-
୨୦୦ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ହୀ’ — ଉସକା ନାମ କେଵଲ ହୈ. ଇସୀ ପ୍ରକାର ଅନ୍ଯ ଯଥାର୍ଥ ଅର୍ଥକା ଅଵଧାରଣ କରନା.
ପର୍ଯାଯ-ଅପେକ୍ଷା ଶୁଦ୍ଧପନା ମାନନେସେ ତଥା ଅପନେକୋ କେଵଲୀ ମାନନେସେ ମହାଵିପରୀତତା ହୋତୀ ହୈ,
ଇସଲିଯେ ଅପନେକୋ ଦ୍ରଵ୍ଯ-ପର୍ଯାଯରୂପ ଅଵଲୋକନ କରନା. ଦ୍ରଵ୍ଯସେ ସାମାନ୍ଯସ୍ଵରୂପ ଅଵଲୋକନ କରନା,
ପର୍ଯାଯମେଂ ଅଵସ୍ଥା-ଵିଶେଷ ଅଵଧାରଣ କରନା.
ଇସୀ ପ୍ରକାର ଚିଂତଵନ କରନେସେ ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟି ହୋତା ହୈ, କ୍ଯୋଂକି ସଚ୍ଚା ଅଵଲୋକନ କିଯେ ବିନା
ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟି ନାମ କୈସେ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ?
ନିଶ୍ଚଯାଭାସୀକୀ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦତା ଔର ଉସକା ନିଷେଧ
ତଥା ମୋକ୍ଷମାର୍ଗମେଂ ତୋ ରାଗାଦିକ ମିଟାନେକା ଶ୍ରଦ୍ଧା – ଜ୍ଞାନ – ଆଚରଣ କରନା ହୈ; ଵହ ତୋ ଵିଚାର
ହୀ ନହୀଂ ହୈ, ଅପନେ ଶୁଦ୍ଧ ଅନୁଭଵନମେଂ ହୀ ଅପନେକୋ ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟି ମାନକର ଅନ୍ଯ ସର୍ଵ ସାଧନୋଂକା ନିଷେଧ
କରତା ହୈ.
ଶାସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାସ କରନା ନିରର୍ଥକ ବତଲାତା ହୈ, ଦ୍ରଵ୍ଯାଦିକକେ ତଥା ଗୁଣସ୍ଥାନ-ମାର୍ଗଣା-
ତ୍ରିଲୋକାଦିକକେ ଵିଚାରକୋ ଵିକଲ୍ପ ଠହରାତା ହୈ, ତପଶ୍ଚରଣ କରନେକୋ ଵୃଥା କ୍ଲେଶ କରନା ମାନତା ହୈ,
ଵ୍ରତାଦିକ ଧାରଣ କରନେକୋ ବନ୍ଧନମେଂ ପଡ଼ନା ଠହରାତା ହୈ, ପୂଜନାଦିକ କାର୍ଯୋଂକୋ ଶୁଭାସ୍ରଵ ଜାନକର
ହେଯ ପ୍ରରୂପିତ କରତା ହୈ; — ଇତ୍ଯାଦି ସର୍ଵସାଧନୋଂକୋ ଉଠାକର ପ୍ରମାଦୀ ହୋକର ପରିଣମିତ ହୋତା ହୈ.
ଯଦି ଶାସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାସ ନିରର୍ଥକ ହୋ ତୋ ମୁନିଯୋଂକେ ଭୀ ତୋ ଧ୍ଯାନ ଔର ଅଧ୍ଯଯନ ଦୋ ହୀ କାର୍ଯ
ମୁଖ୍ଯ ହୈଂ. ଧ୍ଯାନମେଂ ଉପଯୋଗ ନ ଲଗେ ତବ ଅଧ୍ଯଯନମେଂ ହୀଂ ଉପଯୋଗକୋ ଲଗାତେ ହୈଂ, ବୀଚମେଂ ଅନ୍ଯ
ସ୍ଥାନ ଉପଯୋଗ ଲଗାନେ ଯୋଗ୍ଯ ନହୀଂ ହୈଂ. ତଥା ଶାସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାସ ଦ୍ଵାରା ତତ୍ତ୍ଵୋଂକୋ ଵିଶେଷ ଜାନନେସେ
ସମ୍ଯଗ୍ଦର୍ଶନ-ଜ୍ଞାନ ନିର୍ମଲ ହୋତା ହୈ. ତଥା ଵହାଁ ଜବ ତକ ଉପଯୋଗ ରହେ ତବ ତକ କଷାଯ ମନ୍ଦ
ରହେ ଔର ଆଗାମୀ ଵୀତରାଗଭାଵୋଂକୀ ଵୃଦ୍ଧି ହୋ; ଐସେ କାର୍ଯକୋ ନିରର୍ଥକ କୈସେ ମାନେଂ?
ତଥା ଵହ କହତା ହୈ କି ଜିନ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ ଅଧ୍ଯାତ୍ମ-ଉପଦେଶ ହୈ ଉନକା ଅଭ୍ଯାସ କରନା, ଅନ୍ଯ
ଶାସ୍ତ୍ରୋଂକେ ଅଭ୍ଯାସସେ କୋଈ ସିଦ୍ଧି ନହୀଂ ହୈ.
ଉସସେ କହତେ ହୈଂ — ଯଦି ତେରେ ସଚ୍ଚୀ ଦୃଷ୍ଟି ହୁଈ ହୈ ତୋ ସଭୀ ଜୈନଶାସ୍ତ୍ର କାର୍ଯକାରୀ ହୈଂ. ଵହାଁ
ଭୀ ମୁଖ୍ଯତଃ ଅଧ୍ଯାତ୍ମ-ଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ ତୋ ଆତ୍ମସ୍ଵରୂପକା ମୁଖ୍ଯ କଥନ ହୈ; ସୋ ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟି ହୋନେ ପର
ଆତ୍ମସ୍ଵରୂପକା ନିର୍ଣଯ ତୋ ହୋ ଚୁକା, ତବ ତୋ ଜ୍ଞାନକୀ ନିର୍ମଲତାକେ ଅର୍ଥ ଵ ଉପଯୋଗକୋ ମନ୍ଦକଷାଯରୂପ
ରଖନେକେ ଅର୍ଥ ଅନ୍ଯ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂକା ଅଭ୍ଯାସ ମୁଖ୍ଯ ଚାହିଯେ. ତଥା ଆତ୍ମସ୍ଵରୂପକା ନିର୍ଣଯ ହୁଆ ହୈ, ଉସେ
ସ୍ପଷ୍ଟ ରଖନେକେ ଅର୍ଥ ଅଧ୍ଯାତ୍ମ-ଶାସ୍ତ୍ରୋଂକା ଭୀ ଅଭ୍ଯାସ ଚାହିଯେ; ପରନ୍ତୁ ଅନ୍ଯ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ ଅରୁଚି ତୋ ନହୀଂ
ହୋନା ଚାହିଯେ. ଜିସକୋ ଅନ୍ଯ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂକୀ ଅରୁଚି ହୈ ଉସେ ଅଧ୍ଯାତ୍ମକୀ ରୁଚି ସଚ୍ଚୀ ନହୀଂ ହୈ.