-
୩୧୦ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ପୁରୁଷାର୍ଥସେ ମୋକ୍ଷକା ଉପାଯ କରତା ହୈ, ଉସକୋ ସର୍ଵ କାରଣ ମିଲତେ ହୈଂ ଔର ଉସକେ ଅଵଶ୍ଯ ମୋକ୍ଷକୀ
ପ୍ରାପ୍ତି ହୋତୀ ହୈ – ଐସା ନିଶ୍ଚଯ କରନା. ତଥା ଜୋ ଜୀଵ ପୁରୁଷାର୍ଥସେ ମୋକ୍ଷକା ଉପାଯ ନହୀଂ କରତା ଉସକେ
କାଲଲବ୍ଧି ଵ ହୋନହାର ଭୀ ନହୀଂ ଔର କର୍ମକେ ଉପଶମାଦି ନହୀଂ ହୁଏ ହୈଂ ତୋ ଯହ ଉପାଯ ନହୀଂ କରତା.
ଇସଲିଯେ ଜୋ ପୁରୁଷାର୍ଥସେ ମୋକ୍ଷକା ଉପାଯ ନହୀଂ କରତା, ଉସକୋ କୋଈ କାରଣ ନହୀଂ ମିଲତେ ଔର ଉସକୋ
ମୋକ୍ଷକୀ ପ୍ରାପ୍ତି ନହୀଂ ହୋତୀ – ଐସା ନିଶ୍ଚଯ କରନା.
ତଥା ତୂ କହତା ହୈ – ଉପଦେଶ ତୋ ସଭୀ ସୁନତେ ହୈଂ, କୋଈ ମୋକ୍ଷକା ଉପାଯ କର ସକତା ହୈ,
କୋଈ ନହୀଂ କର ସକତା; ସୋ କାରଣ କ୍ଯା?
ଉସକା କାରଣ ଯହୀ ହୈ କି ଜୋ ଉପଦେଶ ସୁନକର ପୁରୁଷାର୍ଥ କରତେ ହୈଂ ଵେ ମୋକ୍ଷକା ଉପାଯ
କର ସକତେ ହୈଂ ଔର ଜୋ ପୁରୁଷାର୍ଥ ନହୀଂ କରତେ ଵେ ମୋକ୍ଷକା ଉପାଯ ନହୀଂ କର ସକତେ. ଉପଦେଶ ତୋ
ଶିକ୍ଷାମାତ୍ର ହୈ, ଫଲ ଜୈସା ପୁରୁଷାର୍ଥ କରେ ଵୈସା ଲଗତା ହୈ.
ଫି ର ପ୍ରଶ୍ନ ହୈ କି ଦ୍ରଵ୍ଯଲିଂଗୀ ମୁନି ମୋକ୍ଷକେ ଅର୍ଥ ଗୃହସ୍ଥପନା ଛୋଡ଼କର ତପଶ୍ଚରଣାଦି କରତା ହୈ,
ଵହାଁ ପୁରୁଷାର୍ଥ ତୋ କିଯା, କାର୍ଯ ସିଦ୍ଧ ନହୀଂ ହୁଆ; ଇସଲିଯେ ପୁରୁଷାର୍ଥ କରନେସେ ତୋ କୁଛ ସିଦ୍ଧି ନହୀଂ ହୈ?
ସମାଧାନଃ – ଅନ୍ଯଥା ପୁରୁଷାର୍ଥସେ ଫଲ ଚାହେ ତୋ କୈସେ ସିଦ୍ଧି ହୋ? ତପଶ୍ଚରଣାଦି ଵ୍ଯଵହାର
ସାଧନମେଂ ଅନୁରାଗୀ ହୋକର ପ୍ରଵର୍ତେ ଉସକା ଫଲ ଶାସ୍ତ୍ରମେଂ ତୋ ଶୁଭବନ୍ଧ କହା ହୈ ଔର ଯହ ଉସସେ
ମୋକ୍ଷ ଚାହତା ହୈ, କୈସେ ହୋଗା? ଯହ ତୋ ଭ୍ରମ ହୈ.
ଫି ର ପ୍ରଶ୍ନ ହୈ କି ଭ୍ରମକା ଭୀ ତୋ କାରଣ କର୍ମ ହୀ ହୈ, ପୁରୁଷାର୍ଥ କ୍ଯା କରେ?
ଉତ୍ତରଃ – ସଚ୍ଚେ ଉପଦେଶସେ ନିର୍ଣଯ କରନେ ପର ଭ୍ରମ ଦୂର ହୋତା ହୈ; ପରନ୍ତୁ ଐସା ପୁରୁଷାର୍ଥ ନହୀଂ
କରତା, ଉସୀସେ ଭ୍ରମ ରହତା ହୈ. ନିର୍ଣଯ କରନେକା ପୁରୁଷାର୍ଥ କରେ – ତୋ ଭ୍ରମକା କାରଣ ଜୋ ମୋହକର୍ମ,
ଉସକେ ଭୀ ଉପଶମାଦି ହୋଂ ତବ ଭ୍ରମ ଦୂର ହୋ ଜାଯେ; କ୍ଯୋଂକି ନିର୍ଣଯ କରତେ ହୁଏ ପରିଣାମୋଂକୀ ଵିଶୁଦ୍ଧତା
ହୋତୀ ହୈ, ଉସସେ ମୋହକେ ସ୍ଥିତି-ଅନୁଭାଗ ଘଟତେ ହୈଂ.
ଫି ର ପ୍ରଶ୍ନ ହୈ କି ନିର୍ଣଯ କରନେମେଂ ଉପଯୋଗ ନହୀଂ ଲଗାତା, ଉସକା ଭୀ ତୋ କାରଣ କର୍ମ ହୈ?
ସମାଧାନ : – ଏକେନ୍ଦ୍ରିଯାଦିକକେ ଵିଚାର କରନେକୀ ଶକ୍ତି ନହୀଂ ହୈ, ଉନକେ ତୋ କର୍ମକା ହୀ କାରଣ
ହୈ. ଇସକେ ତୋ ଜ୍ଞାନାଵରଣାଦିକକେ କ୍ଷଯୋପଶମସେ ନିର୍ଣଯ କରନେକୀ ଶକ୍ତି ହୁଈ ହୈ, ଜହାଁ ଉପଯୋଗ ଲଗାଯେ
ଉସୀକା ନିର୍ଣଯ ହୋ ସକତା ହୈ. ପରନ୍ତୁ ଯହ ଅନ୍ଯ ନିର୍ଣଯ କରନେମେଂ ଉପଯୋଗ ଲଗାତା ହୈ, ଯହାଁ ଉପଯୋଗ
ନହୀଂ ଲଗାତା. ସୋ ଯହ ତୋ ଇସୀକା ଦୋଷ ହୈ, କର୍ମକା ତୋ କୁଛ ପ୍ରଯୋଜନ ନହୀଂ ହୈ.
ଫି ର ପ୍ରଶ୍ନ ହୈ କି ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ-ଚାରିତ୍ରକା ଘାତକ ମୋହ ହୈ, ଉସକା ଅଭାଵ ହୁଏ ବିନା ମୋକ୍ଷକା
ଉପାଯ କୈସେ ବନେ?