-
൧൩൨ ] [ മോക്ഷമാര്ഗപ്രകാശക
തഥാ വഹാ
ഷടകര്മ സഹിത ബ്രഹ്മസൂത്രകേ ധാരക, ശൂദ്രകേ അന്നാദികേ ത്യാഗീ, ഗൃഹസ്ഥാശ്രമ ഹൈ നാമ
ജിനകാ ഐസേ ഭട്ട ഹൈം. തഥാ വേദാന്തമേം യജ്ഞോപവീത രഹിത, വിപ്രഅന്നാദികകേ ഗ്രാഹീ, ഭഗവത് ഹൈ നാമ
ജിനകാ വേ ചാര പ്രകാരകേ ഹൈം — കുടീചര, ബഹൂദക, ഹംസ, പരമഹംസ. സോ യഹ കുഛ ത്യാഗസേ സംതുഷ്ട
ഹുഏ ഹൈം, പരന്തു ജ്ഞാന-ശ്രദ്ധാനകാ മിഥ്യാപനാ ഔര രാഗാദികകാ സദ്ഭാവ ഇനകേ പായാ ജാതാ ഹൈ; ഇസലിയേ
യഹ ഭേഷ കാര്യകാരീ നഹീം ഹൈം.
ജൈമിനീയമത
തഥാ ജൈമിനീയമത ഹൈ; സോ ഇസ പ്രകാര കഹതേ ഹൈംഃ —
സര്വജ്ഞദേവ കോഈ ഹൈ നഹീം; നിത്യ വേദവചന ഹൈം ഉനസേ യഥാര്ഥ നിര്ണയ ഹോതാ ഹൈ. ഇസലിയേ
പഹലേ വേദപാഠ ദ്വാരാ ക്രിയാമേം പ്രവര്തനാ വഹ തോ നോദനാ (പ്രേരണാ), വഹീ ഹൈ ലക്ഷണ ജിസകാ ഐസേ
ധര്മകാ സാധന കരനാ. ജൈസേ കഹതേ ഹൈം കി — ‘‘സ്വഃ കാമോഗ്നിം യജേത്’’ സ്വര്ഗാഭിലാഷീ അഗ്നികോ
പൂജേ; ഇത്യാദി നിരൂപണ കരതേ ഹൈം.
യഹാ
പൂഛതേ ഹൈം — ശൈവ, സാംഖ്യ, നൈയായികാദി സഭീ വേദകോ മാനതേ ഹൈം, തുമ ഭീ മാനതേ ഹോ;
തുമ്ഹാരേ വ ഉന സബകേ തത്ത്വാദി നിരൂപണമേം പരസ്പര വിരുദ്ധതാ പായീ ജാതീ ഹൈ സോ ക്യാ കാരണ ഹൈ?
യദി വേദമേം ഹീ കഹീം കുഛ, കഹീം കുഛ നിരൂപണ കിയാ ഹൈ, തോ ഉസകീ പ്രമാണതാ കൈസേ രഹീ? ഔര
യദി മതവാലേ ഹീ കഹീം കുഛ കഹീം കുഛ നിരൂപണ കരതേ ഹൈം തോ തുമ പരസ്പര ഝഗഡ, നിര്ണയ കരകേ
ഏകകോ വേദകാ അനുസാരീ അന്യകോ വേദസേ പരാങ്മുഖ ഠഹരാഓ. സോ ഹമേം തോ യഹ ഭാസിത ഹോതാ ഹൈ —
വേദമേം ഹീ പൂര്വാപര വിരുദ്ധതാസഹിത നിരൂപണ ഹൈ. ഇസലിയേ ഉസകാ അപനീ-അപനീ ഇച്ഛാനുസാര അര്ഥ
ഗ്രഹണ കരകേ അലഗ-അലഗ മതോംകേ അധികാരീ ഹുഏ ഹൈം. പരന്തു ഐസേ വേദകോ പ്രമാണ കൈസേ കരേം? തഥാ
അഗ്നി പൂജനേസേ സ്വര്ഗ ഹോതാ ഹൈ, സോ അഗ്നികോ മനുഷ്യസേ ഉത്തമ കൈസേ മാനേം? പ്രത്യക്ഷ-വിരുദ്ധ ഹൈ. തഥാ
വഹ സ്വര്ഗദാതാ കൈസേ ഹോഗീ? ഇസീ പ്രകാര അന്യ വേദവചന പ്രമാണവിരുദ്ധ ഹൈം. തഥാ വേദമേം ബ്രഹ്മാ കഹാ
ഹൈ, തോ സര്വജ്ഞ ക്യോം നഹീം മാനതേ? ഇത്യാദി പ്രകാരസേ ജൈമിനീയമത കല്പിത ജാനനാ.
ബൌദ്ധമത
അബ ബൌദ്ധമതകാ സ്വരൂപ കഹതേ ഹൈംഃ —
ബൌദ്ധമതമേം ചാര ആര്യസത്യ൧ പ്രരൂപിത കരതേ ഹൈം — ദുഃഖ, ആയതന, സമുദായ, മാര്ഗ. വഹാ
൧ദുഃഖമായതനം ചൈവ തതഃ സമുദയോ മതഃ.
മാര്ഗശ്ചേത്യസ്യ ച വ്യാഖ്യാ ക്രമേണ ശ്രൂയതാമതഃ..൩൬.. വി൦ വി൦