-
નૌવાઁ અધિકાર ][ ૩૩૫
ઇતના વિશેષ હૈ કિ ક્ષાયિકસમ્યક્ત્વકે સન્મુખ હોને પર અન્તર્મુહૂર્તકાલમાત્ર જહાઁ
મિથ્યાત્વકી પ્રકૃતિકા ક્ષય કરતા હૈ, વહાઁ દો હી પ્રકૃતિયોંકી સત્તા રહતી હૈ. પશ્ચાત્
મિશ્રમોહનીયકા ભી ક્ષય કરતા હૈ વહાઁ સમ્યક્ત્વમોહનીયકી હી સત્તા રહતી હૈ. પશ્ચાત્
સમ્યક્ત્વમોહનીયકી કાણ્ડકઘાતાદિ ક્રિયા નહીં કરતા, વહાઁ કૃતકૃત્યવેદકસમ્યગ્દૃષ્ટિ નામ પાતા
હૈ – ઐસા જાનના.
તથા ઇસ ક્ષયોપશમસમ્યક્ત્વકા હી નામ વેદકસમ્યક્ત્વ હૈ. જહાઁ મિથ્યાત્વમિશ્રમોહનીયકી
મુખ્યતાસે કહા જાયે, વહાઁ ક્ષયોપશમ નામ પાતા હૈ. સમ્યક્ત્વમોહનીયકી મુખ્યતાસે કહા જાયે,
વહાઁ વેદક નામ પાતા હૈ. સો કથનમાત્ર દો નામ હૈં, સ્વરૂપમેં ભેદ નહીં હૈ. તથા યહ
ક્ષયોપશમસમ્યક્ત્વ ચતુર્થાદિ સપ્તમગુણસ્થાન પર્યન્ત પાયા જાતા હૈ.
ઇસપ્રકાર ક્ષયોપશમસમ્યક્ત્વકા સ્વરૂપ કહા.
તથા તીનોં પ્રકૃતિયોંકે સર્વથા સર્વ નિષેકોંકા નાશ હોને પર અત્યન્ત નિર્મલ
તત્ત્વાર્થશ્રદ્ધાન હો સો ક્ષાયિકસમ્યક્ત્વ હૈ. સો ચતુર્થાદિ ચાર ગુણસ્થાનોંમેં કહીં ક્ષયોપશમ-
સમ્યગ્દૃષ્ટિકો ઇસકી પ્રાપ્તિ હોતી હૈ.
કૈસે હોતી હૈ? સો કહતે હૈંઃ – પ્રથમ તીન કરણ દ્વારા વહાઁ મિથ્યાત્વકે પરમાણુઓંકો
મિશ્રમોહનીય વ સમ્યક્ત્વમોહનીયરૂપ પરિણમિત કરે વ નિર્જરા કરે; — ઇસપ્રકાર મિથ્યાત્વકી સત્તા
નાશ કરે. તથા મિશ્રમોહનીયકે પરમાણુઓંકો સમ્યક્ત્વમોહનીયરૂપ પરિણમિત કરે વ નિર્જરા
કરે; — ઇસપ્રકાર મિશ્રમોહનીયકા નાશ કરે. તથા સમ્યક્ત્વમોહનીયકે નિષેક ઉદયમેં આકર ખિરેં,
ઉસકી બહુત સ્થિતિ આદિ હો તો ઉસે સ્થિતિકાણ્ડકાદિ દ્વારા ઘટાયે. જહાઁ અન્તર્મુહૂર્ત સ્થિતિ
રહે તબ કૃતકૃત્યવેદકસમ્યગ્દૃષ્ટિ હો. તથા અનુક્રમસે ઇન નિષેકોંકા નાશ કરકે ક્ષાયિકસમ્યગ્દૃષ્ટિ
હોતા હૈ.
સો યહ પ્રતિપક્ષી કર્મકે અભાવસે નિર્મલ હૈ વ મિથ્યાત્વરૂપ રંજનાકે અભાવસે વીતરાગ હૈ;
ઇસકા નાશ નહીં હોતા. જબસે ઉત્પન્ન હો તબસે સિદ્ધ અવસ્થા પર્યન્ત ઇસકા સદ્ભાવ હૈ.
ઇસપ્રકાર ક્ષાયિકસમ્યક્ત્વકા સ્વરૂપ કહા.
ઐસે તીન ભેદ સમ્યક્ત્વકે હૈં.
તથા અનન્તાનુબન્ધી કષાયકી સમ્યક્ત્વ હોને પર દો અવસ્થાએઁ હોતી હૈં. યા તો
અપ્રશસ્ત ઉપશમ હોતા હૈ યા વિસંયોજન હોતા હૈ.
વહાઁ જો કરણ દ્વારા ઉપશમવિધાનસે ઉપશમ હો, ઉસકા નામ પ્રશસ્ત ઉપશમ હૈ.
ઉદયકા અભાવ ઉસકા નામ અપ્રશસ્ત ઉપશમ હૈ.