-
આઠવાઁ અધિકાર ][ ૨૭૯
તથા નિશ્ચયસહિત વ્યવહારકે ઉપદેશમેં પરિણામોંકી હી પ્રધાનતા હૈ; ઉસકે ઉપદેશસે
તત્ત્વજ્ઞાનકે અભ્યાસ દ્વારા વ વૈરાગ્ય-ભાવના દ્વારા પરિણામ સુધારે વહાઁ પરિણામકે અનુસાર
બાહ્યક્રિયા ભી સુધર જાતી હૈ. પરિણામ સુધરને પર બાહ્યક્રિયા સુધરતી હી હૈ; ઇસલિયે શ્રીગુરુ
પરિણામ સુધારનેકા મુખ્ય ઉપદેશ દેતે હૈં.
ઇસપ્રકાર દો પ્રકારકે ઉપદેશમેં જહાઁ વ્યવહારકા હી ઉપદેશ હો વહાઁ સમ્યગ્દર્શનકે અર્થ
અરહન્તદેવ, નિર્ગ્રન્થ ગુરુ, દયા-ધર્મકો હી માનના ઔરકો નહીં માનના; તથા જીવાદિક તત્ત્વોંકા
વ્યવહારસ્વરૂપ કહા હૈ ઉસકા શ્રદ્ધાન કરના; શંકાદિ પચ્ચીસ દોષ ન લગાના; નિઃશંકિતાદિ
અંગ વ સંવેગાદિક ગુણોંકા પાલન કરના ઇત્યાદિ ઉપદેશ દેતે હૈં.
તથા સમ્યગ્જ્ઞાનકે અર્થ જિનમતકે શાસ્ત્રોંકા અભ્યાસ કરના, અર્થ – વ્યંજનાદિ અંગોંકા
સાધન કરના ઇત્યાદિ ઉપદેશ દેતે હૈં. તથા સમ્યક્ચારિત્રકે અર્થ એકદેશ વ સર્વદેશ હિંસાદિ
પાપોંકા ત્યાગ કરના, વ્રતાદિ અંગોંકા પાલન કરના ઇત્યાદિ ઉપદેશ દેતે હૈં. તથા કિસી જીવકે
વિશેષ ધર્મકા સાધન ન હોતા જાનકર એક આખડી આદિકકા હી ઉપદેશ દેતે હૈં. જૈસે –
ભીલકો કૌએકા માઁસ છુડવાયા, ગ્વાલેકો નમસ્કારમન્ત્ર જપનેકા ઉપદેશ દિયા, ગૃહસ્થકો ચૈત્યાલય,
પૂજા-પ્રભાવનાદિ કાર્યકા ઉપદેશ દેતે હૈં, – ઇત્યાદિ જૈસા જીવ હો ઉસે વૈસા ઉપદેશ દેતે હૈં.
તથા જહાઁ નિશ્ચયસહિત વ્યવહારકા ઉપદેશ હો, વહાઁ સમ્યગ્દર્શનકે અર્થ યથાર્થ તત્ત્વોંકા
શ્રદ્ધાન કરાતે હૈં. ઉનકા તો નિશ્ચયસ્વરૂપ હૈ સો ભૂતાર્થ હૈ, વ્યવહારસ્વરૂપ હૈ સો ઉપચાર
હૈ – ઐસે શ્રદ્ધાનસહિત વ સ્વ-પરકે ભેદજ્ઞાન દ્વારા પરદ્રવ્યમેં રાગાદિ છોડનેકે પ્રયોજનસહિત ઉન
તત્ત્વોંકા શ્રદ્ધાન કરનેકા ઉપદેશ દેતે હૈં. ઐસે શ્રદ્ધાનસે અરહન્તાદિકે સિવા અન્ય દેવાદિક
ઝૂઠ ભાસિત હોં તબ સ્વયમેવ ઉનકા માનના છૂટ જાતા હૈ, ઉસકા ભી નિરૂપણ કરતે હૈં.
તથા સમ્યગ્જ્ઞાનકે અર્થ સંશયાદિરહિત ઉન્હીં તત્ત્વોંકો ઉસી પ્રકાર જાનનેકા ઉપદેશ દેતે હૈં,
વહ જાનનેકો કારણ જિનશાસ્ત્રોંકા અભ્યાસ હૈ. ઇસલિયે ઉસ પ્રયોજનકે અર્થ જિનશાસ્ત્રોંકા
ભી અભ્યાસ સ્વયમેવ હોતા હૈ; ઉસકા નિરૂપણ કરતે હૈં. તથા સમ્યક્ચારિત્રકે અર્થ રાગાદિ
દૂર કરનેકા ઉપદેશ દેતે હૈં; વહાઁ એકદેશ વ સર્વદેશ તીવ્રરાગાદિકકા અભાવ હોને પર ઉનકે
નિમિત્તસે જો એકદેશ વ સર્વદેશ પાપક્રિયા હોતી થી વહ છૂટતી હૈ, તથા મંદરાગસે શ્રાવક –
મુનિકે વ્રતોંકી પ્રવૃત્તિ હોતી હૈ ઔર મંદરાગકા ભી અભાવ હોને પર શુદ્ધોપયોગકી પ્રવૃત્તિ હોતી
હૈ, ઉસકા નિરૂપણ કરતે હૈં.
તથા યથાર્થ શ્રદ્ધાન સહિત સમ્યગ્દૃષ્ટિયોંકે જૈસે કોઈ યથાર્થ આખડી હોતી હૈ યા ભક્તિ
હોતી હૈ યા પૂજા-પ્રભાવનાદિ કાર્ય હોતે હૈં યા ધ્યાનાદિક હોતે હૈં ઉનકા ઉપદેશ દેતે હૈં.
જિનમતમેં જૈસા સચ્ચા પરમ્પરામાર્ગ હૈ વૈસા ઉપદેશ દેતે હૈં.