पुरुषमुखविकारगतं हास्यकर्म । कर्णशष्कुलीविवराभ्यर्णगोचरमात्रेण परेषामप्रीतिजननं हि कर्कशवचः । परेषां भूताभूतदूषणपुरस्सरवाक्यं परनिन्दा । स्वस्य भूताभूतगुणस्तुतिरात्म- प्रशंसा । एतत्सर्वमप्रशस्तवचः परित्यज्य स्वस्य च परस्य च शुभशुद्धपरिणतिकारणं वचो भाषासमितिरिति ।
स्वहितनिहितचित्ताः शांतसर्वप्रचाराः ।
कथमिह न विमुक्ते र्भाजनं ते विमुक्ताः ।।’’
तथा च — अशुभ कर्मनुं कारण, पुरुषना मुखना विकार साथे संबंधवाळुं, ते हास्यकर्म छे. कानना छिद्रनी नजीक पहोंचवामात्रथी जे बीजाओने अप्रीति उपजावे छे ते कर्कश वचनो छे. बीजानां विद्यमान-अविद्यमान दूषणपूर्वकनां वचनो (अर्थात् परना साचा तेम ज जूठा दोषो कहेनारां वचनो) ते परनिंदा छे. पोताना विद्यमान-अविद्यमान गुणोनी स्तुति ते आत्मप्रशंसा छे. — आ बधां अप्रशस्त वचनो परित्यागीने स्व तेम ज परने शुभ अने शुद्ध परिणतिना कारणभूत वचनो ते भाषासमिति छे.
एवी रीते (आचार्यवर) श्री गुणभद्रस्वामीए (आत्मानुशासनमां २२६मा श्लोक द्वारा) कह्युं छे केः —
‘‘[श्लोकार्थः — ] जेमणे बधुं (वस्तुस्वरूप) जाणी लीधुं छे, जेओ सर्व सावद्यथी दूर छे, जेमणे स्वहितमां चित्तने स्थाप्युं छे, जेमने सर्व *प्रचार शांत थयो छे, जेमनी भाषा स्वपरने सफळ (हितरूप) छे, जेओ सर्व संकल्प रहित छे, ते विमुक्त पुरुषो आ लोकमां विमुक्तिनुं भाजन केम न होय? (अर्थात् आवा मुनिजनो अवश्य मोक्षनां पात्र छे.)’’
वळी (६२मी गाथानी टीका पूर्ण करतां टीकाकार मुनिराज श्लोक कहे छे)ः —
१२० ]
*प्रचार = वहीवट; काम माथे लेवुं ते; आरंभ; बाह्य प्रवृत्ति.