-
આઠવાઁ અધિકાર ][ ૨૭૭
ચરણાનુયોગાદિકકે અનુસાર પ્રવર્તન કરે, ઉસસે જો કાર્ય હોના હૈ વહ સ્વયમેવ હી હોતા હૈ.
જૈસે – આપ કર્મોકે ઉપશમાદિ કરના ચાહે તો કૈસે હોંગે? આપ તો તત્ત્વાદિકકા નિશ્ચય કરનેકા
ઉદ્યમ કરે, ઉસસે સ્વયમેવ હી ઉપશમાદિ સમ્યક્ત્વ હોતે હૈં. ઇસીપ્રકાર અન્યત્ર જાનના.
એક અન્તર્મુહૂર્તમેં ગ્યારહવેં ગુણસ્થાનસે ગિરકર ક્રમશઃ મિથ્યાદૃષ્ટિ હોતા હૈ ઔર ચઢકર
કેવલજ્ઞાન ઉત્પન્ન કરતા હૈ. સો ઐસે સમ્યક્ત્વાદિકે સૂક્ષ્મભાવ બુદ્ધિગોચર નહીં હોતે. ઇસલિયે
કરણાનુયોગકે અનુસાર જૈસેકા તૈસા જાન તો લે, પરન્તુ પ્રવૃત્તિ બુદ્ધિગોચર જૈસે ભલા હો વૈસી કરે.
તથા કરણાનુયોગમેં કહીં ઉપદેશકી મુખ્યતા સહિત વ્યાખ્યાન હોતા હૈ, ઉસે સર્વથા ઉસી
પ્રકાર નહીં માનના. જૈસે – હિંસાદિકકે ઉપાયકો કુમતિજ્ઞાન કહા હૈ; અન્ય મતાદિકકે
શાસ્ત્રાભ્યાસકો કુશ્રુતજ્ઞાન કહા હૈ; બુરા દિખે, ભલા ન દિખે, ઉસે વિભંગજ્ઞાન કહા હૈ; સો ઇનકો
છોડનેકે અર્થ ઉપદેશ દ્વારા ઐસા કહા હૈ. તારતમ્યસે મિથ્યાદૃષ્ટિકે સભી જ્ઞાન કુજ્ઞાન હૈં,
સમ્યગ્દૃષ્ટિકે સભી જ્ઞાન સુજ્ઞાન હૈં. ઇસીપ્રકાર અન્યત્ર જાનના.
તથા કહીં સ્થૂલ કથન કિયા હો ઉસે તારતમ્યરૂપ નહીં જાનના. જિસ પ્રકાર વ્યાસસે
તીનગુની પરિધિ કહી જાતી હૈ, પરન્તુ સૂક્ષ્મતાસે કુછ અધિક તીનગુની હોતી હૈ. ઇસીપ્રકાર અન્યત્ર
જાનના.
તથા કહીં મુખ્યતાકી અપેક્ષા વ્યાખ્યાન હો ઉસે સર્વપ્રકાર નહીં જાનના. જૈસે – મિથ્યાદૃષ્ટિ
ઔર સાસાદન ગુણસ્થાનવાલોંકો પાપજીવ કહા હૈ, અસંયતાદિ ગુણસ્થાનવાલોંકો પુણ્યજીવ કહા
હૈ, સો મુખ્યપનેસે ઐસા કહા હૈ; તારતમ્યસે દોનોંકે પાપ-પુણ્ય યથાસમ્ભવ પાયે જાતે હૈં.
ઇસીપ્રકાર અન્યત્ર જાનના.
ઐસે હી ઔર ભી નાનાપ્રકાર પાયે જાતે હૈં, ઉન્હેં યથાસમ્ભવ જાનના.
ઇસ પ્રકાર કરણાનુયોગમેં વ્યાખ્યાનકા વિધાન બતલાયા.
ચરણાનુયોગકે વ્યાખ્યાનકા વિધાન
અબ, ચરણાનુયોગમેં વ્યાખ્યાનકા વિધાન બતલાતે હૈંઃ –
ચરણાનુયોગમેં જિસપ્રકાર જીવોંકે અપની બુદ્ધિગોચર ધર્મકા આચરણ હો વૈસા ઉપદેશ
દિયા હૈ. વહાઁ ધર્મ તો નિશ્ચયરૂપ મોક્ષમાર્ગ હૈ વહી હૈ, ઉસકે સાધનાદિક ઉપચારસે ધર્મ
હૈં. ઇસલિયે વ્યવહારનયકી પ્રધાનતાસે નાનાપ્રકાર ઉપચાર-ધર્મકે ભેદાદિકોંકા ઇસમેં નિરૂપણ
કિયા જાતા હૈ; ક્યોંકિ નિશ્ચયધર્મમેં તો કુછ ગ્રહણ-ત્યાગકા વિકલ્પ નહીં હૈ ઔર ઇસકે નિચલી
અવસ્થામેં વિકલ્પ છૂટતા નહીં હૈ; ઇસલિયે ઇસ જીવકો ધર્મવિરોધી કાર્યોંકો છુડા઼નેકા ઔર
ધર્મસાધનાદિ કાર્યોકો ગ્રહણ કરાનેકા ઉપદેશ ઇસમેં હૈ.