-
પરમાર્થવચનિકા ][ ૩૫૫
જો જ્ઞાન હો વહ સ્વસત્તાવલંબનશીલ હોતા હૈ, ઉસકા નામ જ્ઞાન. ઉસ જ્ઞાનકો
સહકારભૂત નિમિત્તરૂપ નાનાપ્રકારકે ઔદયિકભાવ હોતે હૈં, ઉન ઔદયિકભાવોંકા જ્ઞાતા તમાશગીર
હૈ, ન કર્તા હૈ, ન ભોક્તા હૈ, ન અવલમ્બી હૈ; ઇસલિયે કોઈ ઐસા કહે કિ ઇસપ્રકારકે
ઔદયિકભાવ સર્વથા હોં તો ફલાના ગુણસ્થાન કહા જાય તો ઝૂઠ હૈ. ઉન્હોંને દ્રવ્યકા સ્વરૂપ
સર્વથા પ્રકાર નહીં જાના હૈ.
ક્યોં? – ઇસલિયે કિ ઔર ગુણસ્થાનોંકી કૌન બાત ચલાયે? કેવલીકે ભી
ઔદયિકભાવોંકી નાનાપ્રકારતા જાનના. કેવલીકે ભી ઔદયિકભાવ એક-સે નહીં હોતે. કિસી
કેવલીકો દણ્ડ-કપાટરૂપ ક્રિયાકા ઉદય હોતા હૈ, કિસી કેવલીકો નહીં હોતા. જબ કેવલીમેં
ભી ઉદયકી નાનાપ્રકારતા હૈ તબ ઔર ગુણસ્થાનકી કૌન બાત ચલાયે?
ઇસલિયે ઔદયિકભાવોંકે ભરોસે જ્ઞાન નહીં હૈ, જ્ઞાન સ્વશક્તિપ્રમાણ હૈ. સ્વ-પર-
પ્રકાશકજ્ઞાનકી શક્તિ, જ્ઞાયકપ્રમાણ જ્ઞાન, સ્વરૂપાચરણરૂપ ચારિત્ર યથાનુભવપ્રમાણ – યહ જ્ઞાતાકા
સામર્થ્યપના હૈ.
ઇન બાતોંકા વિવરણ કહાઁ તક લિખેં, કહાઁ તક કહેં? વચનાતીત, ઇન્દ્રિયાતીત,
જ્ઞાનાતીત હૈ, ઇસલિએ યહ વિચાર બહુત ક્યા લિખેં? જો જ્ઞાતા હોગા વહ થોડા હી લિખા
બહુત કરકે સમઝેગા, જો અજ્ઞાની હોગા વહ યહ ચિટ્ઠી સુનેગા સહી, પરન્તુ સમઝેગા નહીં.
યહ વચનિકા જ્યોં કી ત્યોં સુમતિપ્રમાણ કેવલીવચનાનુસારી હૈ. જો ઇસે સુનેગા, સમઝેગા,
શ્રદ્ધેગા; ઉસે કલ્યાણકારી હૈ – ભાગ્યપ્રમાણ.
ઇતિ પરમાર્થવચનિકા.
❁