ કિ ઇનકા જાનનેવાલા મૈં હૂઁ; પરન્તુ મૈં જ્ઞાનસ્વરૂપ
હૂઁ ઇસ પ્રકાર સ્વયંકો પરદ્રવ્યસે ભિન્ન કેવલ ચૈતન્યદ્રવ્ય અનુભવ નહીં કરતા. ઇસલિયે
આત્મજ્ઞાનશૂન્ય આગમજ્ઞાન ભી કાર્યકારી નહીં હૈ.
ઇસ પ્રકાર યહ સમ્યગ્જ્ઞાનકે અર્થ જૈનશાસ્ત્રોંકા અભ્યાસ કરતા હૈ, તથાપિ ઇસકે
સમ્યગ્જ્ઞાન નહીં હૈ.
સમ્યક્ચારિત્રકા અન્યથારૂપ
તથા ઇનકે સમ્યક્ચારિત્રકે અર્થ કૈસી પ્રવૃત્તિ હૈ સો કહતે હૈંઃ
બાહ્ય ક્રિયા પર તો ઇનકી દૃષ્ટિ હૈ ઔર પરિણામ સુધરને-બિગડનેકા વિચાર નહીં હૈ.
ઔર યદિ પરિણામોંકા ભી વિચાર હો તો જૈસે અપને પરિણામ હોતે દિખાઈ દેં ઉન્હીં પર દૃષ્ટિ
રહતી હૈ, પરન્તુ ઉન પરિણામોંકી પરમ્પરાકા વિચાર કરને પર અભિપ્રાયમેં જો વાસના હૈ ઉસકા