-
૨૪૦ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
દ્વારા વિષયવૃત્તિ રોક રખી થી, અંતરંગ આસક્તિ બઢતી ગઈ ઔર પ્રતિજ્ઞા પૂર્ણ હોતે હી અત્યન્ત
વિષયવૃત્તિ હોને લગી; સો પ્રતિજ્ઞાકે કાલમેં વિષયવાસના મિટી નહીં, આગે-પીછે ઉસકે બદલે
અધિક રાગ કિયા; સો ફલ તો રાગભાવ મિટનેસે હોગા. ઇસલિયે જિતની વિરક્તિ હુઈ હો
ઉતની પ્રતિજ્ઞા કરના. મહામુનિ ભી થોડી પ્રતિજ્ઞા કરકે ફિ ર આહારાદિમેં ઉછટિ (કમી) કરતે
હૈં ઔર બડી પ્રતિજ્ઞા કરતે હૈં. તો અપની શક્તિ દેખકર કરતે હૈં. જિસપ્રકાર પરિણામ
ચઢતે રહેં વૈસા કરતે હૈં. પ્રમાદ ભી ન હો ઔર આકુલતા ભી ઉત્પન્ન ન હો — ઐસી પ્રવૃત્તિ
કાર્યકારી જાનના.
તથા જિનકી ધર્મ પર દૃષ્ટિ નહીં હૈ વે કભી તો બડા ધર્મ આચરતે હૈં, કભી અધિક
સ્વચ્છન્દ હોકર પ્રવર્તતે હૈં. જૈસે — કિસી ધર્મપર્વમેં તો બહુત ઉપવાસાદિ કરતે હૈં, કિસી
ધર્મપર્વમેં બારમ્બાર ભોજનાદિ કરતે હૈં. યદિ ધર્મબુદ્ધિ હો તો યથાયોગ્ય સર્વ ધર્મપર્વોંમેં યોગ્ય
સંયમાદિ ધારણ કરેં. તથા કભી તો કિસી ધર્મકાર્યમેં બહુત ધન ખર્ચ કરતે હૈં ઔર કભી
કોઈ ધર્મકાર્ય આ પહુઁચા હો તબ ભી વહાઁ થોડા ભી ધન ખર્ચ નહીં કરતે. સો ધર્મબુદ્ધિ
હો તો યથાશક્તિ યથાયોગ્ય સભી ધર્મકાર્યોમેં ધન ખર્ચતે રહેં. — ઇસીપ્રકાર અન્ય જાનના.
તથા જિનકે સચ્ચા ધર્મસાધન નહીં હૈ વે કોઈ ક્રિયા તો બહુત બડી અંગીકાર કરતે હૈં,
તથા કોઈ હીન ક્રિયા કરતે હૈં. જૈસે — ધનાદિકકા તો ત્યાગ કિયા ઔર અચ્છા ભોજન, અચ્છે
વસ્ત્ર ઇત્યાદિ વિષયોંમેં વિશેષ પ્રવર્તતે હૈં. તથા કોઈ જામા પહિનના, સ્ત્રી-સેવન કરના ઇત્યાદિ
કાર્યોંકા તો ત્યાગ કરકે ધર્માત્માપના પ્રગટ કરતે હૈં; ઔર પશ્ચાત્ ખોટે વ્યાપારાદિ કાર્ય કરતે
હૈં, લોકનિંદ્ય પાપક્રિયાઓંમેં પ્રવર્તતે હૈં. — ઇસીપ્રકાર કોઈ ક્રિયા અતિ ઉચ્ચ તથા કોઈ ક્રિયા
અતિ નીચી કરતે હૈં. વહાઁ લોકનિંદ્ય હોકર ધર્મકી હઁસી કરાતે હૈં કિ દેખો, અમુક ધર્માત્મા
ઐસે કાર્ય કરતા હૈ. જૈસે કોઈ પુરુષ એક વસ્ત્ર તો અતિ ઉત્તમ પહિને ઔર એક વસ્ત્ર અતિ
હીન પહિને તો હઁસી હી હોતી હૈ; ઉસી પ્રકાર યહ ભી હઁસીકો પ્રાપ્ત હોતા હૈ.
સચ્ચે ધર્મકી તો યહ આમ્નાય હૈ કિ જિતને અપને રાગાદિ દૂર હુએ હોં ઉસકે અનુસાર
જિસ પદમેં જો ધર્મક્રિયા સમ્ભવ હો વહ સબ અંગીકાર કરે. યદિ અલ્પ રાગાદિ મિટે હોં
તો નિચલે પદમેં હી પ્રવર્તન કરે; પરન્તુ ઉચ્ચપદ ધારણ કરકે નીચી ક્રિયા ન કરે.
યહાઁ પ્રશ્ન હૈ કિ સ્ત્રી-સેવનાદિ ત્યાગ ઊપરકી પ્રતિમામેં કહા હૈ; ઇસલિયે નિચલી
અવસ્થાવાલા ઉનકા ત્યાગ કરે યા નહીં?
સમાધાનઃ — નિચલી અવસ્થાવાલા ઉનકા સર્વથા ત્યાગ નહીં કર સકતા, કોઈ દોષ
લગતા હૈ, ઇસલિયે ઊપરકી પ્રતિમામેં ત્યાગ કહા હૈ. નિચલી અવસ્થામેં જિસ પ્રકારકા ત્યાગ