-
೧೨೮ ] [ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಪ್ರಕಾಶಕ
ಅರ್ಥಕಾ ನಿರ್ಣಯ ಹೋತಾ ಹೈ, ವ ಭೋಜನಾದಿಕಕೇ ಅಧಿಕಾರೀ ಭೀ ಕಹತೇ ಹೈಂ ಕಿ — ಭೋಜನ ಕರನೇಸೇ ಶರೀರ
ಕೀ ಸ್ಥಿರತಾ ಹೋನೇ ಪರ ತತ್ತ್ವನಿರ್ಣಯ ಕರನೇಮೇಂ ಸಮರ್ಥ ಹೋತೇ ಹೈಂ; ಸೋ ಐಸೀ ಯುಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕಾರೀ ನಹೀಂ ಹೈ.
ತಥಾ ಯದಿ ಕಹೋಗೇ ಕಿ — ವ್ಯಾಕರಣ, ಭೋಜನಾದಿಕ ತೋ ಅವಶ್ಯ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಕೋ ಕಾರಣ ನಹೀಂ
ಹೈಂ, ಲೌಕಿಕ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನೇಕೋ ಕಾರಣ ಹೈಂ; ಸೋ ಜೈಸೇ ಯಹ ಹೈಂ ಉಸೀ ಪ್ರಕಾರ ತುಮ್ಹಾರೇ ಕಹೇ ತತ್ತ್ವ ಭೀ
ಲೌಕಿಕ (ಕಾರ್ಯ) ಸಾಧನೇಕೋ ಹೀ ಕಾರಣ ಹೋತೇ ಹೈಂ. ಜಿಸ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ದ್ರಿಯಾದಿಕಕೇ ಜಾನನೇಕೋ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾದಿ
ಪ್ರಮಾಣ ಕಹಾ, ವ ಸ್ಥಾಣು-ಪುರುಷಾದಿಮೇಂ ಸಂಶಯಾದಿಕಕಾ ನಿರೂಪಣ ಕಿಯಾ. ಇಸಲಿಯೇ ಜಿನಕೋ ಜಾನನೇಸೇ
ಅವಶ್ಯ ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಾದಿ ದೂರ ಹೋಂ, ನಿರಾಕುಲತಾ ಉತ್ಪನ್ನ ಹೋ, ವೇ ಹೀ ತತ್ತ್ವ ಕಾರ್ಯಕಾರೀ ಹೈಂ.
ಫಿ ರ ಕಹೋಗೇ ಕಿ — ಪ್ರಮೇಯ ತತ್ತ್ವಮೇಂ ಆತ್ಮಾದಿಕಕಾ ನಿರ್ಣಯ ಹೋತಾ ಹೈ ಸೋ ಕಾರ್ಯಕಾರೀ ಹೈ; ಸೋ
ಪ್ರಮೇಯ ತೋ ಸರ್ವ ಹೀ ವಸ್ತು ಹೈ, ಪ್ರಮಿತಿ ಕಾ ವಿಷಯ ನಹೀಂ ಹೈ ಐಸೀ ಕೋಈ ಭೀ ವಸ್ತು ನಹೀಂ ಹೈ; ಇಸಲಿಯೇ
ಪ್ರಮೇಯ ತತ್ತ್ವ ಕಿಸಲಿಯೇ ಕಹೇ? ಆತ್ಮಾ ಆದಿ ತತ್ತ್ವ ಕಹನಾ ಥೇ.
ತಥಾ ಆತ್ಮಾದಿಕಕಾ ಭೀ ಸ್ವರೂಪ ಅನ್ಯಥಾ ಪ್ರರೂಪಿತ ಕಿಯಾ ಹೈ ಐಸಾ ಪಕ್ಷಪಾತ ರಹಿತ ವಿಚಾರ
ಕರನೇ ಪರ ಭಾಸಿತ ಹೋತಾ ಹೈ. ಜೈಸೇ ಆತ್ಮಾಕೇ ದೋ ಭೇದ ಕಹತೇ ಹೈಂ — ಪರಮಾತ್ಮಾ, ಜೀವಾತ್ಮಾ. ವಹಾಂ
ಪರಮಾತ್ಮಾಕೋ ಸರ್ವಕಾ ಕರ್ತ್ತಾ ಬತಲಾತೇ ಹೈಂ. ವಹಾಂ ಐಸಾ ಅನುಮಾನ ಕರತೇ ಹೈಂ ಕಿ — ಯಹ ಜಗತ ಕರ್ತ್ತಾ ದ್ವಾರಾ
ಉತ್ಪನ್ನ ಹುಆ ಹೈ, ಕ್ಯೋಂಕಿ ಯಹ ಕಾರ್ಯ ಹೈ. ಜೋ ಕಾರ್ಯ ಹೈ ವಹ ಕರ್ತ್ತಾ ದ್ವಾರಾ ಉತ್ಪನ್ನ ಹೈ ಜೈಸೇ — ಘಟಾದಿಕ.
ಪರನ್ತು ಯಹ ಅನುಮಾನಾಭಾಸ ಹೈ; ಕ್ಯೋಂಕಿ ಐಸಾ ಅನುಮಾನಾನ್ತರ ಸಮ್ಭವ ಹೈ. ಯಹ ಸರ್ವ ಜಗತ ಕರ್ತಾ ದ್ವಾರಾ
ಉತ್ಪನ್ನ ನಹೀಂ ಹೈ, ಕ್ಯೋಂಕಿ ಇಸಮೇಂ ಅಕಾರ್ಯರೂಪ ಪದಾರ್ಥ ಭೀ ಹೈಂ. ಜೋ ಅಕಾರ್ಯ ಹೈಂ ಸೋ ಕರ್ತಾ ದ್ವಾರಾ ಉತ್ಪನ್ನ
ನಹೀಂ ಹೈಂ, ಜೈಸೇ — ಸೂರ್ಯ ಬಿಮ್ಬಾದಿಕ. ಕ್ಯೋಂಕಿ ಅನೇಕ ಪದಾರ್ಥೋಂಕೇ ಸಮುದಾಯರೂಪ ಜಗತಮೇಂ ಕೋಈ ಪದಾರ್ಥ ಕೃತ್ರಿಮ
ಹೈಂ ಸೋ ಮನುಷ್ಯಾದಿಕ ದ್ವಾರಾ ಕಿಯೇ ಹೋತೇ ಹೈಂ, ಕೋಈ ಅಕೃತ್ರಿಮ ಹೈಂ ಸೋ ಉನಕಾ ಕೋಈ ಕರ್ತಾ ನಹೀಂ ಹೈ. ಯಹ
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾದಿ ಪ್ರಮಾಣಕೇ ಅಗೋಚರ ಹೈಂ, ಇಸಲಿಯೇ ಈಶ್ವರಕೋ ಕರ್ತಾ ಮಾನನಾ ಮಿಥ್ಯಾ ಹೈ.
ತಥಾ ಜೀವಾತ್ಮಾಕೋ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶರೀರ ಭಿನ್ನ-ಭಿನ್ನ ಕಹತೇ ಹೈಂ, ಸೋ ಯಹ ಸತ್ಯ ಹೈ; ಪರನ್ತು ಮುಕ್ತ ಹೋನೇಕೇ
ಪಶ್ಚಾತ್ ಭೀ ಭಿನ್ನ ಹೀ ಮಾನನಾ ಯೋಗ್ಯ ಹೈ. ವಿಶೇಷ ತೋ ಪಹಲೇ ಕಹಾ ಹೀ ಹೈ.
ಇಸೀ ಪ್ರಕಾರ ಅನ್ಯ ತತ್ತ್ವೋಂಕೋ ಮಿಥ್ಯಾ ಪ್ರರೂಪಿತ ಕರತೇ ಹೈಂ.
ತಥಾ ಪ್ರಮಾಣಾದಿಕಕೇ ಸ್ವರೂಪಕೀ ಭೀ ಅನ್ಯಥಾ ಕಲ್ಪನಾ ಕರತೇ ಹೈಂ ವಹ ಜೈನ ಗ್ರಂಥೋಂಸೇ ಪರೀಕ್ಷಾ
ಕರನೇ ಪರ ಭಾಸಿತ ಹೋತಾ ಹೈ.
ಇಸ ಪ್ರಕಾರ ನೈಯಾಯಿಕ ಮತಮೇಂ ಕಹೇ ಕಲ್ಪಿತ ತತ್ತ್ವ ಜಾನನಾ.
ವೈಶೇಷಿಕಮತ
ತಥಾ ವೈಶೇಷಿಕಮತಮೇಂ ಛಹ ತತ್ತ್ವ ಕಹೇ ಹೈಂ. ದ್ರವ್ಯ, ಗುಣ, ಕರ್ಮ, ಸಾಮಾನ್ಯ, ವಿಶೇಷ, ಸಮವಾಯ.