-
૨૭૮ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
વહ ઉપદેશ દો પ્રકારસે દિયા જાતા હૈ – એક તો વ્યવહારકા હી ઉપદેશ દેતે હૈં, એક
નિશ્ચયસહિત વ્યવહારકા ઉપદેશ દેતે હૈં.
વહાઁ જિન જીવોંકે નિશ્ચયકા જ્ઞાન નહીં હૈ વ ઉપદેશ દેને પર ભી નહીં હોતા દિખાઈ
દેતા ઐસે મિથ્યાદૃષ્ટિ જીવ કુછ ધર્મસન્મુખ હોને પર ઉન્હેં વ્યવહારકા હી ઉપદેશ દેતે હૈં.
તથા જિન જીવોંકો નિશ્ચય – વ્યવહારકા જ્ઞાન હૈ વ ઉપદેશ દેને પર ઉનકા જ્ઞાન હોતા દિખાઈ
દેતા હૈ – ઐસે સમ્યગ્દૃષ્ટિ જીવ વ સમ્યક્ત્વસન્મુખ મિથ્યાદૃષ્ટિ જીવ ઉનકો નિશ્ચયસહિત વ્યવહારકા
ઉપદેશ દેતે હૈં; ક્યોંકિ શ્રીગુરુ સર્વ જીવોંકે ઉપકારી હૈં.
સો અસંજ્ઞી જીવ તો ઉપદેશ ગ્રહણ કરને યોગ્ય નહીં હૈં, ઉનકા તો ઉપકાર ઇતના
હી કિયા કિ ઔર જીવોંકો ઉનકી દયાકા ઉપદેશ દિયા.
તથા જો જીવ કર્મપ્રબલતાસે નિશ્ચયમોક્ષમાર્ગકો પ્રાપ્ત નહીં હો સકતે, ઉનકા ઇતના હી
ઉપકાર કિયા કિ ઉન્હેં વ્યવહારધર્મકા ઉપદેશ દેકર કુગતિકે દુઃખોંકે કારણ પાપકાર્ય છુડાકર
સુગતિકે ઇન્દ્રિયસુખોંકે કારણરૂપ પુણ્યકાર્યોંમેં લગાયા. વહાઁ જિતને દુઃખ મિટે ઉતના હી ઉપકાર
હુઆ.
તથા પાપીકો તો પાપવાસના હી રહતી હૈ ઔર કુગતિમેં જાતા હૈ, વહાઁ ધર્મકા નિમિત્ત
નહીં હૈ, ઇસલિયે પરમ્પરાસે દુઃખ હી પ્રાપ્ત કરતા રહતા હૈ. તથા પુણ્યવાનકો ધર્મવાસના રહતી
હૈ ઔર સુગતિમેં જાતા હૈ, વહાઁ ધર્મકે નિમિત્ત પ્રાપ્ત હોતે હૈં, ઇસલિયે પરમ્પરાસે સુખકો પ્રાપ્ત
કરતા હૈ; અથવા કર્મ શક્તિહીન હો જાયે તો મોક્ષમાર્ગકો ભી પ્રાપ્ત હો જાતા હૈ; ઇસલિયે
વ્યવહાર-ઉપદેશ દ્વારા પાપસે છુડાકર પુણ્યકાર્યોંમેં લગાતે હૈં.
તથા જો જીવ મોક્ષમાર્ગકો પ્રાપ્ત હુએ વ પ્રાપ્ત હોને યોગ્ય હૈં; ઉનકા ઐસા ઉપકાર
કિયા કિ ઉનકો નિશ્ચયસહિત વ્યવહારકા ઉપદેશ દેકર મોક્ષમાર્ગમેં પ્રવર્તિત કિયા.
શ્રીગુરુ તો સર્વકા ઐસા હી ઉપકાર કરતે હૈં; પરન્તુ જિન જીવોંકા ઐસા ઉપકાર ન
બને તો શ્રીગુરુ ક્યા કરેં? – જૈસા બના વૈસા હી ઉપકાર કિયા; ઇસલિયે દો પ્રકારસે ઉપદેશ
દેતે હૈં.
વહાઁ વ્યવહાર-ઉપદેશમેં તો બાહ્ય ક્રિયાઓંકી હી પ્રધાનતા હૈ; ઉનકે ઉપદેશસે જીવ
પાપક્રિયા છોડકર પુણ્યક્રિયાઓંમેં પ્રવર્તતા હૈ, વહાઁ ક્રિયાકે અનુસાર પરિણામ ભી તીવ્રકષાય
છોડકર કુછ મન્દકષાયી હો જાતે હૈં, સો મુખ્યરૂપસે તો ઇસ પ્રકાર હૈ; પરન્તુ કિસીકે ન
હોં તો મત હોઓ, શ્રીગુરુ તો પરિણામ સુધારનેકે અર્થ બાહ્ય ક્રિયાઓંકા ઉપદેશ દેતે હૈં.