-
୨୪୮ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ତଥା ପଂଚାସ୍ତିକାଯ ଟୀକାମେଂ ଜହାଁ କେଵଲ ଵ୍ଯଵହାରାଵଲମ୍ବୀକା କଥନ କିଯା ହୈ ଵହାଁ ଵ୍ଯଵହାର ପଂଚାଚାର
ହୋନେ ପର ଭୀ ଉସକୀ ହୀନତା ହୀ ପ୍ରଗଟ କୀ ହୈ. ତଥା ପ୍ରଵଚନସାରମେଂ ସଂସାରତତ୍ତ୍ଵ ଦ୍ରଵ୍ଯଲିଂଗୀକୋ କହା
ହୈ. ପରମାତ୍ମପ୍ରକାଶ ଆଦି ଅନ୍ଯ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ ଭୀ ଇସ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନକୋ ସ୍ପଷ୍ଟ କିଯା ହୈ. ଦ୍ରଵ୍ଯଲିଂଗୀକେ ଜୋ
ଜପ, ତପ, ଶୀଲ, ସଂଯମାଦି କ୍ରିଯାଏଁ ପାଯୀ ଜାତୀ ହୈଂ ଉନ୍ହେଂ ଭୀ ଇନ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ ଜହାଁ-ତହାଁ ଅକାର୍ଯକାରୀ
ବତଲାଯା ହୈ, ସୋ ଵହାଁ ଦେଖ ଲେନା. ଯହାଁ ଗ୍ରନ୍ଥ ବଢ଼ ଜାନେକେ ଭଯସେ ନହୀଂ ଲିଖତେ ହୈଂ.
ଇସପ୍ରକାର କେଵଲ ଵ୍ଯଵହାରଭାସକେ ଅଵଲମ୍ବୀ ମିଥ୍ଯାଦୃଷ୍ଟିଯୋଂକା ନିରୂପଣ କିଯା.
ଉଭଯାଭାସୀ ମିଥ୍ଯାଦୃଷ୍ଟି
ଅବ, ଜୋ ନିଶ୍ଚଯ-ଵ୍ଯଵହାର ଦୋନୋଂ ନଯୋଂକେ ଆଭାସକା ଅଵଲମ୍ବନ ଲେତେ ହୈଂ — ଐସେ
ମିଥ୍ଯାଦୃଷ୍ଟିଯୋଂକା ନିରୂପଣ କରତେ ହୈଂ.
ଜୋ ଜୀଵ ଐସା ମାନତେ ହୈଂ କି ଜିନମତମେଂ ନିଶ୍ଚଯ-ଵ୍ଯଵହାର ଦୋନୋଂ ନଯ କହତେ ହୈଂ, ଇସଲିଯେ
ହମେଂ ଉନ ଦୋନୋଂକା ଅଂଗୀକାର କରନା ଚାହିଯେ — ଐସା ଵିଚାରକର ଜୈସା କେଵଲ ନିଶ୍ଚଯାଭାସକେ
ଅଵଲମ୍ବିଯୋଂକା କଥନ କିଯା ଥା, ଵୈସେ ତୋ ନିଶ୍ଚଯକା ଅଂଗୀକାର କରତେ ହୈଂ. ଔର ଜୈସେ କେଵଲ
ଵ୍ଯଵହାରଭାସକେ ଅଵଲମ୍ବିଯୋଂକା କଥନ କିଯା ଥା, ଵୈସେ ଵ୍ଯଵହାରକା ଅଂଗୀକାର କରତେ ହୈଂ.
ଯଦ୍ଯପି ଇସ ପ୍ରକାର ଅଂଗୀକାର କରନେମେଂ ଦୋନୋଂ ନଯୋଂକେ ପରସ୍ପର ଵିରୋଧ ହୈ, ତଥାପି କରେଂ କ୍ଯା?
ସଚ୍ଚା ତୋ ଦୋନୋଂ ନଯୋଂକା ସ୍ଵରୂପ ଭାସିତ ହୁଆ ନହୀଂ ଔର ଜିନମତମେଂ ଦୋ ନଯ କହେ ହୈଂ ଉନମେଂସେ କିସୀକୋ
ଛୋଡ଼ା ଭୀ ନହୀଂ ଜାତା; ଇସଲିଯେ ଭ୍ରମସହିତ ଦୋନୋଂକା ସାଧନ ସାଧତେ ହୈଂ; ଵେ ଜୀଵ ଭୀ ମିଥ୍ଯାଦୃଷ୍ଟି
ଜାନନା.
ଅବ, ଇନକୀ ପ୍ରଵୃତ୍ତିକା ଵିଶେଷ ବତଲାତେ ହୈଂଃ —
ଅଂତରଂଗମେଂ ଆପନେ ତୋ ନିର୍ଧାର କରକେ ଯଥାଵତ୍ ନିଶ୍ଚଯ-ଵ୍ଯଵହାର ମୋକ୍ଷମାର୍ଗକୋ ପହିଚାନା ନହୀଂ,
ଜିନାଜ୍ଞା ମାନକର ନିଶ୍ଚଯ-ଵ୍ଯଵହାରରୂପ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ଦୋ ପ୍ରକାର ମାନତେଂ ହୈଂ. ସୋ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ଦୋ ନହୀଂ ହୈଂ,
ମୋକ୍ଷମାର୍ଗକା ନିରୂପଣ ଦୋ ପ୍ରକାର ହୈ. ଜହାଁ ସଚ୍ଚେ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗକୋ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ନିରୂପିତ କିଯା ଜାଯ ସୋ
‘ନିଶ୍ଚଯ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ’ ହୈ ଔର ଜହାଁ ଜୋ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ତୋ ହୈ ନହୀଂ, ପରନ୍ତୁ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗକା ନିମିତ୍ତ ହୈ ଵ
ସହଚାରୀ ହୈ ଉସେ ଉପଚାରସେ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ କହା ଜାଯ ସୋ ‘ଵ୍ଯଵହାର ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ’ ହୈ. କ୍ଯୋଂକି ନିଶ୍ଚଯ-
ଵ୍ଯଵହାରକା ସର୍ଵତ୍ର ଐସା ହୀ ଲକ୍ଷଣ ହୈ. ସଚ୍ଚା ନିରୂପଣ ସୋ ନିଶ୍ଚଯ, ଉପଚାର ନିରୂପଣ ସୋ ଵ୍ଯଵହାର;
ଇସଲିଯେ ନିରୂପଣ-ଅପେକ୍ଷା ଦୋ ପ୍ରକାର ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ଜାନନା. (କିନ୍ତୁ) ଏକ ନିଶ୍ଚଯ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ହୈ, ଏକ
ଵ୍ଯଵହାର ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ହୈ — ଇସପ୍ରକାର ଦୋ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ମାନନା ମିଥ୍ଯା ହୈ.
ତଥା ନିଶ୍ଚଯ-ଵ୍ଯଵହାର ଦୋନୋଂକୋ ଉପାଦେଯ ମାନତା ହୈ ଵହ ଭୀ ଭ୍ରମ ହୈ; କ୍ଯୋଂକି ନିଶ୍ଚଯ-