Niyamsar-Gujarati (Devanagari transliteration). Shlok: 87.

< Previous Page   Next Page >


Page 125 of 380
PDF/HTML Page 154 of 409

 

कहानजैनशास्त्रमाळा ]
व्यवहारचारित्र अधिकार
[ १२५

अपहृतसंयमिनां संयमज्ञानाद्युपकरणग्रहणविसर्गसमयसमुद्भवसमितिप्रकारोक्ति रियम् उपेक्षासंयमिनां न पुस्तककमण्डलुप्रभृतयः, अतस्ते परमजिनमुनयः एकान्ततो निस्पृहाः, अत एव बाह्योपकरणनिर्मुक्ताः अभ्यन्तरोपकरणं निजपरमतत्त्वप्रकाशदक्षं निरुपाधिस्वरूपसहज- ज्ञानमन्तरेण न किमप्युपादेयमस्ति अपहृतसंयमधराणां परमागमार्थस्य पुनः पुनः प्रत्यभिज्ञानकारणं पुस्तकं ज्ञानोपकरणमिति यावत्, शौचोपकरणं च कायविशुद्धिहेतुः कमण्डलुः, संयमोपकरणहेतुः पिच्छः एतेषां ग्रहणविसर्गयोः समयसमुद्भवप्रयत्नपरिणाम- विशुद्धिरेव हि आदाननिक्षेपणसमितिरिति निर्दिष्टेति

(मालिनी)
समितिषु समितीयं राजते सोत्तमानां
परमजिनमुनीनां संहतौ क्षांतिमैत्री
त्वमपि कुरु मनःपंकेरुहे भव्य नित्यं
भवसि हि परमश्रीकामिनीकांतकांतः
।।८७।।

आ, अपहृतसंयमीओने संयमज्ञानादिकना उपकरणो लेती-मूकती वखते उत्पन्न थती समितिनो प्रकार कह्यो छे. उपेक्षासंयमीओने पुस्तक, कमंडळ वगेरे होतां नथी; ते परमजिनमुनिओ एकांते (-सर्वथा) निस्पृह होय छे तेथी ज तेओ बाह्य उपकरण रहित होय छे. अभ्यंतर उपकरणभूत, निज परमतत्त्वने प्रकाशवामां चतुर एवुं जे निरुपाधिस्वरूप सहज ज्ञान तेना सिवाय बीजुं कंई तेमने उपादेय नथी. अपहृतसंयमधरोने परमागमना अर्थनुं फरीफरीने प्रत्यभिज्ञान थवामां कारणभूत एवुं पुस्तक ते ज्ञाननुं उपकरण छे; शौचनुं उपकरण कायविशुद्धिना हेतुभूत कमंडळ छे; संयमनुं उपकरणहेतु पींछी छे. आ उपकरणोने लेती-मूकती वखते उद्भवती प्रयत्नपरिणामरूप विशुद्धि ते ज आदाननिक्षेपणसमिति छे एम (शास्त्रमां) कह्युं छे.

[हवे ६४मी गाथानी टीका पूर्ण करतां टीकाकार मुनिराज श्लोक कहे छेः] [श्लोकार्थः] उत्तम परमजिनमुनिओनी आ समिति समितिओमां शोभे छे.

१. अपहृतसंयमी = अपहृतसंयमवाळा मुनि. [अपवाद, व्यवहारनय, एकदेशपरित्याग, अपहृतसंयम (हीणो-ओछपवाळो संयम), सरागचारित्र अने शुभोपयोगए बधां एकार्थ छे.]

२. उपेक्षासंयमी = उपेक्षासंयमवाळा मुनि. [उत्सर्ग, निश्चयनय, सर्वपरित्याग, उपेक्षासंयम, वीतराग- चारित्र अने शुद्धोपयोगए बधां एकार्थ छे.]