Moksha-Marg Prakashak-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 318 of 350
PDF/HTML Page 346 of 378

 

background image
-
૩૨૮ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
હૈ, યા આપાપરકા ભેદવિજ્ઞાન કરતા હૈ, યા આત્મસ્વરૂપકા હી સ્મરણ કરતા હૈ, યા દેવાદિકકા
સ્વરૂપ વિચારતા હૈ. ઇસ પ્રકાર જ્ઞાનમેં તો નાનાપ્રકાર વિચાર હોતે હૈં, પરન્તુ શ્રદ્ધાનમેં સર્વત્ર
પરસ્પર સાપેક્ષપના પાયા જાતા હૈ. તત્ત્વવિચાર કરતા હૈ તો ભેદવિજ્ઞાનકે અભિપ્રાય સહિત
કરતા હૈ ઔર ભેદવિજ્ઞાન કરતા હૈ તો તત્ત્વવિચારાદિકે અભિપ્રાય સહિત કરતા હૈ. ઇસી
પ્રકાર અન્યત્ર ભી પરસ્પર સાપેક્ષપના હૈ; ઇસલિયે સમ્યગ્દૃષ્ટિકે શ્રદ્ધાનમેં ચારોં હી લક્ષણોંકા
અંગીકાર હૈ.
તથા જિસકે મિથ્યાત્વકા ઉદય હૈ, ઉસકે વિપરીતાભિનિવેશ પાયા જાતા હૈ; ઉસકે યહ
લક્ષણ આભાસમાત્ર હોતે હૈં, સચ્ચે નહીં હોતે. જિનમતકે જીવાદિક તત્ત્વોંકો માનતા હૈ, અન્યકો
નહીં માનતા, ઉનકે નામ-ભેદાદિકકો સીખતા હૈ
ઐસા તત્ત્વશ્રદ્ધાન હોતા હૈ; પરન્તુ ઉનકે યથાર્થ-
ભાવકા શ્રદ્ધાન નહીં હોતા. તથા આપાપરકે ભિન્નપનેકી બાતેં કરે, ચિંતવન કરે; પરન્તુ જૈસે
પર્યાયમેં અહંબુદ્ધિ હૈ ઔર વસ્ત્રાદિકમેં પરબુદ્ધિ હૈ, વૈસે આત્મામેં અહંબુદ્ધિ ઔર શરીરાદિમેં પરબુદ્ધિ
નહીં હોતી. તથા આત્માકા જિનવચનાનુસાર ચિંતવન કરે; પરન્તુ પ્રતીતિરૂપ આપકા આપરૂપ
શ્રદ્ધાન નહીં કરતા હૈ. તથા અરહન્તદેવાદિકકે સિવા અન્ય કુદેવાદિકકો નહીં માનતા; પરન્તુ
ઉનકે સ્વરૂપકો યથાર્થ પહિચાનકર શ્રદ્ધાન નહીં કરતા
ઇસપ્રકાર યહ લક્ષણાભાસ મિથ્યાદૃષ્ટિકે હોતે
હૈં. ઇનમેં કોઈ હોતા હૈ, કોઈ નહીં હોતા; વહાઁ ઇનકે ભિન્નપના ભી સમ્ભવિત હૈ.
તથા ઇન લક્ષણાભાસોંમેં ઇતના વિશેષ હૈ કિ પહલે તો દેવાદિકકા શ્રદ્ધાન હો, ફિ ર
તત્ત્વોંકા વિચાર હો, ફિ ર આપાપરકા ચિંતવન કરે, ફિ ર કેવલ આત્માકા ચિંતવન કરેઇસ
અનુક્રમસે સાધન કરે તો પરમ્પરા સચ્ચે મોક્ષમાર્ગકો પાકર કોઈ જીવ સિદ્ધપદકો ભી પ્રાપ્ત કર
લે. તથા ઇસ અનુક્રમકા ઉલ્લંઘન કરકે
જિસકે દેવાદિકકી માન્યતાકા તો કુછ ઠિકાના
નહીં હૈ ઔર બુદ્ધિકી તીવ્રતાસે તત્ત્વવિચારાદિમેં પ્રવર્તતા હૈ, ઇસલિયે અપનેકો જ્ઞાની જાનતા
હૈ; અથવા તત્ત્વવિચારમેં ભી ઉપયોગ નહીં લગાતા, આપાપરકા ભેદવિજ્ઞાની હુઆ રહતા હૈ; અથવા
આપાપરકા ભી ઠીક નિર્ણય નહીં કરતા ઔર અપનેકો આત્મજ્ઞાની માનતા હૈ. સો સબ ચતુરાઈકી
બાતેં હૈં, માનાદિક કષાયકે સાધન હૈં, કુછ ભી કાર્યકારી નહીં હૈં. ઇસલિયે જો જીવ અપના
ભલા કરના ચાહે, ઉસે જબ તક સચ્ચે સમ્યગ્દર્શનકી પ્રાપ્તિ ન હો, તબ તક ઇનકો ભી અનુક્રમસે
હી અંગીકાર કરના.
વહી કહતે હૈંઃપહલે તો આજ્ઞાદિસે વ કિસી પરીક્ષાસે કુદેવાદિકકી માન્યતા છોડકર
અરહન્તદેવાદિકકા શ્રદ્ધાન કરના; ક્યોંકિ યહ શ્રદ્ધાન હોને પર ગૃહીતમિથ્યાત્વકા તો અભાવ
હોતા હૈ, તથા મોક્ષમાર્ગકે વિઘ્ન કરનેવાલે કુદેવાદિકકા નિમિત્ત દૂર હોતા હૈ, મોક્ષમાર્ગકા સહાયક
અરહન્તદેવાદિકકા નિમિત્ત મિલતા હૈ; ઇસલિયે પહલે દેવાદિકકા શ્રદ્ધાન કરના. ફિ ર જિનમતમેં