Moksha-Marg Prakashak-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 323 of 350
PDF/HTML Page 351 of 378

 

background image
-
નૌવાઁ અધિકાર ][ ૩૩૩
ઉસે અવગાઢસમ્યક્ત્વ કહતે હૈં. કેવલજ્ઞાનીકે જો તત્ત્વશ્રદ્ધાન હૈ, ઉસકો પરમાવગાઢસમ્યક્ત્વ
કહતે હૈં.
ઐસે દો ભેદ જ્ઞાનકે સહકારીપનેકી અપેક્ષા કિયે.
ઇસ પ્રકાર સમ્યક્ત્વકે દસ ભેદ કિયે.
વહાઁ સર્વત્ર સમ્યક્ત્વકા સ્વરૂપ તત્ત્વાર્થશ્રદ્ધાન હી જાનના.
તથા સમ્યક્ત્વકે તીન ભેદ કિયે હૈંઃ
ઔપશમિક, ૨ક્ષાયોપશમિક, ૩ક્ષાયિક.
સો યહ તીન ભેદ દર્શનમોહકી અપેક્ષા કિયે હૈં.
વહાઁ ઔપશમિક સમ્યક્ત્વકે દો ભેદ હૈંપ્રથમોપશમસમ્યક્ત્વ ઔર દ્વિતીયોપશમ-
સમ્યક્ત્વ. વહાઁ મિથ્યાદૃષ્ટિ ગુણસ્થાનમેં કરણ દ્વારા દર્શનમોહકા ઉપશમ કરકે જો સમ્યક્ત્વ
ઉત્પન્ન હો, ઉસે પ્રથમોપશમસમ્યક્ત્વ કહતે હૈં.
વહાઁ ઇતના વિશેષ હૈઅનાદિ મિથ્યાદૃષ્ટિકે તો એક મિથ્યાત્વપ્રકૃતિકાહી ઉપશમ હોતા
હૈ, ક્યોંકિ ઇસકે મિશ્રમોહનીય ઔર સમ્યક્ત્વમોહનીયકી સત્તા હૈ નહીં. જબ જીવ
ઉપશમસમ્યક્ત્વકો પ્રાપ્ત હો, વહાઁ ઉસ સમ્યક્ત્વકે કાલમેં મિથ્યાત્વકે પરમાણુઓંકો મિશ્રમોહનીયરૂપ
વ સમ્યક્ત્વમોહનીયરૂપ પરિણમિત કરતા હૈ તબ તીન પ્રકૃતિયોંકી સત્તા હોતી હૈ; ઇસલિયે અનાદિ
મિથ્યાદૃષ્ટિકે એક મિથ્યાત્વપ્રકૃતિકી સત્તા હૈ, ઉસીકા ઉપશમ હોતા હૈ. તથા સાદિ મિથ્યાદૃષ્ટિકે
કિસીકે તીન પ્રકૃતિયોં કી સત્તા હૈ, કિસીકે એકકી હી સત્તા હૈ. જિસકે સમ્યક્ત્વકાલમેં
તીનકી સત્તા હુઈ થી વહ સત્તા પાયી જાયે, ઉસકે તીનકી સત્તા હૈ ઔર જિસકે મિશ્રમોહનીય,
સમ્યક્ત્વમોહનીયકી ઉદ્વેલના હો ગઈ હો, ઉનકે પરમાણુ મિથ્યાત્વરૂપ પરિણમિત હો ગયે હોં,
ઉસકે એક મિથ્યાત્વકી સત્તા હૈ; ઇસલિયે સાદિ મિથ્યાદૃષ્ટિકે તીન પ્રકૃતિયોંકા વ એક પ્રકૃતિકા
ઉપશમ હોતા હૈ.
ઉપશમ ક્યા? સો કહતે હૈંઃઅનિવૃત્તિકરણમેં કિયે અન્તરકરણવિધાનસે જો સમ્યક્ત્વકે
કાલમેં ઉદય આને યોગ્ય નિષેક થે, ઉનકા તો અભાવ કિયા, ઉનકે પરમાણુ અન્યકાલમેં ઉદય
આને યોગ્ય નિષેકરૂપ કિયે. તથા અનિવૃત્તિકરણમેં હી કિયે ઉપશમ વિધાનસે જો ઉસ કાલકે
પશ્ચાત્ ઉદય આને યોગ્ય નિષેક થે, વે ઉદીરણારૂપ હોકર ઇસ કાલમેં ઉદય ન આ સકેં
ઐસે કિયે.
ઇસપ્રકાર જહાઁ સત્તા તો પાયી જાયે ઔર ઉદય ન પાયા જાયેઉસકા નામ ઉપશમ હૈ.
યહ મિથ્યાત્વસે હુઆ પ્રથમોપશમસમ્યક્ત્વ હૈ, સો ચતુર્થાદિ સપ્તમ ગુણસ્થાનપર્યન્ત પાયા
જાતા હૈ.