-
୩୨୪ ] [ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗପ୍ରକାଶକ
ଉସକେ ପୂର୍ଵଵତ୍ ଆସ୍ରଵାଦିକକା ଭୀ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୋତା ହୀ ହୋତା ହୈ, ଇସଲିଯେ ଯହାଁ ଭୀ ସାତୋଂ ତତ୍ତ୍ଵୋଂକେ
ହୀ ଶ୍ରଦ୍ଧାନକା ନିଯମ ଜାନନା.
ତଥା ଆସ୍ରଵାଦିକକେ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ବିନା ଆପାପରକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଵ କେଵଲ ଆତ୍ମାକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ସଚ୍ଚା
ନହୀଂ ହୋତା; କ୍ଯୋଂକି ଆତ୍ମା ଦ୍ରଵ୍ଯ ହୈ, ସୋ ତୋ ଶୁଦ୍ଧ-ଅଶୁଦ୍ଧ ପର୍ଯାଯସହିତ ହୈ. ଜୈସେ – ତନ୍ତୁ ଅଵଲୋକନ
ବିନା ପଟକା ଅଵଲୋକନ ନହୀଂ ହୋତା, ଉସୀ ପ୍ରକାର ଶୁଦ୍ଧ-ଅଶୁଦ୍ଧ ପର୍ଯାଯ ପହିଚାନେ ବିନା ଆତ୍ମଦ୍ରଵ୍ଯକା
ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ନହୀଂ ହୋତା; ଉସ ଶୁଦ୍ଧ-ଅଶୁଦ୍ଧ ଅଵସ୍ଥାକୀ ପହିଚାନ ଆସ୍ରଵାଦିକକୀ ପହିଚାନସେ ହୋତୀ ହୈ.
ତଥା ଆସ୍ରଵାଦିକକେ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ବିନା ଆପାପରକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଵ କେଵଲ ଆତ୍ମାକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ କାର୍ଯକାରୀ ଭୀ
ନହୀଂ ହୈ; କ୍ଯୋଂକି ଶ୍ରଦ୍ଧାନ କରୋ ଯା ନ କରୋ, ଆପ ହୈ ସୋ ଆପ ହୈ ହୀ, ପର ହୈ ସୋ ପର ହୈ. ତଥା
ଆସ୍ରଵାଦିକକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୋ ତୋ ଆସ୍ରଵ-ବନ୍ଧକା ଅଭାଵ କରକେ ସଂଵର – ନିର୍ଜରାରୂପ ଉପାଯସେ ମୋକ୍ଷପଦକୋ
ପ୍ରାପ୍ତ କରେ. ତଥା ଜୋ ଆପାପରକା ଭୀ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ କରାତେ ହୈଂ, ସୋ ଉସୀ ପ୍ରଯୋଜନକେ ଅର୍ଥ କରାତେ ହୈଂ;
ଇସଲିଯେ ଆସ୍ରଵାଦିକକେ ଶ୍ରଦ୍ଧାନସହିତ ଆପାପରକା ଜାନନା ଵ ଆପକା ଜାନନା କାର୍ଯକାରୀ ହୈ.
ଯହାଁ ପ୍ରଶ୍ନ ହୈ କି ଐସା ହୈ ତୋ ଶାସ୍ତ୍ରୋଂମେଂ ଆପାପରକେ ଶ୍ରଦ୍ଧାନକୋ ଵ କେଵଲ ଆତ୍ମାକେ ଶ୍ରଦ୍ଧାନକୋ
ହୀ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ କହା ଵ କାର୍ଯକାରୀ କହା; ତଥା ନଵତତ୍ତ୍ଵକୀ ସଂତତି ଛୋଡ଼କର ହମାରେ ଏକ ଆତ୍ମାହୀ
ହୋଓ – ଐସା କହା, ସୋ କିସ ପ୍ରକାର କହା?
ସମାଧାନଃ – ଜିସକେ ସଚ୍ଚା ଆପାପରକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ଵ ଆତ୍ମାକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୋ, ଉସକେ ସାତୋଂ
ତତ୍ତ୍ଵୋଂକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୋତା ହୀ ହୋତା ହୈ. ତଥା ଜିସକେ ସଚ୍ଚା ସାତ ତତ୍ତ୍ଵୋଂକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୋ ଉସକେ
ଆପାପରକା ଵ ଆତ୍ମାକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ ହୋତା ହୀ ହୋତା ହୈ – ଐସା ପରସ୍ପର ଅଵିନାଭାଵୀପନା ଜାନକର
ଆପାପରକେ ଶ୍ରଦ୍ଧାନକୋ ଯା ଆତ୍ମଶ୍ରଦ୍ଧାନକୋ ହୀ ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵ କହା ହୈ.
ତଥା ଇସ ଛଲସେ କୋଈ ସାମାନ୍ଯରୂପସେ ଆପାପରକୋ ଜାନକର ଵ ଆତ୍ମାକୋ ଜାନକର
କୃତକୃତ୍ଯପନା ମାନେ, ତୋ ଉସକେ ଭ୍ରମ ହୈ; କ୍ଯୋଂକି ଐସା କହା ହୈ : –
‘‘ନିର୍ଵିଶେଷଂ ହି ସାମାନ୍ଯଂ ଭଵେତ୍ଖରଵିଷାଣଵତ୍’’.୧
ଇସକା ଅର୍ଥ ଯହ ହୈଃ – ଵିଶେଷରହିତ ସାମାନ୍ଯ ହୈ ସୋ ଗଧେକେ ସୀଂଗ ସମାନ ହୈ.
ଇସଲିଯେ ପ୍ରଯୋଜନଭୂତ ଆସ୍ରଵାଦିକ ଵିଶେଷୋଂ ସହିତ ଆପାପରକା ଵ ଆତ୍ମାକା ଶ୍ରଦ୍ଧାନ କରନା
ଯୋଗ୍ଯ ହୈ. ଅଥଵା ସାତୋଂ ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥୋଂକେ ଶ୍ରଦ୍ଧାନସେ ରାଗାଦିକ ମିଟାନେକେ ଅର୍ଥ ପରଦ୍ରଵ୍ଯୋଂକୋ ଭିନ୍ନ ଭାତା
ହୈ ଵ ଅପନେ ଆତ୍ମାକୋ ହୀ ଭାତା ହୈ, ଉସକେ ପ୍ରଯୋଜନକୀ ସିଦ୍ଧି ହୋତୀ ହୈ; ଇସଲିଯେ ମୁଖ୍ଯତାସେ
ଭେଦଵିଜ୍ଞାନକୋ ଵ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନକୋ କାର୍ଯକାରୀ କହା ହୈ.
୧. ଆଲାପପଦ୍ଧତି, ଶ୍ଲୋକ ୯