-
୩୧୨ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ଵିଚାରଶକ୍ତିରହିତ ଜୋ ଏକେନ୍ଦ୍ରିଯାଦିକ ହୈଂ, ଉନକେ ତୋ ଉପଦେଶ ସମଝନେକା ଜ୍ଞାନ ହୀ ନହୀଂ ହୈ;
ଔର ତୀଵ୍ର ରାଗାଦିସହିତ ଜୀଵୋଂକା ଉପଯୋଗ ଉପଦେଶମେଂ ଲଗତା ନହୀଂ ହୈ. ଇସଲିଯେ ଜୋ ଜୀଵ
ଵିଚାରଶକ୍ତିସହିତ ହୋଂ, ତଥା ଜିନକେ ରାଗାଦି ମନ୍ଦ ହୋଂ; ଉନ୍ହେଂ ଉପଦେଶକେ ନିମିତ୍ତସେ ଧର୍ମକୀ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋ
ଜାଯେ ତୋ ଉନକା ଭଲା ହୋ; ତଥା ଇସୀ ଅଵସରମେଂ ପୁରୁଷାର୍ଥ କାର୍ଯକାରୀ ହୈ.
ଏକେନ୍ଦ୍ରିଯାଦିକ ତୋ ଧର୍ମକାର୍ଯ କରନେମେଂ ସମର୍ଥ ହୀ ନହୀଂ ହୈଂ, କୈସେ ପୁରୁଷାର୍ଥ କରେଂ? ଔର
ତୀଵ୍ରକଷାଯୀ ପୁରୁଷାର୍ଥ କରେ ତୋ ଵହ ପାପକା ହୀ କରେ, ଧର୍ମକାର୍ଯକା ପୁରୁଷାର୍ଥ ହୋ ନହୀଂ ସକତା.
ଇସଲିଯେ ଜୋ ଵିଚାରଶକ୍ତିସହିତ ହୋ ଔର ଜିସକେ ରାଗାଦିକ ମନ୍ଦ ହୋଂ – ଵହ ଜୀଵ ପୁରୁଷାର୍ଥସେ
ଉପଦେଶାଦିକକେ ନିମିତ୍ତସେ ତତ୍ତ୍ଵନିର୍ଣଯାଦିମେଂ ଉପଯୋଗ ଲଗାଯେ ତୋ ଉସକା ଉପଯୋଗ ଵହାଁ ଲଗେ ଔର ତବ
ଉସକା ଭଲା ହୋ. ଯଦି ଇସ ଅଵସରମେଂ ଭୀ ତତ୍ତ୍ଵନିର୍ଣଯ କରନେକା ପୁରୁଷାର୍ଥ ନ କରେ, ପ୍ରମାଦସେ କାଲ
ଗଁଵାଯେ – ଯା ତୋ ମନ୍ଦରାଗାଦି ସହିତ ଵିଷଯକଷାଯୋଂକେ କାର୍ଯୋଂମେଂ ହୀ ପ୍ରଵର୍ତେ, ଯା ଵ୍ଯଵହାରଧର୍ମକାର୍ଯୋଂମେଂ ପ୍ରଵର୍ତେ;
ତବ ଅଵସର ତୋ ଚଲା ଜାଯେଗା ଔର ସଂସାରମେଂ ହୀ ଭ୍ରମଣ ହୋଗା.
ତଥା ଇସ ଅଵସରମେଂ ଜୋ ଜୀଵ ପୁରୁଷାର୍ଥସେ ତତ୍ତ୍ଵନିର୍ଣଯ କରନେମେଂ ଉପଯୋଗ ଲଗାନେକା ଅଭ୍ଯାସ
ରଖେଂ ଉନକୀ ଵିଶୁଦ୍ଧତା ବଢ଼େଗୀ; ଉସସେ କର୍ମୋଂକୀ ଶକ୍ତି ହୀନ ହୋଗୀ, କୁଛ କାଲମେଂ ଅପନେ ଆପ
ଦର୍ଶନମୋହକା ଉପଶମ ହୋଗା; ତବ ତତ୍ତ୍ଵୋଂକୀ ଯଥାଵତ୍ ପ୍ରତୀତି ଆଯେଗୀ. ସୋ ଇସକା ତୋ କର୍ତଵ୍ଯ
ତତ୍ତ୍ଵନିର୍ଣଯକା ଅଭ୍ଯାସ ହୀ ହୈ, ଇସୀସେ ଦର୍ଶନମୋହକା ଉପଶମ ତୋ ସ୍ଵଯମେଵ ହୋତା ହୈ; ଉସମେଂ ଜୀଵକା
କର୍ତଵ୍ଯ କୁଛ ନହୀଂ ହୈ.
ତଥା ଉସକେ ହୋନେ ପର ଜୀଵକେ ସ୍ଵଯମେଵ ସମ୍ଯଗ୍ଦର୍ଶନ ହୋତା ହୈ. ଔର ସମ୍ଯଗ୍ଦର୍ଶନ ହୋନେ
ପର ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ତୋ ଯହ ହୁଆ କି ‘ମୈଂ ଆତ୍ମା ହୂଁ, ମୁଝେ ରାଗାଦିକ ନହୀଂ କରନା’; ପରନ୍ତୁ ଚାରିତ୍ରମୋହକେ
ଉଦଯସେ ରାଗାଦିକ ହୋତେ ହୈଂ. ଵହାଁ ତୀଵ୍ର ଉଦଯ ହୋ ତବ ତୋ ଵିଷଯାଦିମେଂ ପ୍ରଵର୍ତତା ହୈ ଔର ମନ୍ଦ
ଉଦଯ ହୋ ତବ ଅପନେ ପୁରୁଷାର୍ଥସେ ଧର୍ମକାର୍ଯୋମେଂ ଵ ଵୈରାଗ୍ଯାଦି ଭାଵନାମେଂ ଉପଯୋଗକୋ ଲଗାତା ହୈ; ଉସକେ
ନିମିତ୍ତସେ ଚାରିତ୍ରମୋହ ମନ୍ଦ ହୋ ଜାତା ହୈ; – ଐସା ହୋନେ ପର ଦେଶଚାରିତ୍ର ଵ ସକଲଚାରିତ୍ର ଅଂଗୀକାର
କରନେକା ପୁରୁଷାର୍ଥ ପ୍ରଗଟ ହୋତା ହୈ. ତଥା ଚାରିତ୍ରକୋ ଧାରଣ କରକେ ଅପନେ ପୁରୁଷାର୍ଥସେ ଧର୍ମମେଂ
ପରିଣତିକୋ ବଢ଼ାଯେ ଵହାଁ ଵିଶୁଦ୍ଧତାସେ କର୍ମକୀ ଶକ୍ତି ହୀନ ହୋତୀ ହୈ, ଉସସେ ଵିଶୁଦ୍ଧତା ବଢ଼ତୀ ହୈ
ଔର ଉସସେ କର୍ମକୀ ଶକ୍ତି ଅଧିକ ହୀନ ହୋତୀ ହୈ. ଇସପ୍ରକାର କ୍ରମସେ ମୋହକା ନାଶ କରେ ତବ ସର୍ଵଥା
ପରିଣାମ ଵିଶୁଦ୍ଧ ହୋତେ ହୈଂ, ଉନକେ ଦ୍ଵାରା ଜ୍ଞାନାଵରଣାଦିକ ନାଶ ହୋ ତବ କେଵଲଜ୍ଞାନ ପ୍ରଗଟ ହୋତା
ହୈ. ପଶ୍ଚାତ୍ ଵହାଁ ବିନା ଉପାଯ ଅଘାତି କର୍ମକା ନାଶ କରକେ ଶୁଦ୍ଧ ସିଦ୍ଧପଦକୋ ପ୍ରାପ୍ତ କରତା ହୈ.
ଇସପ୍ରକାର ଉପଦେଶକା ତୋ ନିମିତ୍ତ ବନେ ଔର ଅପନା ପୁରୁଷାର୍ଥ କରେ ତୋ କର୍ମକା ନାଶ ହୋତା
ହୈ.