-
સાતવાઁ અધિકાર ][ ૨૬૩
જિન્હેં કરણ પ્રારમ્ભ કિયે દ્વિતીયાદિ સમય હુએ હોં, ઉનકે ઉસ સમયવાલોંકે પરિણામ તો પરસ્પર
સમાન યા અસમાન હોતે હૈં; પરન્તુ ઊપરકે સમયવાલોંકે પરિણામ ઉસ સમય સમાન સર્વથા નહીં
હોતે, અપૂર્વ હી હોતે હૈં. ઇસપ્રકાર અપૂર્વકરણ૧ જાનના.
તથા જિસમેં સમાન સમયવર્તી જીવોંકે પરિણામ સમાન હી હોતે હૈં, નિવૃત્તિ અર્થાત્ પરસ્પર
ભેદ ઉસસે રહિત હોતે હૈં; જૈસે ઉસ કરણકે પહલે સમયમેં સર્વ જીવોંકે પરિણામ પરસ્પર સમાન
હોતે હૈં, ઉસી પ્રકાર દ્વિતીયાદિ સમયોંમેં પરસ્પર સમાનતા જાનના; તથા પ્રથમાદિ સમયવાલોંસે
દ્વિતીયાદિ સમયવાલોંકે અનન્તગુની વિશુદ્ધતા સહિત હોતે હૈં. ઇસપ્રકાર અનિવૃત્તિકરણ૨
જાનના.
ઇસ પ્રકાર યે તીન કરણ જાનના.
વહાઁ પહલે અન્તર્મુહૂર્ત કાલપર્યંત અધઃકરણ હોતા હૈ. વહાઁ ચાર આવશ્યક હોતે હૈં —
સમય-સમય અનન્તગુની વિશુદ્ધતા હોતી હૈ; તથા એક ( — એક) અન્તર્મુહૂર્તસે નવીન બન્ધકી
સ્થિતિ ઘટતી જાતી હૈ, સો સ્થિતિબન્ધાપસરણ હૈ; તથા પ્રશસ્ત પ્રકૃતિયોંકા અનુભાગ સમય-
સમય અનન્તગુના બઢતા હૈ; ઔર અપ્રશસ્ત પ્રકૃતિયોંકા અનુભાગ-બન્ધ સમય-સમય અનન્તવેં ભાગ
હોતા હૈ — ઇસપ્રકાર ચાર આવશ્યક હોતે હૈં.
વહાઁ પશ્ચાત્ અપૂર્વકરણ હોતા હૈ. ઉસકા કાલ અધઃકરણકે કાલકે સંખ્યાતવેં ભાગ
હૈ. ઉસમેં યે આવશ્યક ઔર હોતે હૈં — એક-એક અન્તર્મુહૂર્તસે સત્તાભૂત પૂર્વકર્મકી સ્થિતિ થી,
ઉસકો ઘટાતા હૈ સો સ્થિતિકાણ્ડકઘાત હૈ; તથા ઉસસે છોટે એક-એક અન્તર્મુહૂર્તસે પૂર્વકર્મકે
અનુભાગકો ઘટાતા હૈ સો અનુભાગકાણ્ડકઘાત હૈ; તથા ગુણશ્રેણીકે કાલમેં ક્રમશઃ અસંખ્યાતગુને
પ્રમાણસહિત કર્મોંકો નિર્જરાકે યોગ્ય કરતા હૈ સો ગુણશ્રેણી નિર્જરા હૈ. તથા ગુણ-સંક્રમણ
યહાઁ નહીં હોતા, પરન્તુ અન્યત્ર અપૂર્વકરણ હો વહાઁ હોતા હૈ.
૧. સમએ સમએ ભિણ્ણા ભાવા તમ્હા અપુવ્વકરણો હુ..૩૬.. (લબ્ધિસાર)
જમ્હા ઉવરિમભાવા હેટ્ઠિમભાવેહિં ણત્થિ સરિસત્તં.
તમ્હા બિદિયં કરણં અપુવ્વકરણેત્તિ ણિદ્દિટ્ઠં..૫૧.. (લબ્ધિસાર)
કરણં પરિણામો અપુવ્વાણિ ચ તાણિ કરણાણિ ચ અપુવ્વકરણાણિ,
અસમાણપરિણામા ત્તિ જં ઉત્તં હોદિ..
(ધવલા૧-૯-૮-૪)
૨. એગસમએ વટ્ટંતાણં જીવાણં પરિણામેહિ ણ વિજ્જદે ણિયટ્ટી ણિવ્વિત્તી જત્થ તે અણિયટ્ટીપરિણામા.
(ધવલા ૧-૯-૮-૪)
એક્કમ્હિ કાલસમયે સંઠાણાદીહિં જહ ણિવટ્ટંતિ.
ણ ણિવટ્ટંતિ તહા વિય પરિણામેહિં મિહો જેહિં..૫૬..(ગોમ્મટસાર જીવકાણ્ડ)