-
ସାତଵାଁ ଅଧିକାର ][ ୨୫୧
ତଥା ଷଟ୍ପାହୁଡ଼ମେଂ କହା ହୈଃ —
ଜୋ ସୁତ୍ତୋ ଵଵହାରେ ସୋ ଜୋଈ ଜଗ୍ଗଏ ସକଜ୍ଜମ୍ମି.
ଜୋ ଜଗ୍ଗଦି ଵଵହାରେ ସୋ ସୁତ୍ତୋ ଅପ୍ପଣେ କଜ୍ଜେ..୩୧.. (ମୋକ୍ଷପାହୁଡ଼)
ଅର୍ଥଃ — ଜୋ ଵ୍ଯଵହାରମେଂ ସୋତା ହୈ ଵହ ଯୋଗୀ ଅପନେ କାର୍ଯମେଂ ଜାଗତା ହୈ. ତଥା ଜୋ
ଵ୍ଯଵହାରମେଂ ଜାଗତା ହୈ ଵହ ଅପନେ କାର୍ଯମେଂ ସୋତା ହୈ.
ଇସଲିଯେ ଵ୍ଯଵହାରନଯକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଛୋଡ଼କର ନିଶ୍ଚଯନଯକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ କରନା ଯୋଗ୍ଯ ହୈ.
ଵ୍ଯଵହାରନଯ ସ୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯ – ପରଦ୍ରଵ୍ଯକୋ ଵ ଉନକେ ଭାଵୋଂକୋ ଵ କାରଣ – କାର୍ଯାଦିକକୋ କିସୀକୋ
କିସୀମେଂ ମିଲାକର ନିରୂପଣ କରତା ହୈ; ସୋ ଐସେ ହୀ ଶ୍ରଦ୍ଧାନସେ ମିଥ୍ଯାତ୍ଵ ହୈ; ଇସଲିଯେ ଉସକା ତ୍ଯାଗ
କରନା. ତଥା ନିଶ୍ଚଯନଯ ଉନ୍ହୀଂକୋ ଯଥାଵତ୍ ନିରୂପଣ କରତା ହୈ, କିସୀକୋ କିସୀମେଂ ନହୀଂ ମିଲାତା
ହୈ; ସୋ ଐସେ ହୀ ଶ୍ରଦ୍ଧାନସେ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ ହୋତା ହୈ; ଇସଲିଯେ ଉସକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ କରନା.
ଯହାଁ ପ୍ରଶ୍ନ ହୈ କି ଯଦି ଐସା ହୈ ତୋ ଜିନମାର୍ଗମେଂ ଦୋନୋଂ ନଯୋଂକା ଗ୍ରହଣ କରନା କହା ହୈ,
ସୋ କୈସେ?
ସମାଧାନଃ — ଜିନମାର୍ଗମେଂ କହୀଂ ତୋ ନିଶ୍ଚଯନଯକୀ ମୁଖ୍ଯତା ଲିଯେ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନ ହୈ, ଉସେ ତୋ
‘ସତ୍ଯାର୍ଥ ଐସେ ହୀ ହୈ’ — ଐସା ଜାନନା. ତଥା କହୀଂ ଵ୍ଯଵହାରନଯକୀ ମୁଖ୍ଯତା ଲିଯେ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନ ହୈ, ଉସେ
‘ଐସେ ହୈ ନହୀଂ, ନିମିତ୍ତାଦିକୀ ଅପେକ୍ଷା ଉପଚାର କିଯା ହୈ’ — ଐସା ଜାନନା. ଇସପ୍ରକାର ଜାନନେକା ନାମ
ହୀ ଦୋନୋଂ ନଯୋଂକା ଗ୍ରହଣ ହୈ. ତଥା ଦୋନୋଂ ନଯୋଂକେ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନକୋ ସମାନ ସତ୍ଯାର୍ଥ ଜାନକର ‘ଐସେ ଭୀ
ହୈ, ଐସେ ଭୀ ହୈ’ — ଇସପ୍ରକାର ଭ୍ରମରୂପ ପ୍ରଵର୍ତନସେ ତୋ ଦୋନୋଂ ନଯୋଂକା ଗ୍ରହଣ କରନା ନହୀଂ କହା ହୈ.
ଫି ର ପ୍ରଶ୍ନ ହୈ କି ଯଦି ଵ୍ଯଵହାରନଯ ଅସତ୍ଯାର୍ଥ ହୈ, ତୋ ଉସକା ଉପଦେଶ ଜିନମାର୍ଗମେଂ କିସଲିଯେ
ଦିଯା? ଏକ ନିଶ୍ଚଯନଯକା ହୀ ନିରୂପଣ କରନା ଥା.
ସମାଧାନଃ — ଐସା ହୀ ତର୍କ ସମଯସାରମେଂ କିଯା ହୈ. ଵହାଁ ଯହ ଉତ୍ତର ଦିଯା ହୈ : —
ଜହ ଣଵି ସକ୍କମଣଜ୍ଜୋ ଅଣଜ୍ଜଭାସଂ ଵିଣା ଉ ଗାହେଉଂ.
ତହ ଵଵହାରେଣ ଵିଣା ପରମତ୍ଥୁଵଏସଣମସକ୍କଂ..୮..
ଅର୍ଥଃ — ଜିସ ପ୍ରକାର ଅନାର୍ଯ ଅର୍ଥାତ୍ ମ୍ଲେଚ୍ଛକୋ ମ୍ଲେଚ୍ଛଭାଷା ବିନା ଅର୍ଥ ଗ୍ରହଣ କରାନେମେଂ
କୋଈ ସମର୍ଥ ନହୀଂ ହୈ; ଉସୀ ପ୍ରକାର ଵ୍ଯଵହାରକେ ବିନା ପରମାର୍ଥକା ଉପଦେଶ ଅଶକ୍ଯ ହୈ; ଇସଲିଯେ
ଵ୍ଯଵହାରକା ଉପଦେଶ ହୈ.
ତଥା ଇସୀ ସୂତ୍ରକୀ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାମେଂ ଐସା କହା ହୈ କି ‘‘ଵ୍ଯଵହାରନଯୋ ନାନୁସର୍ତ୍ତଵ୍ଯ’’୧.
୧. ଏଵଂ ମ୍ଲେଚ୍ଛସ୍ଥାନୀଯତ୍ଵାଜ୍ଜଗତୋ ଵ୍ଯଵହାରନଯୋପି ମ୍ଲେଚ୍ଛଭାଷାସ୍ଥାନୀଯତ୍ଵେନ ପରମାର୍ଥପ୍ରତିପାଦକତ୍ଵାଦୁପନ୍ଯସନୀଯୋଽଥ ଚ
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ନ ମ୍ଲେଚ୍ଛିତଵ୍ଯ ଇତି ଵଚନାଦ୍ଵଯହାରନଯୋ ନାନୁସର୍ତଵ୍ଯଃ. (ସମଯସାର ଗାଥା ୮ କୀ ଆତ୍ମଖ୍ଯାତି ଟୀକା)