अत्र सिद्धक्षेत्रादुपरि जीवपुद्गलानां गमनं निषिद्धम् ।
जीवानां स्वभावक्रिया सिद्धिगमनं, विभावक्रिया षटकापक्रमयुक्त त्वम्; पुद्गलानां स्वभावक्रिया परमाणुगतिः, विभावक्रिया व्द्यणुकादिस्कन्धगतिः । अतोऽमीषां त्रिलोक- शिखरादुपरि गतिक्रिया नास्ति, परतो गतिहेतोर्धर्मास्तिकायाभावात्; यथा जलाभावे मत्स्यानां गतिक्रिया नास्ति । अत एव यावद्धर्मास्तिकायस्तिष्ठति तत्क्षेत्रपर्यन्तं स्वभावविभाव- गतिक्रियापरिणतानां जीवपुद्गलानां गतिरिति ।
anvayārthaḥ — [यावत् धर्मास्तिकः] jyān sudhī dharmāstikāy chhe tyān sudhī [जीवानां पुद्गलानां] jīvonun ane pudgalonun [गमनं] gaman [जानीहि] jāṇ; [धर्मास्ति- कायाभावे] dharmāstikāyanā abhāve [तस्मात् परतः] tethī āgaḷ [न गच्छंति] teo jatān nathī.
ṭīkāḥ — ahīn, siddhakṣhetrathī upar jīv-pudgalonā gamanano niṣhedh karyo chhe.
jīvonī svabhāvakriyā siddhigaman (siddhakṣhetramān gaman) chhe ane vibhāvakriyā (anya bhavamān jatān) chha dishāomān gaman chhe; pudgalonī svabhāvakriyā paramāṇunī gati chhe ane vibhāvakriyā *dvi-aṇukādi skandhonī gati chhe. māṭe āmanī (jīv-pudgalonī) gatikriyā trilokanā shikharathī upar nathī, kāraṇ ke āgaḷ gatihetu (gatinā nimittabhūt) dharmāstikāyano abhāv chhe; jem jaḷanā abhāve māchhalānnī gatikriyā hotī nathī tem. āthī ja, jyān sudhī dharmāstikāy chhe te kṣhetra sudhī svabhāvagatikriyā ane vibhāvagatikriyārūpe pariṇat jīv-pudgalonī gati hoy chhe.
36
*dvi-aṇukādi skandho = be paramāṇuthī māṇḍīne anant paramāṇunā banelā skandho