-
ସାତଵାଁ ଅଧିକାର ][ ୨୩୫
ଦୋଷ କହେ ହୈଂ ଉନକୋ ଟାଲତା ହୈ, ସଂଵେଗାଦିକ ଗୁଣ କହେ ହୈଂ ଉନକୋ ଧାରଣ କରତା ହୈ; ପରନ୍ତୁ ଜୈସେ
ବୀଜ ବୋଏ ବିନା ଖେତକେ ସବ ସାଧନ କରନେ ପର ଭୀ ଅନ୍ନ ନହୀଂ ହୋତା; ଉସୀ ପ୍ରକାର ସଚ୍ଚା ତତ୍ତ୍ଵଶ୍ରଦ୍ଧାନ
ହୁଏ ବିନା ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ ନହୀଂ ହୋତା. ପଂଚାସ୍ତିକାଯ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାମେଂ ଜହାଁ ଅନ୍ତମେଂ ଵ୍ଯଵହାରାଭାସଵାଲେକା ଵର୍ଣନ
କିଯା ଵହାଁ ଐସା ହୀ କଥନ କିଯା ହୈ.
ଇସପ୍ରକାର ଇସକୋ ସମ୍ଯଗ୍ଦର୍ଶନକେ ଅର୍ଥ ସାଧନ କରନେ ପର ଭୀ ସମ୍ଯଗ୍ଦର୍ଶନ ନହୀଂ ହୋତା.
ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନକା ଅନ୍ଯଥାରୂପ
ଅବ, ଶାସ୍ତ୍ରମେଂ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନକେ ଅର୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାସ କରନେସେ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନ ହୋନା କହା ହୈ; ଇସଲିଯେ
ଯହ ଶାସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାସମେଂ ତତ୍ପର ରହତା ହୈ. ଵହାଁ ସୀଖନା, ସିଖାନା, ଯାଦ କରନା, ବାଁଚନା, ପଢ଼ନା ଆଦି
କ୍ରିଯାଓଂମେଂ ତୋ ଉପଯୋଗକୋ ରମାତା ହୈ; ପରନ୍ତୁ ଉସକେ ପ୍ରଯୋଜନ ପର ଦୃଷ୍ଟି ନହୀଂ ହୈ. ଇସ ଉପଦେଶମେଂ
ମୁଝେ କାର୍ଯକାରୀ କ୍ଯା ହୈ, ସୋ ଅଭିପ୍ରାଯ ନହୀଂ ହୈ; ସ୍ଵଯଂ ଶାସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାସ କରକେ ଔରୋଂକୋ ସମ୍ବୋଧନ ଦେନେକା
ଅଭିପ୍ରାଯ ରଖତା ହୈ, ଔର ବହୁତସେ ଜୀଵ ଉପଦେଶ ମାନେଂ ଵହାଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋତା ହୈ; ପରନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନାଭ୍ଯାସ
ତୋ ଅପନେ ଲିଯେ କିଯା ଜାତା ହୈ ଔର ଅଵସର ପାକର ପରକା ଭୀ ଭଲା ହୋତା ହୋ ତୋ ପରକା
ଭୀ ଭଲା କରେ. ତଥା କୋଈ ଉପଦେଶ ନ ସୁନେ ତୋ ମତ ସୁନୋ — ସ୍ଵଯଂ କ୍ଯୋଂ ଵିଷାଦ କରେ? ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥକା
ଭାଵ ଜାନକର ଅପନା ଭଲା କରନା.
ତଥା ଶାସ୍ତ୍ରାଭ୍ଯାସମେଂ ଭୀ କିତନେ ହୀ ତୋ ଵ୍ଯାକରଣ, ନ୍ଯାଯ, କାଵ୍ଯ ଆଦି ଶାସ୍ତ୍ରୋଂକା ବହୁତ
ଅଭ୍ଯାସ କରତେ ହୈଂ, ପରନ୍ତୁ ଵେ ତୋ ଲୋକମେଂ ପାଂଡିତ୍ଯ ପ୍ରଗଟ କରନେକେ କାରଣ ହୈଂ, ଉନମେଂ ଆତ୍ମହିତକା
ନିରୂପଣ ତୋ ହୈ ନହୀଂ. ଇନକା ତୋ ପ୍ରଯୋଜନ ଇତନା ହୀ ହୈ କି ଅପନୀ ବୁଦ୍ଧି ବହୁତ ହୋ ତୋ ଥୋଡ଼ା –
ବହୁତ ଇନକା ଅଭ୍ଯାସ କରକେ ପଶ୍ଚାତ୍ ଆତ୍ମହିତକେ ସାଧକ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂକା ଅଭ୍ଯାସ କରନା. ଯଦି ବୁଦ୍ଧି
ଥୋଡ଼ୀ ହୋ ତୋ ଆତ୍ମହିତକେ ସାଧକ ସୁଗମ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂକା ହୀ ଅଭ୍ଯାସ କରେ. ଐସା ନହୀଂ କରନା କି
ଵ୍ଯାକରଣାଦିକା ହୀ ଅଭ୍ଯାସ କରତେ-କରତେ ଆଯୁ ପୂର୍ଣ ହୋ ଜାଯେ ଔର ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନକୀ ପ୍ରାପ୍ତି ନ ବନେ.
ଯହାଁ କୋଈ କହେ — ଐସା ହୈ ତୋ ଵ୍ଯାକରଣାଦିକା ଅଭ୍ଯାସ ନହୀଂ କରନା ଚାହିଯେ?
ଉସସେ କହତେ ହୈଂ କି ଉନକେ ଅଭ୍ଯାସକେ ବିନା ମହାନ ଗ୍ରନ୍ଥୋଂକା ଅର୍ଥ ଖୁଲତା ନହୀଂ ହୈ, ଇସଲିଯେ
ଉନକା ଭୀ ଅଭ୍ଯାସ କରନା ଯୋଗ୍ଯ ହୈ.
ଫି ର ପ୍ରଶ୍ନ ହୈ କି — ମହାନ ଗ୍ରନ୍ଥ ଐସେ କ୍ଯୋଂ ବନାଯେ ଜିନକା ଅର୍ଥ ଵ୍ଯାକରଣାଦିକେ ବିନା ନ
ଖୁଲେ? ଭାଷା ଦ୍ଵାରା ସୁଗମରୂପ ହିତୋପଦେଶ କ୍ଯୋଂ ନହୀଂ ଲିଖା? ଉନକେ କୁଛ ପ୍ରଯୋଜନ ତୋ ଥା ନହୀଂ?
ସମାଧାନଃ — ଭାଷାମେଂ ଭୀ ପ୍ରାକୃତ, ସଂସ୍କୃତାଦିକକେ ହୀ ଶବ୍ଦ ହୈଂ; ପରନ୍ତୁ ଅପଭ୍ରଂଶ ସହିତ ହୈଂ.
ତଥା ଦେଶ-ଦେଶମେଂ ଭାଷା ଅନ୍ଯ-ଅନ୍ଯ ପ୍ରକାର ହୈ, ତୋ ମହଂତ ପୁରୁଷ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ ଅପଭ୍ରଂଶ ଶବ୍ଦ କୈସେ