-
૨૮૮ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
અથવા જો જીવ લૌકિક કાર્યોંમેં અનુરક્ત હૈં વૈ વૈદ્યકાદિ ચમત્કારસે જૈની હોકર પશ્ચાત્ સચ્ચા
ધર્મ પ્રાપ્ત કરકે અપના કલ્યાણ કરેં — ઇત્યાદિ પ્રયોજન સહિત વૈદ્યકાદિ શાસ્ત્ર કહે હૈં.
યહાઁ ઇતના હૈ કિ યે ભી જૈનશાસ્ત્ર હૈં — ઐસા જાનકર ઇનકે અભ્યાસમેં બહુત નહીં
લગના. યદિ બહુત બુદ્ધિસે ઇનકા સહજ જાનના હો ઔર ઇનકો જાનનેસે અપને રાગાદિક
વિકાર બઢતે ન જાને, તો ઇનકા ભી જાનના હોઓ. અનુયોગશાસ્ત્રવત્ યે શાસ્ત્ર બહુત કાર્યકારી
નહીં હૈં, ઇસલિયે ઇનકે અભ્યાસકા વિશેષ ઉદ્યમ કરના યોગ્ય નહીં હૈ.
પ્રશ્નઃ – યદિ ઐસા હૈ તો ગણધરાદિકને ઇનકી રચના કિસલિયે કી?
ઉત્તરઃ – પૂર્વોક્ત કિંચિત્ પ્રયોજન જાનકર ઇનકી રચના કી હૈ. જૈસે – બહુત ધનવાન
કદાચિત્ અલ્પકાર્યકારી વસ્તુકા ભી સંચય કરતા હૈ; પરન્તુ થોડે ધનવાલા ઉન વસ્તુઓંકા
સંચય કરે તો ધન તો વહાઁ લગ જાયે, ફિ ર બહુત કાર્યકારી વસ્તુકા સંગ્રહ કાહેસે કરે?
ઉસી પ્રકાર બહુત બુદ્ધિમાન ગણધરાદિક કથંચિત્ અલ્પકાર્યકારી વૈદ્યકાદિ શાસ્ત્રોંકા ભી સંચય
કરતે હૈં; પરન્તુ થોડા બુદ્ધિમાન ઉનકે અભ્યાસમેં લગે તો બુદ્ધિ તો વહાઁ લગ જાયે, ફિ ર
ઉત્કૃષ્ટ કાર્યકારી શાસ્ત્રોંકા અભ્યાસ કૈસે કરે?
તથા જૈસે – મંદરાગી તો પુરાણાદિમેં શ્રૃંગારાદિકકા નિરૂપણ કરે તથાપિ વિકારી નહીં
હોતા; પરન્તુ તીવ્ર રાગી વૈસે શ્રૃંગારાદિકા નિરૂપણ કરે તો પાપ હી બાઁધેગા. ઉસી પ્રકાર
મંદરાગી ગણધરાદિક હૈં વે વૈદ્યકાદિ શાસ્ત્રોંકા નિરૂપણ કરેં તથાપિ વિકારી નહીં હોતે; પરન્તુ
તીવ્ર રાગી ઉનકે અભ્યાસમેં લગ જાયેં તો રાગાદિક બઢાકર પાપકર્મકો બાઁધેગેં – ઐસા જાનના.
ઇસપ્રકાર જૈનમતકે ઉપદેશકા સ્વરૂપ જાનના.
અનુયોગોંમેં દોષ-કલ્પનાઓંકા નિરાકરણ
અબ ઇનમેં કોઈ દોષ-કલ્પના કરતા હૈ, ઉસકા નિરાકરણ કરતે હૈંઃ –
પ્રથમાનુયોગમેં દોષ-કલ્પનાકા નિરાકરણ
કિતને હી જીવ કહતે હૈં — પ્રથમાનુયોગમેં શ્રૃંગારાદિક વ સંગ્રામાદિકકા બહુત કથન
કરતે હૈં, ઉનકે નિમિત્તસે રાગાદિક બઢ જાતે હૈં, ઇસલિયે ઐસા કથન નહીં કરના થા, વ
ઐસા કથન સુનના નહીં.
ઉનસે કહતે હૈં — કથા કહના હો તબ તો સભી અવસ્થાઓંકા કથન કરના ચાહિયે;
તથા યદિ અલંકારાદિ દ્વારા બઢાકર કથન કરતે હૈં, સો પણ્ડિતોંકે વચન તો યુક્તિસહિત હી
નિકલતે હૈં.