-
ସାତଵାଁ ଅଧିକାର ][ ୨୪୯
ଵ୍ଯଵହାରକା ସ୍ଵରୂପ ତୋ ପରସ୍ପର ଵିରୋଧସହିତ ହୈ. କାରଣ କି ସମଯସାରମେଂ ଐସା କହା ହୈଃ —
‘‘ଵଵହାରୋଽଭୂଦତ୍ଥୋ ଭୂଦତ୍ଥୋ ଦେସିଊଣ ସୁଦ୍ଧଣଉ୧.’’
ଅର୍ଥଃ — ଵ୍ଯଵହାର ଅଭୂତାର୍ଥ ହୈ, ସତ୍ଯସ୍ଵରୂପକା ନିରୂପଣ ନହୀଂ କରତା, କିସୀ ଅପେକ୍ଷା
ଉପଚାରସେ ଅନ୍ଯଥା ନିରୂପଣ କରତା ହୈ. ତଥା ଶୁଦ୍ଧନଯ ଜୋ ନିଶ୍ଚଯ ହୈ, ଵହ ଭୂତାର୍ଥ ହୈ, ଜୈସା
ଵସ୍ତୁକା ସ୍ଵରୂପ ହୈ ଵୈସା ନିରୂପଣ କରତା ହୈ.
ଇସ ପ୍ରକାର ଇନ ଦୋନୋଂକା ସ୍ଵରୂପ ତୋ ଵିରୁଦ୍ଧତାସହିତ ହୈ.
ତଥା ତୂ ଐସା ମାନତା ହୈ କି ସିଦ୍ଧସମାନ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକା ଅନୁଭଵନ ସୋ ନିଶ୍ଚଯ ଔର
ଵ୍ରତ, ଶୀଲ, ସଂଯମାଦିରୂପ ପ୍ରଵୃତ୍ତି ସୋ ଵ୍ଯଵହାର; ସୋ ତେରା ଐସା ମାନନା ଠୀକ ନହୀଂ ହୈ; କ୍ଯୋଂକି କିସୀ
ଦ୍ରଵ୍ଯଭାଵକା ନାମ ନିଶ୍ଚଯ ଔର କିସୀକା ନାମ ଵ୍ଯଵହାର — ଐସା ନହୀଂ ହୈ. ଏକ ହୀ ଦ୍ରଵ୍ଯକେ ଭାଵକୋ
ଉସ ସ୍ଵରୂପ ହୀ ନିରୂପଣ କରନା ସୋ ନିଶ୍ଚଯନଯ ହୈ, ଉପଚାରସେ ଉସ ଦ୍ରଵ୍ଯକେ ଭାଵକୋ ଅନ୍ଯଦ୍ରଵ୍ଯକେ
ଭାଵସ୍ଵରୂପ ନିରୂପଣ କରନା ସୋ ଵ୍ଯଵହାର ହୈ. ଜୈସେ — ମିଟ୍ଟୀକେ ଘଡ଼େକୋ ମିଟ୍ଟୀକା ଘଡ଼ା ନିରୂପିତ କିଯା
ଜାଯ ସୋ ନିଶ୍ଚଯ ଔର ଘୃତସଂଯୋଗକେ ଉପଚାରସେ ଉସୀକୋ ଘୃତକା ଘଡ଼ା କହା ଜାଯ ସୋ ଵ୍ଯଵହାର.
ଐସେ ହୀ ଅନ୍ଯତ୍ର ଜାନନା.
ଇସଲିଯେ ତୂ କିସୀକୋ ନିଶ୍ଚଯ ମାନେ ଔର କିସୀକୋ ଵ୍ଯଵହାର ମାନେ ଵହ ଭ୍ରମ ହୈ.
ତଥା ତେରେ ମାନନେମେଂ ଭୀ ନିଶ୍ଚଯ-ଵ୍ଯଵହାରକୋ ପରସ୍ପର ଵିରୋଧ ଆଯା. ଯଦି ତୂ ଅପନେକୋ
ସିଦ୍ଧସମାନ ଶୁଦ୍ଧ ମାନତା ହୈ ତୋ ଵ୍ରତାଦିକ କିସଲିଯେ କରତା ହୈ? ଯଦି ଵ୍ରତାଦିକକେ ସାଧନ ଦ୍ଵାରା
ସିଦ୍ଧ ହୋନା ଚାହତା ହୈ ତୋ ଵର୍ତମାନମେଂ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକା ଅନୁଭଵ ମିଥ୍ଯା ହୁଆ.
ଇସପ୍ରକାର ଦୋନୋଂ ନଯୋଂକେ ପରସ୍ପର ଵିରୋଧ ହୈଂ; ଇସଲିଯେ ଦୋନୋଂ ନଯୋଂକା ଉପାଦେଯପନା ନହୀଂ
ବନତା.
ଯହାଁ ପ୍ରଶ୍ନ ହୈ କି ସମଯସାରାଦିମେଂ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକେ ଅନୁଭଵକୋ ନିଶ୍ଚଯ କହା ହୈ; ଵ୍ରତ, ତପ,
ସଂଯମାଦିକୋ ଵ୍ଯଵହାର କହା ହୈ; ଉସ ପ୍ରକାର ହୀ ହମ ମାନତେ ହୈଂ?
ସମାଧାନଃ — ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକା ଅନୁଭଵ ସଚ୍ଚା ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ହୈ, ଇସଲିଯେ ଉସେ ନିଶ୍ଚଯ କହା.
ଯହାଁ ସ୍ଵଭାଵସେ ଅଭିନ୍ନ, ପରଭାଵସେ ଭିନ୍ନ — ଐସା ‘ଶୁଦ୍ଧ’ ଶବ୍ଦକା ଅର୍ଥ ଜାନନା. ସଂସାରୀକୋ ସିଦ୍ଧ
ମାନନା — ଐସା ଭ୍ରମରୂପ ଅର୍ଥ ‘ଶୁଦ୍ଧ’ ଶବ୍ଦକା ନହୀଂ ଜାନନା.
୧. ଵଵହାରୋଽଭୂଯତ୍ଥୋ ଭୂଯତ୍ଥୋ ଦେସିଦୋ ଦୁ ସୁଦ୍ଧଣଓ.
ଭୂଯତ୍ଥମସ୍ସିଦୋ ଖଲୁ ସମ୍ମାଇଟ୍ଠୀ ହଵଇ ଜୀଵୋ..୧୧..