Moksha-Marg Prakashak-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 310 of 350
PDF/HTML Page 338 of 378

 

background image
-
૩૨૦ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
હૈ, તથા જો સંસાર દુઃખકા કારણ હૈ ઉસકી શુદ્ધભાવસે નિર્જરા કરના ચાહતા હૈ. ઇસપ્રકાર
આસ્રવાદિકકા ઉસકે શ્રદ્ધાન હૈ.
ઇસપ્રકાર ઉસકે ભી સપ્તતત્ત્વકા શ્રદ્ધાન પાયા જાતા હૈ. યદિ ઐસા શ્રદ્ધાન ન હો
તો રાગાદિ ત્યાગકર શુદ્ધભાવ કરનેકી ચાહ ન હો. વહી કહતે હૈંઃ
યદિ જીવ - અજીવકી જાતિ ન જાનકર આપાપરકો ન પહિચાને તો પરમેં રાગાદિક કૈસે
ન કરે? રાગાદિકકો ન પહિચાને તો ઉનકા ત્યાગ કૈસે કરના ચાહે? વે રાગાદિક હી આસ્રવ
હૈં. રાગાદિકકા ફલ બુરા ન જાને તો કિસલિયે રાગાદિક છોડના ચાહે? ઉન રાગાદિકકા
ફલ વહી બન્ધ હૈ. તથા રાગાદિરહિત પરિણામકો પહિચાનતા હૈ તો ઉસરૂપ હોના ચાહતા
હૈ. ઉસ રાગાદિરહિત પરિણામકા હી નામ સંવર હૈ. તથા પૂર્વ સંસાર અવસ્થાકે કારણકી
હાનિકો પહિચાનતા હૈ તો ઉસકે અર્થ તપશ્ચરણાદિસે શુદ્ધભાવ કરના ચાહતા હૈ. ઉસ પૂર્વ
અવસ્થાકા કારણ કર્મ હૈ, ઉસકી હાનિ વહી નિર્જરા હૈ. તથા સંસાર-અવસ્થાકે અભાવકો
ન પહિચાને તો સંવર-નિર્જરારૂપ કિસલિયે પ્રવર્તે? ઉસ સંસાર-અવસ્થાકા અભાવ વહી મોક્ષ હૈ.
ઇસલિયે સાતોં તત્ત્વોંકા શ્રદ્ધાન હોને પર હી રાગાદિક છોડકર શુદ્ધભાવ હોનેકી ઇચ્છા ઉત્પન્ન
હોતી હૈ. યદિ ઇનમેં એક ભી તત્ત્વકા શ્રદ્ધાન ન હો તો ઐસી ચાહ ઉત્પન્ન નહીં હોતી.
તથા ઐસી ચાહ તુચ્છજ્ઞાની તિર્યંચાદિ સમ્યગ્દૃષ્ટિકે હોતી હી હૈ; ઇસલિયે ઉસકે સાત તત્ત્વોંકા
શ્રદ્ધાન પાયા જાતા હૈ ઐસા નિશ્ચય કરના. જ્ઞાનાવરણકા ક્ષયોપશમ થોડા હોનેસે વિશેષરૂપસે
તત્ત્વોંકા જ્ઞાન ન હો, તથાપિ દર્શનમોહકે ઉપશમાદિકસે સામાન્યરૂપસે તત્ત્વશ્રદ્ધાનકી શક્તિ પ્રગટ
હોતી હૈ. ઇસપ્રકાર ઇસ લક્ષણમેં અવ્યાપ્તિ દૂષણ નહીં હૈ.
ફિ ર પ્રશ્નઃજિસ કાલમેં સમ્યગ્દૃષ્ટિ વિષયકષાયોંકે કાર્યમેં પ્રવર્તતા હૈ ઉસ કાલમેં સાત
તત્ત્વોંકા વિચાર હી નહીં હૈ, વહાઁ શ્રદ્ધાન કૈસે સમ્ભવિત હૈ? ઔર સમ્યક્ત્વ રહતા હી હૈ;
ઇસલિયે ઉસ લક્ષણમેં અવ્યાપ્તિ દૂષણ આતા હૈ?
સમાધાનઃવિચાર હૈ વહ તો ઉપયોગકે આધીન હૈ; જહાઁ ઉપયોગ લગે ઉસીકા વિચાર
હોતા હૈ. તથા શ્રદ્ધાન હૈ સો પ્રતીતિરૂપ હૈ. ઇસલિયે અન્ય જ્ઞેયકા વિચાર હોને પર વ
સોના આદિ ક્રિયા હોને પર તત્ત્વોંકા વિચાર નહીં હૈ; તથાપિ ઉનકી પ્રતીતિ બની રહતી હૈ,
નષ્ટ નહીં હોતી; ઇસલિયે ઉસકે સમ્યક્ત્વકા સદ્ભાવ હૈ.
જૈસેકિસી રોગી મનુષ્યકો ઐસી પ્રતીતિ હૈ કિ મૈં મનુષ્ય હૂઁ, તિર્યંચાદિ નહીં હૂઁ, મુઝે
ઇસ કારણસે રોગ હુઆ હૈ, અબ કારણ મિટાકર રોગકો ઘટાકર નિરોગ હોના. તથા વહી
મનુષ્ય અન્ય વિચારાદિરૂપ પ્રવર્તતા હૈ, તબ ઉસકો ઐસા વિચાર નહીં હોતા, પરન્તુ શ્રદ્ધાન ઐસા