Moksha-Marg Prakashak-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 327 of 350
PDF/HTML Page 355 of 378

 

background image
-
નૌવાઁ અધિકાર ][ ૩૩૭
મિથ્યાદૃષ્ટિકે તીવ્ર કષાય હોને પર વ મન્દકષાય હોને પર અનન્તાનુબંધી આદિ ચારોંકા ઉદય
યુગપત્ હોતા હૈ. વહાઁ ચારોંકે ઉત્કૃષ્ટ સ્પર્દ્ધક સમાન કહે હૈં.
ઇતના વિશેષ હૈ કિ અનન્તાનુબન્ધીકે સાથ જૈસા તીવ્ર ઉદય અપ્રત્યાખ્યાનાદિકકા હો,
વૈસા ઉસકે જાને પર નહીં હોતા. ઇસી પ્રકાર અપ્રત્યાખ્યાનકે સાથ જૈસા પ્રત્યાખ્યાન સંજ્વલનકા
ઉદય હો, વૈસા ઉસકે જાને પર નહીં હોતા. તથા જૈસા પ્રત્યાખ્યાનકે સંજ્વલનકા ઉદય હો,
વૈસા કેવલ સંજ્વલનકા ઉદય નહીં હોતા. ઇસલિયે અનન્તાનુબન્ધીકે જાને પર કુછ કષાયોંકી
મન્દતા તો હોતી હૈ, પરન્તુ ઐસી મન્દતા નહીં હોતી જિસમેં કોઈ ચારિત્ર નામ પ્રાપ્ત કરે. ક્યોંકિ
કષાયોંકે અસંખ્યાત લોકપ્રમાણ સ્થાન હૈં; ઉનમેં સર્વત્ર પૂર્વસ્થાનસે ઉત્તરસ્થાનમેં મન્દતા પાયી
જાતી હૈ; પરન્તુ વ્યવહારસે ઉન સ્થાનોંમેં તીન મર્યાદાએઁ કીં. આદિકે બહુત સ્થાન તો અસંયમરૂપ
કહે, ફિ ર કિતને હી દેશસંયમરૂપ કહે, ફિ ર કિતને હી સકલસંયમરૂપ કહે. ઉનમેં પ્રથમ
ગુણસ્થાનસે લેકર ચતુર્થ ગુણસ્થાન પર્યન્ત જો કષાયકે સ્થાન હોતે હૈં વે સર્વ અસંયમકે હી
હોતે હૈં. ઇસલિયે કષાયોંકી મન્દતા હોને પર ભી ચારિત્ર નામ નહીં પાતે હૈં.
યદ્યપિ પરમાર્થસે કષાયકા ઘટના ચારિત્રકા અંશ હૈ, તથાપિ વ્યવહારસે જહાઁ ઐસા
કષાયોંકા ઘટના હો જિસસે શ્રાવકધર્મ યા મુનિધર્મકા અંગીકાર હો, વહી ચારિત્ર નામ પાતા
હૈ. સો અસંયતમેં ઐસે કષાય ઘટતી નહીં હૈં, ઇસલિયે યહાઁ અસંયમ કહા હૈ. કષાયોંકા
અધિક
હીનપના હોને પર ભી, જિસ પ્રકાર પ્રમત્તાદિ ગુણસ્થાનોંમેં સર્વત્ર સકલસંયમ હી નામ
પાતા હૈ, ઉસી પ્રકાર મિથ્યાત્વાદિ અસંયત પર્યન્ત ગુણસ્થાનોંમેં અસંયમ નામ પાતા હૈ. સર્વત્ર
અસંયમકી સમાનતા નહીં જાનના.
યહાઁ ફિ ર પ્રશ્ન હૈ કિ અનન્તાનુબંધી સમ્યક્ત્વકા ઘાત નહીં કરતી હૈ તો ઇસકા ઉદય
હોને પર સમ્યક્ત્વસે ભ્રષ્ટ હોકર સાસાદન ગુણસ્થાનકો કૈસે પ્રાપ્ત કરતા હૈ?
સમાધાનઃજૈસે કિસી મનુષ્યકે મનુષ્યપર્યાય નાશકા કારણ તીવ્ર રોગ પ્રગટ હુઆ હો,
ઉસકો મનુષ્યપર્યાયકા છોડનેવાલા કહતે હૈં. તથા મનુષ્યપના દૂર હોને પર દેવાદિપર્યાય હો,
વહ તો રોગ અવસ્થામેં નહીં હુઈ. યહાઁ મનુષ્યકા હી આયુ હૈ. ઉસી પ્રકાર સમ્યક્ત્વીકે
સમ્યક્ત્વકે નાશકા કારણ અનન્તાનુબન્ધીકા ઉદય પ્રગટ હુઆ, ઉસે સમ્યક્ત્વકા વિરોધક સાસાદન
કહા. તથા સમ્યક્ત્વકા અભાવ હોને પર મિથ્યાત્વ હોતા હૈ, વહ તો સાસાદનમેં નહીં હુઆ.
યહાઁ ઉપશમસમ્યક્ત્વકા હી કાલ હૈ
ઐસા જાનના.
ઇસ પ્રકાર અનન્તાનુબન્ધી ચતુષ્ટયકી સમ્યક્ત્વ હોને પર અવસ્થા હોતી નહીં, ઇસલિયે
સાત પ્રકૃતિયોંકે ઉપશમાદિકસે ભી સમ્યક્ત્વકી પ્રાપ્તિ કહી જાતી હૈ.