-
୨୦୨ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ଔର ସୁନ, କେଵଲ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନସେ ହୀ ତୋ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ହୋତା ନହୀଂ ହୈ. ସାତ ତତ୍ତ୍ଵୋଂକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ-
ଜ୍ଞାନ ହୋନେ ପର ତଥା ରାଗାଦିକ ଦୂର କରନେ ପର ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ହୋଗା. ସୋ ସାତ ତତ୍ତ୍ଵୋଂକେ ଵିଶେଷ ଜାନନେକୋ
ଜୀଵ-ଅଜୀଵକେ ଵିଶେଷ ତଥା କର୍ମକେ ଆସ୍ରଵ-ବନ୍ଧାଦିକକେ ଵିଶେଷ ଅଵଶ୍ଯ ଜାନନେ ଯୋଗ୍ଯ ହୈଂ, ଜିନସେ
ସମ୍ଯଗ୍ଦର୍ଶନ-ଜ୍ଞାନକୀ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋ.
ଔର ଵହାଁ ପଶ୍ଚାତ୍ ରାଗାଦିକ ଦୂର କରନା. ସୋ ଜୋ ରାଗାଦିକ ବଢ଼ାନେକେ କାରଣ ହୈଂ ଉନ୍ହେଂ
ଛୋଡ଼କର — ଜୋ ରାଗାଦିକ ଘଟାନେକେ କାରଣ ହୋଂ ଵହାଁ ଉପଯୋଗକୋ ଲଗାନା. ସୋ ଦ୍ରଵ୍ଯାଦିକ ଔର
ଗୁଣସ୍ଥାନାଦିକକେ ଵିଚାର ରାଗାଦିକ ଘଟାନେକେ କାରଣ ହୈଂ. ଇନମେଂ କୋଈ ରାଗାଦିକକା ନିମିତ୍ତ ନହୀଂ
ହୈ. ଇସଲିଯେ ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟି ହୋନେକେ ପଶ୍ଚାତ୍ ଭୀ ଯହାଁ ହୀ ଉପଯୋଗ ଲଗାନା.
ଫି ର ଵହ କହତା ହୈ କି ରାଗାଦି ମିଟାନେକେ କାରଣ ହୋଂ ଇନମେଂ ତୋ ଉପଯୋଗ ଲଗାନା — ପରନ୍ତୁ
ତ୍ରିଲୋକଵର୍ତୀ ଜୀଵୋଂକୀ ଗତି ଆଦିକା ଵିଚାର କରନା; କର୍ମକେ ବନ୍ଧ, ଉଦଯ, ସତ୍ତାଦିକେ ବହୁତ ଵିଶେଷ
ଜାନନା ତଥା ତ୍ରିଲୋକକେ ଆକାର – ପ୍ରମାଣାଦିକ ଜାନନା; — ଇତ୍ଯାଦି ଵିଚାର କ୍ଯା କାର୍ଯକାରୀ ହୈଂ?
ଉତ୍ତରଃ — ଇନକେ ଭୀ ଵିଚାର କରନେସେ ରାଗାଦିକ ବଢ଼ତେ ନହୀଂ ହୈଂ, କ୍ଯୋଂକି ଵେ ଜ୍ଞେଯ ଇସକୋ
ଇଷ୍ଟ-ଅନିଷ୍ଟରୂପ ହୈଂ ନହୀଂ, ଇସଲିଯେ ଵର୍ତମାନ ରାଗାଦିକକେ କାରଣ ନହୀଂ ହୈଂ. ତଥା ଇନକୋ ଵିଶେଷ ଜାନନେସେ
ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ ନିର୍ମଲ ହୋ, ଇସଲିଯେ ଆଗାମୀ ରାଗାଦିକ ଘଟାନେକୋ ହୀ କାରଣ ହୈଂ, ଇସଲିଯେ କାର୍ଯକାରୀ
ହୈଂ.
ଫି ର ଵହ କହତା ହୈ — ସ୍ଵର୍ଗ-ନରକାଦିକୋ ଜାନେ ଵହାଁ ତୋ ରାଗ-ଦ୍ଵେଷ ହୋତା ହୈ?
ସମାଧାନଃ — ଜ୍ଞାନୀକେ ତୋ ଐସୀ ବୁଦ୍ଧି ହୋତୀ ନହୀଂ ହୈ, ଅଜ୍ଞାନୀକେ ହୋତୀ ହୈ. ଵହାଁ ପାପ
ଛୋଡ଼କର ପୁଣ୍ଯ-କାର୍ଯମେଂ ଲଗେ ଵହାଁ କିଂଚିତ୍ ରାଗାଦିକ ଘଟତେ ହୀ ହୈଂ.
ଫି ର ଵହ କହତା ହୈ — ଶାସ୍ତ୍ରମେଂ ଐସା ଉପଦେଶ ହୈ କି ପ୍ରଯୋଜନଭୂତ ଥୋଡ଼ା ହୀ ଜାନନା
କାର୍ଯକାରୀ ହୈ, ଇସଲିଯେ ବହୁତ ଵିକଲ୍ପ କିସଲିଯେ କରେଂ?
ଉତ୍ତରଃ — ଜୋ ଜୀଵ ଅନ୍ଯ ବହୁତ ଜାନତେ ହୈଂ ଔର ପ୍ରଯୋଜନଭୂତକୋ ନହୀଂ ଜାନତେ; ଅଥଵା
ଜିନକୀ ବହୁତ ଜାନନେକୀ ଶକ୍ତି ନହୀଂ, ଉନ୍ହେଂ ଯହ ଉପଦେଶ ଦିଯା ହୈ. ତଥା ଜିସକୀ ବହୁତ ଜାନନେକୀ
ଶକ୍ତି ହୋ ଉସସେ ତୋ ଯହ ନହୀଂ କହା କି ବହୁତ ଜାନନେସେ ବୁରା ହୋଗା? ଜିତନା ବହୁତ ଜାନେଗା
ଉତନା ପ୍ରଯୋଜନଭୂତ ଜାନନା ନିର୍ମଲ ହୋଗା. କ୍ଯୋଂକି ଶାସ୍ତ୍ରମେଂ ଐସା କହା ହୈ : —
‘‘ସାମାନ୍ଯଶାସ୍ତ୍ରତୋ ନୂନଂ ଵିଶେଷୋ ବଲଵାନ୍ ଭଵେତ୍.’’
ଇସକା ଅର୍ଥ ଯହ ହୈଃ — ସାମାନ୍ଯ ଶାସ୍ତ୍ରସେ ଵିଶେଷ ବଲଵାନ ହୈ. ଵିଶେଷସେ ହୀ ଅଚ୍ଛୀ ତରହ
ନିର୍ଣଯ ହୋତା ହୈ, ଇସଲିଯେ ଵିଶେଷ ଜାନନା ଯୋଗ୍ଯ ହୈ.