-
ସାତଵାଁ ଅଧିକାର ][ ୨୦୭
ଫି ର କହା ହୈଃ —
ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟିଃ ସ୍ଵଯମଯମହଂ ଜାତୁ ବନ୍ଧୋ ନ ମେ ସ୍ଯା-
ଦିତ୍ଯୁତ୍ତାନୋତ୍ପୁଲକଵଦନା ରାଗିଣୋଽପ୍ଯାଚରନ୍ତୁ.
ଆଲମ୍ବନ୍ତାଂ ସମିତିପରତାଂ ତେ ଯତୋଽଦ୍ଯାପି ପାପା
ଆତ୍ମାନାତ୍ମାଵଗମଵିରହାତ୍ସନ୍ତି ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵଶୂନ୍ଯାଃ..୧୩୭..
ଅର୍ଥଃ — ସ୍ଵଯମେଵ ଯହ ମୈଂ ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟି ହୂଁ, ମେରେ କଦାଚିତ୍ ବନ୍ଧ ନହୀଂ ହୈ — ଇସ ପ୍ରକାର ଊଁଚା
ଫୁ ଲାଯା ହୈ ମୁଁହ ଜିନ୍ହୋଂନେ — ଐସେ ରାଗୀ ଵୈରାଗ୍ଯଶକ୍ତି ରହିତ ଆଚରଣ କରତେ ହୈଂ ତୋ କରୋ, ତଥା ପାଁଚ
ସମିତିକୀ ସାଵଧାନୀକା ଅଵଲମ୍ବନ ଲେତେ ହୈଂ ତୋ ଲୋ; ପରନ୍ତୁ ଵେ ଜ୍ଞାନଶକ୍ତି ବିନା ଆଜ ଭୀ ପାପୀ
ହୀ ହୈଂ. ଯହ ଦୋନୋଂ ଆତ୍ମା-ଅନାତ୍ମାକେ ଜ୍ଞାନରହିତପନେସେ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵରହିତ ହୀ ହୈଂ.
ଫି ର ପୂଛତେ ହୈଂ — ପରକୋ ପର ଜାନା ତୋ ପରଦ୍ରଵ୍ଯୋଂମେଂ ରାଗାଦି କରନେକା କ୍ଯା ପ୍ରଯୋଜନ ରହା?
ଵହାଁ ଵହ କହତା ହୈ — ମୋହକେ ଉଦଯସେ ରାଗାଦିକ ହୋତେ ହୈଂ. ପୂର୍ଵକାଲମେଂ ଭରତାଦିକ ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ, ଉନକେ
ଭୀ ଵିଷଯ-କଷାଯରୂପ କାର୍ଯ ହୁଆ ସୁନତେ ହୈଂ.
ଉତ୍ତରଃ — ଜ୍ଞାନୀକେ ଭୀ ମୋହକେ ଉଦଯସେ ରାଗାଦିକ ହୋତେ ହୈଂ ଯହ ସତ୍ଯ ହୈ; ପରନ୍ତୁ ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵକ
ରାଗାଦିକ ନହୀଂ ହୋତେ. ଉସକା ଵିଶେଷ ଵର୍ଣନ ଆଗେ କରେଂଗେ.
ତଥା ଜିସକେ ରାଗାଦିକ ହୋନେକା କୁଛ ଵିଷାଦ ନହୀଂ ହୈ, ଉନକେ ନାଶକା ଉପାଯ ଭୀ ନହୀଂ
ହୈ, ଉସକୋ ରାଗାଦିକ ବୁରେ ହୈଂ — ଐସା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଭୀ ନହୀଂ ସମ୍ଭଵିତ ହୋତା. ଔର ଐସେ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ବିନା
ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟି କୈସେ ହୋ ସକତା ହୈ? ଜୀଵାଜୀଵାଦି ତତ୍ତ୍ଵୋଂକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ କରନେକା ପ୍ରଯୋଜନ ତୋ ଇତନା ହୀ
ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୈ.
ତଥା ଭରତାଦିକ ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟିଯୋଂକେ ଵିଷଯ-କଷାଯୋଂକୀ ପ୍ରଵୃତ୍ତି ଜୈସେ ହୋତୀ ହୈ ଵହ ଭୀ ଵିଶେଷରୂପସେ
ଆଗେ କହେଂଗେ. ତୂ ଉନକେ ଉଦାହରଣସେ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦ ହୋଗା ତୋ ତୁଝେ ତୀଵ୍ର ଆସ୍ରଵ-ବନ୍ଧ ହୋଗା.
ଵହୀ କହା ହୈଃ —
‘‘ମଗ୍ନା ଜ୍ଞାନନଯୈଷିଣୋଽପି ଯଦତିସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦମନ୍ଦୋଦ୍ଯମାଃ.’’
ଅର୍ଥଃ — ଜ୍ଞାନନଯକା ଅଵଲୋକନ କରନେଵାଲେ ଭୀ ଜୋ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦ ମନ୍ଦଉଦ୍ଯମୀ ହୋତେ ହୈଂ, ଵେ ସଂସାରମେଂ
ଡୂବତେ ହୈଂ.
୧. ମଗ୍ନାଃ କର୍ମନଯାଵଲମ୍ବନପରା ଜ୍ଞାନଂ ନ ଜାନନ୍ତି ଯନ୍, ମଗ୍ନା ଜ୍ଞାନନଯୈଷିଣୋଽପି ଯଦତିସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦମନ୍ଦୋଦ୍ଯମାଃ.
ଵିଶ୍ଵସ୍ଯୋପରି ତେ ତରନ୍ତି ସତତଂ ଜ୍ଞାନଂ ଭଵନ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂ, ଯେ କୁର୍ଵନ୍ତି ନ କର୍ମ ଜାତୁ ନ ଵଶଂ ଯାନ୍ତି ପ୍ରମାଦସ୍ଯ ଚ..
(ସମଯସାର କଲଶ — ୧୧୧)