-
આઠવાઁ અધિકાર ][ ૨૬૯
પ્રગટ કરતે હૈં; ઇસલિયે વે જીવ કથાઓંકે લાલચસે તો ઉન્હેં પઢતે-સુનતે હૈં ઔર ફિ ર પાપકો
બુરા, ધર્મકો ભલા જાનકર ધર્મમેં રુચિવંત હોતે હૈં.
ઇસપ્રકાર તુચ્છબુદ્ધિયોંકો સમઝાનેકે લિયે યહ અનુયોગ હૈ. ‘પ્રથમ’ અર્થાત્ ‘અવ્યુત્પન્ન
મિથ્યાદૃષ્ટિ’, ઉનકે અર્થ જો અનુયોગ સો પ્રથમાનુયોગ હૈ. ઐસા અર્થ ગોમ્મટસારકી ટીકામેં૧
કિયા હૈ.
તથા જિન જીવોંકે તત્ત્વજ્ઞાન હુઆ હો, પશ્ચાત્ ઇસ પ્રથમાનુયોગકો પઢે – સુનેં તો ઉન્હેં
યહ ઉસકે ઉદાહરણરૂપ ભાસિત હોતા હૈ. જૈસે – જીવ અનાદિનિધન હૈ, શરીરાદિક સંયોગી પદાર્થ
હૈં, ઐસા યહ જાનતા થા. તથા પુરાણોંમેં જીવોંકે ભવાન્તર નિરૂપણ કિયે હૈં, વે ઉસ જાનનેકે
ઉદાહરણ હુએ. તથા શુભ-અશુભ-શુદ્ધોપયોગકો જાનતા થા, વ ઉસકે ફલકો જાનતા થા.
પુરાણોંમેં ઉન ઉપયોગોંકી પ્રવૃત્તિ ઔર ઉનકા ફલ જીવકે હુઆ સો નિરૂપણ કિયા હૈ. વહી
ઉસ જાનનેકા ઉદાહરણ હુઆ. ઇસીપ્રકાર અન્ય જાનના.
યહાઁ ઉદાહરણકા અર્થ યહ હૈ કિ જિસ પ્રકાર જાનતા થા, ઉસીપ્રકાર વહાઁ કિસી
જીવકે અવસ્થા હુઈ; — -ઇસલિયે યહ ઉસ જાનનેકી સાક્ષી હુઈ.
તથા જૈસે કોઈ સુભટ હૈ – વહ સુભટોંકી પ્રશંસા ઔર કાયરોંકી નિન્દા જિસમેં હો, ઐસી
કિન્હીં પુરાણ-પુરુષોંકી કથા સુનનેસે સુભટપનેમેં અતિ ઉત્સાહવાન હોતા હૈ; ઉસીપ્રકાર ધર્માત્મા
હૈ – વહ ધર્માત્માઓંકી પ્રશંસા ઔર પાપિયોંકી નિન્દા જિસમેં હો, ઐસે કિન્હીં પુરાણ-પુરુષોંકી કથા
સુનનેસે ધર્મમેં અતિ ઉત્સાહવાન હોતા હૈ.
ઇસપ્રકાર યહ પ્રથમાનુયોગકા પ્રયોજન જાનના.
કરણાનુયોગકા પ્રયોજન
તથા કરણાનુયોગમેં જીવોંકે વ કર્મોંકે વિશેષ તથા ત્રિલોકાદિકકી રચના નિરૂપિત કરકે
જીવોંકો ધર્મમેં લગાયા હૈ. જો જીવ ધર્મમેં ઉપયોગ લગાના ચાહતે હૈં વે જીવોંકે ગુણસ્થાન-
માર્ગણા આદિ વિશેષ તથા કર્મોંકે કારણ – અવસ્થા – ફલ કિસ-કિસકે કૈસે-કૈસે પાયે જાતે હૈં
ઇત્યાદિ વિશેષ તથા ત્રિલોકમેં નરક-સ્વર્ગાદિકે ઠિકાને પહિચાનકર પાપસે વિમુખ હોકર ધર્મમેં
લગતે હૈં. તથા ઐસે વિચારમેં ઉપયોગ રમ જાયે તબ પાપ-પ્રવૃત્તિ છૂટકર સ્વયમેવ તત્કાલ ધર્મ
ઉત્પન્ન હોતા હૈ; ઉસ અભ્યાસસે તત્ત્વજ્ઞાનકી ભી પ્રાપ્તિ શીઘ્ર હોતી હૈ. તથા ઐસા સૂક્ષ્મ યથાર્થ
કથન જિનમતમેં હી હૈ, અન્યત્ર નહીં હૈ; ઇસપ્રકાર મહિમા જાનકર જિનમતકા શ્રદ્ધાની હોતા હૈ.
૧. પ્રથમં મિથ્યાદૃષ્ટિમવ્રતિકમવ્યુત્પન્નં વા પ્રતિપાદ્યમાશ્રિત્ય પ્રવૃત્તોઽનુયોગોઽધિકારઃ પ્રથમાનુયોગઃ.
(જી૦ પ્ર૦ ટી૦ ગા૦ ૩૬૧-૬૨)