Moksha-Marg Prakashak-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 273 of 350
PDF/HTML Page 301 of 378

 

background image
-
આઠવાઁ અધિકાર ][ ૨૮૩
કિયા, ઉસરૂપ મનકા વિકલ્પ ન કરના સો મનસે ત્યાગ હૈ, વચન ન બોલના સો વચનસે
ત્યાગ હૈ, કાય દ્વારા નહીં પ્રવર્તના સો કાયસે ત્યાગ હૈ. ઇસપ્રકાર અન્ય ત્યાગ વ ગ્રહણ હોતા
હૈ સો ઐસી પદ્ધતિ સહિત હી હોતા હૈ ઐસા જાનના.
યહાઁ પ્રશ્ન હૈ કિ કરણાનુયોગમેં તો કેવલજ્ઞાન-અપેક્ષા તારતમ્ય કથન હૈ, વહાઁ છઠવેં
ગુણસ્થાનમેં સર્વથા બારહ અવિરતિયોંકા અભાવ કહા, સો કિસ પ્રકાર કહા?
ઉત્તરઃઅવિરતિ ભી યોગકષાયમેં ગર્ભિત થી, પરન્તુ વહાઁ ભી ચરણાનુયોગકી અપેક્ષા
ત્યાગકા અભાવ ઉસકા હી નામ અવિરતિ કહા હૈ, ઇસલિયે વહાઁ ઉનકા અભાવ હૈ. મન-
અવિરતિકા અભાવ કહા, સો મુનિકો મનકે વિકલ્પ હોતે હૈં; પરન્તુ સ્વેચ્છાચારી મનકી પાપરૂપ
પ્રવૃત્તિકે અભાવસે મન-અવિરતિકા અભાવ કહા હૈ
ઐસા જાનના.
તથા ચરણાનુયોગમેં વ્યવહારલોકપ્રવૃત્તિકી અપેક્ષા હી નામાદિક કહતે હૈં. જિસ
પ્રકાર સમ્યક્ત્વીકો પાત્ર કહા તથા મિથ્યાત્વીકો અપાત્ર કહા; સો યહાઁ જિસકે જિનદેવાદિકકા
શ્રદ્ધાન પાયા જાયે વહ તો સમ્યક્ત્વી, જિસકે ઉનકા શ્રદ્ધાન નહીં હૈ વહ મિથ્યાત્વી જાનના.
ક્યોંકિ દાન દેના ચરણાનુયોગમેં કહા હૈ, ઇસલિયે ચરણાનુયોગકી હી અપેક્ષા સમ્યક્ત્વ-મિથ્યાત્વ
ગ્રહણ કરના. કરણાનુયોગકી અપેક્ષા સમ્યક્ત્વ-મિથ્યાત્વ ગ્રહણ કરનેસે વહી જીવ ગ્યારહવેં
ગુણસ્થાનમેં થા ઔર વહી અન્તર્મુહૂર્તમેં પહલે ગુણસ્થાનમેં આયે, તો વહાઁ દાતાર પાત્ર-અપાત્રકા
કૈસે નિર્ણય કર સકે?
તથા દ્રવ્યાનુયોગકી અપેક્ષા સમ્યક્ત્વ-મિથ્યાત્વ ગ્રહણ કરને પર મુનિસંઘમેં દ્રવ્યલિંગી ભી
હૈં ઔર ભાવલિંગી ભી હૈં; સો પ્રથમ તો ઉનકા ઠીક (નિર્ણય) હોના કઠિન હૈ; ક્યોંકિ બાહ્ય
પ્રવૃત્તિ સમાન હૈ; તથા યદિ કદાચિત્ સમ્યક્ત્વીકો કિસી ચિહ્ન દ્વારા ઠીક (નિર્ણય) હો જાયે
ઔર વહ ઉસકી ભક્તિ ન કરે તો ઔરોંકો સંશય હોગા કિ ઇસકી ભક્તિ ક્યોં નહીં કી?
ઇસપ્રકાર ઉસકા મિથ્યાદૃષ્ટિપના પ્રગટ હો તબ સંઘમેં વિરોધ ઉત્પન્ન હો; ઇસલિયે યહાઁ
વ્યવહારસમ્યક્ત્વ-મિથ્યાત્વકી અપેક્ષા કથન જાનના.
યહાઁ કોઈ પ્રશ્ન કરેસમ્યક્ત્વી તો દ્રવ્યલિંગીકો અપનેસે હીનગુણયુક્ત માનતા હૈ, ઉસકી
ભક્તિ કૈસે કરે?
સમાધાનઃવ્યવહારધર્મકા સાધન દ્રવ્યલિંગીકે બહુત હૈ ઔર ભક્તિ કરના ભી વ્યવહાર
હી હૈ. ઇસલિયે જૈસેકોઈ ધનવાન હો, પરન્તુ જો કુલમેં બડા હો ઉસે કુલ અપેક્ષા બડા
જાનકર ઉસકા સત્કાર કરતા હૈ; ઉસી પ્રકાર આપ સમ્યક્ત્વગુણ સહિત હૈ, પરન્તુ જો
વ્યવહારધર્મમેં પ્રધાન હો ઉસે વ્યવહારધર્મકી અપેક્ષા ગુણાધિક માનકર ઉસકી ભક્તિ કરતા હૈ,
ઐસા જાનના. ઇસીપ્રકાર જો જીવ બહુત ઉપવાસાદિ કરે ઉસે તપસ્વી કહતે હૈં; યદ્યપિ કોઈ