નયે-નયે વિષયસેવનાદિ કાર્યોંમેં કિસલિયે પ્રવર્ત્તતા હૈ? ઇસલિયે સંસાર-અવસ્થામેં પુણ્યકે ઉદયસે
ઇન્દ્ર-અહમિન્દ્રાદિ પદ પ્રાપ્ત કરે તો ભી નિરાકુલતા નહીં હોતી, દુઃખી હી રહતા હૈ. ઇસલિયે
સંસાર-અવસ્થા હિતકારી નહીં હૈ.
મોક્ષ-અવસ્થા હી હિતકારી હૈ. પહલે ભી સંસાર-અવસ્થાકે દુઃખકા ઔર મોક્ષ-અવસ્થાકે સુખકા
વિશેષ વર્ણન કિયા હૈ, વહ ઇસી પ્રયોજનકે અર્થ કિયા હૈ. ઉસે ભી વિચાર કર મોક્ષકો
હિતરૂપ જાનકર મોક્ષકા ઉપાય કરના. સર્વ ઉપદેશકા તાત્પર્ય ઇતના હૈ.
કહો. યદિ પ્રથમ દોનોં કારણ મિલને પર બનતા હૈ તો હમેં ઉપદેશ કિસલિયે દેતે હો?
ઔર પુરુષાર્થસે બનતા હૈ તો ઉપદેશ સબ સુનતે હૈં, ઉનમેં કોઈ ઉપાય કર સકતા હૈ, કોઈ
નહીં કર સકતા; સો કારણ ક્યા?
તીન કારણ કહે ઉનમેં કાલલબ્ધિ વ હોનહાર તો કોઈ વસ્તુ નહીં હૈ; જિસ કાલમેં કાર્ય બનતા
હૈ વહી કાલલબ્ધિ ઔર જો કાર્ય હુઆ વહી હોનહાર. તથા જો કર્મકે ઉપશમાદિક હૈં વહ
પુદ્ગલકી શક્તિ હૈ ઉસકા આત્મા કર્તાહર્તા નહીં હૈ. તથા પુરુષાર્થસે ઉદ્યમ કરતે હૈં સો યહ
આત્માકા કાર્ય હૈ; ઇસલિએ આત્માકો પુરુષાર્થસે ઉદ્યમ કરનેકા ઉપદેશ દેતે હૈં.
જિસ કારણસે કાર્યકી સિદ્ધિ હો અથવા નહીં ભી હો, ઉસ કારણરૂપ ઉદ્યમ કરે, વહાઁ અન્ય
કારણ મિલેં તો કાર્યસિદ્ધિ હોતી હૈ, ન મિલેં તો સિદ્ધિ નહીં હોતી.
હોનહાર ભી હુએ ઔર કર્મકે ઉપશમાદિ હુએ હૈં તો વહ ઐસા ઉપાય કરતા હૈ. ઇસલિયે જો