lakṣaṇabhūt to yah guṇ haiṁ nahīṁ, avyāptapanese lakṣaṇābhās hai. tathā snigdhādi pudgalaparamāṇumeṁ
pāye jāte haiṁ, so snigdha gurutva ityādi to sparśan indriy dvārā jāne jāte haiṁ, isaliye
sparśaguṇameṁ garbhit hue, alag kisaliye kahe? tathā dravyatvaguṇ jalameṁ kahā, so aise to agni
ādimeṁ ūrdhvagamanatvādi pāye jāte haiṁ. yā to sarva kahanā the yā sāmānyameṁ garbhit karanā
the. is prakār yah guṇ kahe ve bhī kalpit haiṁ.
nahīṁ haiṁ, ceṣṭāen̐ to bahut hī prakārakī hotī haiṁ. tathā inako alag hī tattva saṁjñā kahī; so
yā to alag padārtha hoṁ to unheṁ alag tattva kahanā thā, yā kām-krodhādi miṭānemeṁ viśeṣ
prayojanabhūt hoṁ to tattva kahanā thā; so donoṁ hī nahīṁ hai. aur aise hī kah denā ho to
pāṣāṇādikakī anek avasthāen̐ hotī haiṁ so kahā karo, kuch sādhya nahīṁ haiṁ.
nām samavāy hai. yah sāmānyādik to bahutoṁko ek prakār dvārā va ek vastumeṁ bhed-kalpanā
dvārā va bhedakalpanā apekṣā sambandha mānanese apane vicārameṁ hī hote haiṁ, koī alag padārtha
to haiṁ nahīṁ. tathā inake jānanese kām-krodhādi miṭānerūp viśeṣ prayojanakī bhī siddhi nahīṁ
hai, isaliye inako tattva kisaliye kahā? aur aise hī tattva kahanā the to prameyatvādi vastuke
ananta dharma haiṁ va sambandha, ādhārādik kārakoṁke anek prakār vastumeṁ sambhavit haiṁ, isaliye
yā to sarva kahanā the yā prayojan jānakar kahanā the. isaliye yah sāmānyādik tattva bhī
vr̥thā hī kahe haiṁ.
tathā vaiśeṣik do hī pramāṇ mānate haiṁ