-
૩૩૮ ] [ મોક્ષમાર્ગપ્રકાશક
ફિ ર પ્રશ્નઃ – સમ્યક્ત્વમાર્ગણાકે છહ ભેદ કિયે હૈં, સો કિસ પ્રકાર હૈં?
સમાધાનઃ – સમ્યક્ત્વકે તો ભેદ તીન હી હૈં. તથા સમ્યક્ત્વકે અભાવરૂપ મિથ્યાત્વ હૈ.
દોનોંકા મિશ્રભાવ સો મિશ્ર હૈ. સમ્યક્ત્વકા ઘાતક ભાવ સો સાસાદન હૈ. ઇસ પ્રકાર
સમ્યક્ત્વમાર્ગણાસે જીવકા વિચાર કરને પર છહ ભેદ કહે હૈં.
યહાઁ કોઈ કહે કિ સમ્યક્ત્વસે ભ્રષ્ટ હોકર મિથ્યાત્વમેં આયા હો ઉસે મિથ્યાત્વ-સમ્યક્ત્વ
કહા જાયે. પરન્તુ યહ અસત્ય હૈ, ક્યોંકિ અભવ્યકે ભી ઉસકા સદ્ભાવ પાયા જાતા હૈ.
તથા મિથ્યાત્વસમ્યક્ત્વ કહના હી અશુદ્ધ હૈ. જૈસે સંયમમાર્ગણામેં અસંયમ કહા, ભવ્યમાર્ગણામેં
અભવ્ય કહા, ઉસી પ્રકાર સમ્યક્ત્વમાર્ગણામેં મિથ્યાત્વ કહા હૈ. મિથ્યાત્વકો સમ્યક્ત્વકા ભેદ
નહીં જાનના. સમ્યક્ત્વ-અપેક્ષા વિચાર કરને પર કિતને હી જીવોંકે સમ્યક્ત્વકા અભાવ ભાસિત
હો, વહાઁ મિથ્યાત્વ પાયા જાતા હૈ – ઐસા અર્થ પ્રગટ કરનેકે અર્થ સમ્યક્ત્વમાર્ગણામેં મિથ્યાત્વ
કહા હૈ. ઇસીપ્રકાર સાસાદન, મિશ્ર ભી સમ્યક્ત્વકે ભેદ નહીં હૈં. સમ્યક્ત્વકે ભેદ તીન હી
હૈં, ઐસા જાનના.
યહાઁ કર્મકે ઉપશમાદિકસે ઉપશમાદિ સમ્યક્ત્વ કહે, સો કર્મકે ઉપશમાદિક ઇસકે કરનેસે
નહીં હોતે. યહ તો તત્ત્વશ્રદ્ધાન કરનેકા ઉદ્યમ કરે, ઉસકે નિમિત્તસે સ્વયમેવ કર્મકે ઉપશમાદિક
હોતે હૈં, તબ ઇસકે તત્ત્વશ્રદ્ધાનકી પ્રાપ્તિ હોતી હૈ – ઐસા જાનના.
ઐસે સમ્યક્ત્વકે ભેદ જાનના.
ઇસપ્રકાર સમ્યગ્દર્શનકા સ્વરૂપ કહા.
સમ્યગ્દર્શનકે આઠ અંગ
તથા સમ્યગ્દર્શનકે આઠ અંગ કહે હૈં : – નિઃશંકિતત્વ, નિઃકાંક્ષિતત્વ, નિર્વિચિકિત્સત્વ,
અમૂઢદૃષ્ટિત્વ, ઉપબૃંહણ, સ્થિતિકરણ, પ્રભાવના ઔર વાત્સલ્ય.
વહાઁ ભયકા અભાવ અથવા તત્ત્વોંમેં સંશયકા અભાવ સો નિઃશંકિતત્વ હૈ તથા
પરદ્રવ્યાદિમેં રાગરૂપ વાંછાકા અભાવ સો નિઃકાંક્ષિતત્વ હૈ. તથા પરદ્રવ્યાદિમેં દ્વેષરૂપ ગ્લાનિકા
અભાવ સો નિર્વિચિકિત્સત્વ હૈ. તથા તત્ત્વોંમેં વ દેવાદિકમેં અન્યથા પ્રતીતિરૂપ મોહકા અભાવ
સો અમૂઢદૃષ્ટિત્વ હૈ. તથા આત્મધર્મકા વ જિનધર્મકા બઢાના ઉસકા નામ ઉપબૃંહણ હૈ, ઇસી
અંગકા નામ ઉપગૂહન ભી કહા જાતા હૈ; વહાઁ ધર્માત્મા જીવોંકે દોષ ઢઁકના – ઐસા ઉસકા અર્થ
જાનના. તથા અપને સ્વભાવમેં વ જિનધર્મમેં અપનેકો વ પરકો સ્થાપિત કરના સો સ્થિતિકરણ
હૈ. તથા અપને સ્વરૂપકી વ જિનધર્મકી મહિમા પ્રગટ કરના સો પ્રભાવના હૈ. તથા સ્વરૂપમેં