-
൧൩൪ ] [ മോക്ഷമാര്ഗപ്രകാശക
പരന്തു ഇസ മാര്ഗകേ ഫലകോ ആപ തോ പ്രാപ്ത കരതാ ഹീ നഹീം ഹൈ, കിസലിയേ ഇസ മാര്ഗമേം പ്രവര്തതാ ഹൈ?
തഥാ തേരേ മതമേം നിരര്ഥക ശാസ്ത്ര കിസലിയേ ബനായേ? ഉപദേശ തോ കുഛ കര്തവ്യ ദ്വാരാ ഫല പ്രാപ്ത കരനേകേ
അര്ഥ ദിയാ ജാതാ ഹൈ. ഇസ പ്രകാര യഹ മാര്ഗ മിഥ്യാ ഹൈ.
തഥാ രാഗാദിക ജ്ഞാനസംതാനവാസനാകാ ഉച്ഛേദ അര്ഥാത് നിരോധ ഉസേ മോക്ഷ കഹതേ ഹൈം. പരന്തു
ക്ഷണിക ഹുആ തബ മോക്ഷ കിസകോ കഹതാ ഹൈ? ഔര രാഗാദികകാ അഭാവ ഹോനാ തോ ഹമ ഭീ മാനതേ
ഹൈം; പരന്തു ജ്ഞാനാദിക അപനേ സ്വരൂപകാ അഭാവ ഹോനേ പര തോ അപനാ അഭാവ ഹോഗാ, ഉസകാ ഉപായ
കരനാ കൈസേ ഹിതകാരീ ഹോഗാ? ഹിതാഹിത കാ വിചാര കരനേവാലാ തോ ജ്ഞാന ഹീ ഹൈ; സോ അപനേ അഭാവകോ
ജ്ഞാനീ ഹിത കൈസേ മാനേഗാ?
തഥാ ബൌദ്ധമതമേം ദോ പ്രമാണ മാനതേ ഹൈം — പ്രത്യക്ഷ ഔര അനുമാന. ഇസകേ സത്യാസത്യകാ
നിരൂപണ ജൈനശാസ്ത്രോംസേ ജാനനാ. തഥാ യദി യേ ദോ ഹീ പ്രമാണ ഹൈം തോ ഇനകേ ശാസ്ത്ര അപ്രമാണ ഹുഏ,
ഉനകാ നിരൂപണ കിസ അര്ഥ കിയാ? പ്രത്യക്ഷ-അനുമാന തോ ജീവ ആപ ഹീ കര ലേംഗേ, തുമനേ ശാസ്ത്ര
കിസലിയേ ബനായേ?
തഥാ വഹാ
സുഗതകോ ദേവ മാനതേ ഹൈം ഔര ഉസകാ സ്വരൂപ നഗ്ന വ വിക്രിയാരൂപ സ്ഥാപിത
കരതേ ഹൈം സോ ബിഡമ്ബനാരൂപ ഹൈ. തഥാ കമണ്ഡല ഔര രക്താമ്ബരകേ ധാരീ, പൂര്വാഹ്നമേം ഭോജന കരനേവാലേ
ഇത്യാദി ലിംഗരൂപ ബൌദ്ധമതകേ ഭിക്ഷുക ഹൈം; സോ ക്ഷണികകോ ഭേഷ ധാരണ കരനേകാ ക്യാ പ്രയോജന? പരന്തു
മഹംതതാകേ അര്ഥ കല്പിത നിരൂപണ കരനാ ഔര ഭേഷ ധാരണ കരനാ ഹോതാ ഹൈ.
ഇസ പ്രകാര ബൌദ്ധോം കേ ചാര പ്രകാര ഹൈം — വൈഭാഷിക, സൌത്രാംതിക, യോഗാചാര, മാധ്യമിക.
വഹാ
വൈഭാഷിക തോ ജ്ഞാനസഹിത പദാര്ഥകോ മാനതേ ഹൈം; സൌത്രാംതിക പ്രത്യക്ഷ യഹ ദിഖാഈ ദേതാ ഹൈ, യഹീ
ഹൈ, ഇസസേ പരേ കുഛ നഹീം ഹൈ ഐസാ മാനതേ ഹൈം. യോഗാചാരോംകേ ആചാരസഹിത ബുദ്ധി പായീ ജാതീ ഹൈ;
തഥാ മാധ്യമിക ഹൈം വേ പദാര്ഥകേ ആശ്രയ ബിനാ ജ്ഞാനകോ ഹീ മാനതേ ഹൈം. വേ അപനീ-അപനീ കല്പനാ
കരതേ ഹൈം; പരന്തു വിചാര കരനേ പര കുഛ ഠികാനേകീ ബാത നഹീം ഹൈ.
ഇസ പ്രകാര ബൌദ്ധമതകാ നിരൂപണ കിയാ.
ചാര്വാകമത
അബ ചാര്വാകമത കാ സ്വരൂപ കഹതേ ഹൈംഃ —
കോഈ സര്വജ്ഞദേവ, ധര്മ, അധര്മ, മോക്ഷ ഹൈ നഹീം, പുണ്യ-പാപകാ ഫല ഹൈ നഹീം, പരലോക ഹൈ
നഹീം; യഹ ഇന്ദ്രിയഗോചര ജിതനാ ഹൈ വഹ ലോക ഹൈ — ഐസാ ചാര്വാക കഹതാ ഹൈ.
സോ വഹാ
ഉസസേ പൂഛതേ ഹൈം — സര്വജ്ഞദേവ ഇസ കാല-ക്ഷേത്രമേം നഹീം ഹൈം യാ സര്വദാ സര്വത്ര നഹീം
ഹൈം? ഇസ കാല-ക്ഷേത്രമേം തോ ഹമ നഹീം മാനതേ ഹൈം, പരന്തു സര്വകാല-ക്ഷേത്രമേം നഹീം ഹൈം ഐസാ ജാനനാ സര്വജ്ഞകേ