-
୨୩୬ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ଲିଖତେ? ବାଲକ ତୋତଲା ବୋଲେ, ପରନ୍ତୁ ବଡ଼େ ତୋ ନହୀଂ ବୋଲତେ. ତଥା ଏକ ଦେଶକୀ ଭାଷାରୂପ ଶାସ୍ତ୍ର
ଦୂସରେ ଦେଶମେଂ ଜାଯେ, ତୋ ଵହାଁ ଉସକା ଅର୍ଥ କୈସେ ଭାସିତ ହୋଗା? ଇସଲିଯେ ପ୍ରାକୃତ, ସଂସ୍କୃତାଦି ଶୁଦ୍ଧ
ଶବ୍ଦରୂପ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚେ ହୈଂ.
ତଥା ଵ୍ଯାକରଣକେ ବିନା ଶବ୍ଦକା ଅର୍ଥ ଯଥାଵତ୍ ଭାସିତ ନହୀଂ ହୋତା; ନ୍ଯାଯକେ ବିନା ଲକ୍ଷଣ,
ପରୀକ୍ଷା ଆଦି ଯଥାଵତ୍ ନହୀଂ ହୋ ସକତେ — ଇତ୍ଯାଦି. ଵଚନ ଦ୍ଵାରା ଵସ୍ତୁକେ ସ୍ଵରୂପକା ନିର୍ଣଯ
ଵ୍ଯାକରଣାଦି ବିନା ଭଲୀ-ଭାଁତି ନ ହୋତା ଜାନକର ଉନକୀ ଆମ୍ନାଯ ଅନୁସାର କଥନ କିଯା ହୈ.
ଭାଷାମେଂ ଭୀ ଉନକୀ ଥୋଡ଼ୀ-ବହୁତ ଆମ୍ନାଯ ଆନେ ପର ହୀ ଉପଦେଶ ହୋ ସକତା ହୈ; ପରନ୍ତୁ ବହୁତ ଆମ୍ନାଯସେ
ଭଲୀ-ଭାଁତି ନିର୍ଣଯ ହୋ ସକତା ହୈ.
ଫି ର କହୋଗେ କି ଐସା ହୈ ତୋ ଅବ ଭାଷାରୂପ ଗ୍ରନ୍ଥ କିସଲିଯେ ବନାତେ ହୈଂ ?
ସମାଧାନଃ — କାଲଦୋଷସେ ଜୀଵୋଂକୀ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଜାନକର କିନ୍ହୀଂ ଜୀଵୋଂକେ ଜିତନା ଜ୍ଞାନ ହୋଗା
ଉତନା ହୀ ହୋଗା — ଐସା ଵିଚାରକର ଭାଷାଗ୍ରନ୍ଥ ରଚତେ ହୈଂ — ଇସଲିଯେ ଜୋ ଜୀଵ ଵ୍ଯାକରଣାଦିକା
ଅଭ୍ଯାସ ନ କର ସକେଂ ଉନ୍ହେଂ ଐସେ ଗ୍ରନ୍ଥୋଂ ଦ୍ଵାରା ହୀ ଅଭ୍ଯାସ କରନା.
ତଥା ଜୋ ଜୀଵ ଶବ୍ଦୋଂକୀ ନାନା ଯୁକ୍ତିଯୋଂସହିତ ଅର୍ଥ କରନେକେ ଲିଯେ ହୀ ଵ୍ଯାକରଣକା ଅଵଗାହନ
କରତେ ହୈଂ, ଵାଦାଦି କରକେ ମହଂତ ହୋନେକେ ଲିଯେ ନ୍ଯାଯକା ଅଵଗାହନ କରତେ ହୈଂ ଔର ଚତୁରାଈ ପ୍ରଗଟ
କରନେକେ ଲିଯେ କାଵ୍ଯକା ଅଵଗାହନ କରତେ ହୈଂ, — ଇତ୍ଯାଦି ଲୌକିକ ପ୍ରଯୋଜନସହିତ ଇନକା ଅଭ୍ଯାସ
କରତେ ହୈଂ ଵେ ଧର୍ମାତ୍ମା ନହୀଂ ହୈଂ. ଇନକା ବନ ସକେ ଉତନା ଥୋଡ଼ା-ବହୁତ ଅଭ୍ଯାସ କରକେ ଆତ୍ମହିତକେ
ଅର୍ଥ ଜୋ ତତ୍ତ୍ଵାଦିକକା ନିର୍ଣଯ କରତେ ହୈଂ ଵହୀ ଧର୍ମାତ୍ମା – ପଣ୍ଡିତ ଜାନନା.
ତଥା କିତନେ ହୀ ଜୀଵ ପୁଣ୍ଯ-ପାପାଦିକ ଫଲକେ ନିରୂପକ ପୁରାଣାଦିକ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂକା; ପୁଣ୍ଯ-
ପାପକ୍ରିଯାକେ ନିରୂପକ ଆଚାରାଦି ଶାସ୍ତ୍ରୋଂକା, ତଥା ଗୁଣସ୍ଥାନ – ମାର୍ଗଣା, କର୍ମପ୍ରକୃତି, ତ୍ରିଲୋକାଦିକେ
ନିରୂପକ କରଣାନୁଯୋଗକେ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂକା ଅଭ୍ଯାସ କରତେ ହୈଂ, ପରନ୍ତୁ ଯଦି ଆପ ଇନକା ପ୍ରଯୋଜନ ନହୀଂ
ଵିଚାରତେ, ତବ ତୋ ତୋତେ ଜୈସା ହୀ ପଢ଼ନା ହୁଆ ଔର ଯଦି ଇନକା ପ୍ରଯୋଜନ ଵିଚାରତେ ହୈଂ ତୋ ଵହାଁ
ପାପକୋ ବୁରା ଜାନନା, ପୁଣ୍ଯକୋ ଭଲା ଜାନନା, ଗୁଣସ୍ଥାନାଦିକକା ସ୍ଵରୂପ ଜାନ ଲେନା, ତଥା ଜିତନା
ଇନକା ଅଭ୍ଯାସ କରେଂଗେ ଉତନା ହମାରା ଭଲା ହୈ, — ଇତ୍ଯାଦି ପ୍ରଯୋଜନକା ଵିଚାର କିଯା ହୈ; ସୋ ଇସସେ
ଇତନା ତୋ ହୋଗା କି ନରକାଦି ନହୀଂ ହୋଂଗେ, ସ୍ଵର୍ଗାଦିକ ହୋଂଗେ; ପରନ୍ତୁ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗକୀ ତୋ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଗୀ
ନହୀଂ.
ପ୍ରଥମ ସଚ୍ଚା ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନ ହୋ; ଵହାଁ ଫି ର ପୁଣ୍ଯ-ପାପକେ ଫଲକୋ ସଂସାର ଜାନେ, ଶୁଦ୍ଧପଯୋଗସେ
ମୋକ୍ଷ ମାନେ, ଗୁଣସ୍ଥାନାଦିରୂପ ଜୀଵକା ଵ୍ଯଵହାରନିରୂପଣ ଜାନେ; ଇତ୍ଯାଦି ଜ୍ଯୋଂକା ତ୍ଯୋଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ କରତା
ହୁଆ ଇନକା ଅଭ୍ଯାସ କରେ ତୋ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନ ହୋ.