-
ସାତଵାଁ ଅଧିକାର ][ ୨୫୫
ଇସ ପ୍ରକାର ନଯୋଂ ଦ୍ଵାରା ଏକ ହୀ ଵସ୍ତୁକୋ ଏକ ଭାଵ-ଅପେକ୍ଷା ‘ଐସା ଭୀ ମାନନା ଔର ଐସା
ଭୀ ମାନନା,’ ଵହ ତୋ ମିଥ୍ଯାବୁଦ୍ଧି ହୈ; ପରନ୍ତୁ ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଭାଵୋଂକୀ ଅପେକ୍ଷା ନଯୋଂକୀ ପ୍ରରୂପଣା ହୈ —
ଐସା ମାନକର ଯଥାସମ୍ଭଵ ଵସ୍ତୁକୋ ମାନନା ସୋ ସଚ୍ଚା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୈ. ଇସଲିଯେ ମିଥ୍ଯାଦୃଷ୍ଟି ଅନେକାନ୍ତରୂପ
ଵସ୍ତୁକୋ ମାନତା ହୈ, ପରନ୍ତୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାଵକୋ ପହିଚାନକର ନହୀଂ ମାନ ସକତା — ଐସା ଜାନନା.
ତଥା ଇସ ଜୀଵକେ ଵ୍ରତ, ଶୀଲ, ସଂଯମାଦିକକା ଅଂଗୀକାର ପାଯା ଜାତା ହୈ, ସୋ ଵ୍ଯଵହାରସେ
‘ଯେ ଭୀ ମୋକ୍ଷକେ କାରଣ ହୈଂ’ — ଐସା ମାନକର ଉନ୍ହେଂ ଉପାଦେଯ ମାନତା ହୈ; ସୋ ଜୈସେ ପହଲେ କେଵଲ
ଵ୍ଯଵହାରାଵଲମ୍ବୀ ଜୀଵକେ ଅଯଥାର୍ଥପନା କହା ଥା ଵୈସେ ହୀ ଇସକେ ଭୀ ଅଯଥାର୍ଥପନା ଜାନନା.
ତଥା ଯହ ଐସା ଭୀ ମାନତା ହୈ କି ଯଥାଯୋଗ୍ଯ ଵ୍ରତାଦି କ୍ରିଯା ତୋ କରନେ ଯୋଗ୍ଯ ହୈ; ପରନ୍ତୁ
ଇସମେଂ ମମତ୍ଵ ନହୀଂ କରନା. ସୋ ଜିସକା ଆପ କର୍ତା ହୋ, ଉସମେଂ ମମତ୍ଵ କୈସେ ନହୀଂ କିଯା ଜାଯ?
ଆପ କର୍ତା ନହୀଂ ହୈ ତୋ ‘ମୁଝକୋ କରନେ ଯୋଗ୍ଯ ହୈ’ — ଐସା ଭାଵ କୈସେ କିଯା? ଔର ଯଦି କର୍ତା
ହୈ ତୋ ଵହ ଅପନା କର୍ମ ହୁଆ, ତବ କର୍ତା-କର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧ ସ୍ଵଯମେଵ ହୀ ହୁଆ; ସୋ ଐସୀ ମାନ୍ଯତା
ତୋ ଭ୍ରମ ହୈ.
ତୋ କୈସେ ହୈ? ବାହ୍ଯ ଵ୍ରତାଦିକ ହୈଂ ଵେ ତୋ ଶରୀରାଦି ପରଦ୍ରଵ୍ଯକେ ଆଶ୍ରିତ ହୈଂ, ପରଦ୍ରଵ୍ଯକା ଆପ
କର୍ତା ହୈ ନହୀଂ; ଇସଲିଯେ ଉସମେଂ କର୍ତୃତ୍ଵବୁଦ୍ଧି ଭୀ ନହୀଂ କରନା ଔର ଵହାଁ ମମତ୍ଵ ଭୀ ନହୀଂ କରନା.
ତଥା ଵ୍ରତାଦିକମେଂ ଗ୍ରହଣ-ତ୍ଯାଗରୂପ ଅପନା ଶୁଭୋପଯୋଗ ହୋ, ଵହ ଅପନେ ଆଶ୍ରିତ ହୈ, ଉସକା ଆପ
କର୍ତା ହୈ; ଇସଲିଯେ ଉସମେଂ କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵବୁଦ୍ଧି ଭୀ ମାନନା ଔର ଵହାଁ ମମତ୍ଵ ଭୀ କରନା. ପରନ୍ତୁ ଇସ
ଶୁଭୋପଯୋଗକୋ ବନ୍ଧକା ହୀ କାରଣ ଜାନନା, ମୋକ୍ଷକା କାରଣ ନହୀଂ ଜାନନା, କ୍ଯୋଂକି ବନ୍ଧ ଔର ମୋକ୍ଷକେ
ତୋ ପ୍ରତିପକ୍ଷୀପନା ହୈ; ଇସଲିଯେ ଏକ ହୀ ଭାଵ ପୁଣ୍ଯବନ୍ଧକା ଭୀ କାରଣ ହୋ ଔର ମୋକ୍ଷକା ଭୀ କାରଣ
ହୋ — ଐସା ମାନନା ଭ୍ରମ ହୈ.
ଇସଲିଯେ ଵ୍ରତ-ଅଵ୍ରତ ଦୋନୋଂ ଵିକଲ୍ପରହିତ, ଜହାଁ ପରଦ୍ରଵ୍ଯକେ ଗ୍ରହଣ-ତ୍ଯାଗକା କୁଛ ପ୍ରଯୋଜନ ନହୀଂ
ହୈ — ଐସା ଉଦାସୀନ ଵୀତରାଗ ଶୁଦ୍ଧୋପଯୋଗ ଵହୀ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ ହୈ. ତଥା ନିଚଲୀ ଦଶାମେଂ କିତନେ ହୀ
ଜୀଵୋଂକେ ଶୁଭୋପଯୋଗ ଔର ଶୁଦ୍ଧୋପଯୋଗକା ଯୁକ୍ତପନା ପାଯା ଜାତା ହୈ; ଇସଲିଯେ ଉପଚାରସେ ଵ୍ରତାଦିକ
ଶୁଭୋପଯୋଗକୋ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ କହା ହୈ; ଵସ୍ତୁକା ଵିଚାର କରନେ ପର ଶୁଭୋପଯୋଗ ମୋକ୍ଷକା ଘାତକ ହୀ ହୈ;
କ୍ଯୋଂକି ବନ୍ଧକା କାରଣ ଵହ ହୀ ମୋକ୍ଷକା ଘାତକ ହୈ — ଐସା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ କରନା.
ଇସପ୍ରକାର ଶୁଦ୍ଧୋପଯୋଗକୋ ହୀ ଉପାଦେଯ ମାନକର ଉସକା ଉପାଯ କରନା ଔର ଶୁଭୋପଯୋଗ –
ଅଶୁଭୋପଯୋଗକୋ ହେଯ ଜାନକର ଉନକେ ତ୍ଯାଗକା ଉପାଯ କରନା. ଜହାଁ ଶୁଦ୍ଧୋପଯୋଗ ନ ହୋ ସକେ ଵହାଁ
ଅଶୁଭୋପଯୋଗକୋ ଛୋଡ଼କର ଶୁଭମେଂ ହୀ ପ୍ରଵର୍ତନ କରନା, କ୍ଯୋଂକି ଶୁଭୋପଯୋଗକୀ ଅପେକ୍ଷା ଅଶୁଭୋପଯୋଗମେଂ
ଅଶୁଦ୍ଧତାକୀ ଅଧିକତା ହୈ. ତଥା ଶୁଦ୍ଧୋପଯୋଗ ହୋ ତବ ତୋ ପରଦ୍ରଵ୍ଯକା ସାକ୍ଷୀଭୂତ ହୀ ରହତା ହୈ,