Page -6 of 388
PDF/HTML Page 21 of 415
single page version

Page -5 of 388
PDF/HTML Page 22 of 415
single page version

ப்ரதிஜ்ஞா ................................................ ௧ மோக்ஷமார்க ஔர உஸகே பலகே ஸ்வரூப-

நிரூபணகீ ஸூசநா ................................. ௨ ஸ்வபாவரத்நத்ரயகா ஸ்வரூப ............................... ௩ ரத்நத்ரயகே பேதகாரண ததா லக்ஷண ஸம்பந்தீ

கதந................................................. ௪ வ்யவஹார ஸம்யக்த்வகா ஸ்வரூப .......................... ௫ அடாரஹ தோஷோஂகா ஸ்வரூப................................ ௬ தீர்தஂகர பரமதேவகா ஸ்வரூப ........................... ௭ பரமாகமகா ஸ்வரூப ...................................... ௮ சஹ த்ரவ்யோஂகே ப்ருதக் ப்ருதக் நாம ...................... ௯ உபயோககா லக்ஷண ...................................... ௧௦ ஜ்ஞாநகே பேத .............................................. ௧௧ தர்ஶநோபயோககா ஸ்வரூப ................................ ௧௩ அஶுத்த தர்ஶநகீ ஶுத்த ஔர அஶுத்த பர்யாயகீ

ஸூசநா............................................... ௧௪ ஸ்வபாவபர்யாயேஂ ஔர விபாவபர்யாயேஂ...................... ௧௫ சாரகதிகா ஸ்வரூப நிரூபண......................... ௧௬ கர்த்ருத்வ-போக்த்ருத்வகே ப்ரகாரகா கதந................ ௧௮ தோநோஂ நயோஂகீ ஸபலதா ................................ ௧௯

புத்கலத்ரவ்யகே பேதோஂகா கதந ........................ ௨௦ விபாவபுத்கலகா ஸ்வரூப ............................. ௨௧ காரணபரமாணுத்ரவ்ய ஔர கார்யபரமாணுத்ரவ்யகா

ஸ்வரூப ............................................. ௨௫

Page -4 of 388
PDF/HTML Page 23 of 415
single page version

காரணபரமாத்மாகோ ஸமஸ்த பௌத்கலிக விகார

ஸஂஸாரீ ஔர முக்த ஜீவோஂமேஂ அந்தர ந

கார்யஸமயஸார ஔர காரணஸமயஸாரமேஂ அந்தர

நிஶ்சய ஔர வ்யவஹாரநயகீ உபாதேயதாகா

ஹேய-உபாதேய அதவா த்யாக-க்ரஹணகா ஸ்வரூப

அஹிஂஸாவ்ரதகா ஸ்வரூப ................................. ௫௬ ஸத்யவ்ரதகா ஸ்வரூப .................................... ௫௭ அசௌர்யவ்ரதகா ஸ்வரூப .................................. ௫௮ ப்ரஹ்மசர்யவ்ரதகா ஸ்வரூப ................................. ௫௯ பரிக்ரஹ-பரித்யாகவ்ரதகா ஸ்வரூப ...................... ௬௦ ஈர்யாஸமிதிகா ஸ்வரூப ................................. ௬௧ பாஷாஸமிதிகா ஸ்வரூப ................................ ௬௨ ஏஷணாஸமிதிகா ஸ்வரூப .............................. ௬௩ ஆதாநநிக்ஷேபணஸமிதிகா ஸ்வரூப .................... ௬௪ ப்ரதிஷ்டாபநஸமிதிகா ஸ்வரூப........................... ௬௫ வ்யவஹார மநோகுப்திகா ஸ்வரூப .......................... ௬௬ வசநகுப்திகா ஸ்வரூப ................................... ௬௭ காயகுப்திகா ஸ்வரூப ................................... ௬௮ நிஶ்சயமநோ-வசநகுப்திகா ஸ்வரூப...................... ௬௯ நிஶ்சயகாயகுப்திகா ஸ்வரூப ............................ ௭௦ பகவாந அர்ஹத் பரமேஶ்வரகா ஸ்வரூப .................. ௭௧ பகவந்த ஸித்தபரமேஷ்டியோஂகா ஸ்வரூப .................. ௭௨ பகவந்த ஆசார்யகா ஸ்வரூப .......................... ௭௩ அத்யாபக நாமக பரமகுருகா ஸ்வரூப .............. ௭௪

Page -3 of 388
PDF/HTML Page 24 of 415
single page version

வ்யவஹார ப்ரதிக்ரமணகீ ஸபலதா கப கஹீ

நிஶ்சயநயகே ப்ரத்யாக்யாநகா ஸ்வரூப .................. ௯௫ அநந்தசதுஷ்டயாத்மக நிஜ ஆத்மாகே த்யாநகா

பரமபாவநாகே ஸந்முக ஹை – ஐஸே ஜ்ஞாநீகோ ஸீக ..... ௯௭

பந்தரஹித ஆத்மாகோ பாநே ஸம்பந்தீ ஸீக .......... ௯௮ ஸகல விபாவகே ஸஂந்யாஸகீ விதி ................. ௯௯ ஸர்வத்ர ஆத்மா உபாதேய ஹை – ஐஸா கதந ............ ௧௦௦

ஸஂஸாராவஸ்தா ஔர முக்திமேஂ ஜீவ நிஃஸஹாய

ஏகத்வபாவநாரூப பரிணமித ஸம்யக்ஜ்ஞாநீகா

ஆத்மகத தோஷோஂஸே முக்த ஹோநேகே உபாயகா

பரம தபோதநகீ பாவஶுத்திகா கதந............. ௧௦௪ நிஶ்சயப்ரத்யாக்யாநகே யோக்ய ஜீவகா ஸ்வரூப ....... ௧௦௫ நிஶ்சய-ப்ரத்யாக்யாந அதிகாரகா உபஸஂஹார......... ௧௦௬

நிஶ்சய-ஆலோசநாகா ஸ்வரூப ....................... ௧௦௭ ஆலோசநாகே ஸ்வரூபகே பேதோஂகா கதந ........... ௧௦௮

நிஶ்சய-ப்ராயஶ்சித்தகா ஸ்வரூப......................... ௧௧௩ சார கஷாயோஂ பர விஜய ப்ராப்த கரநேகே உபாயகா

‘‘ஶுத்த ஜ்ஞாநகா ஸ்வீகார கரநேவாலேகோ ப்ராயஶ்சித்த

Page -2 of 388
PDF/HTML Page 25 of 415
single page version

நிஜ பரமாத்மாகீ பக்திகா ஸ்வரூப .............. ௧௩௬ நிஶ்சயயோகபக்திகா ஸ்வரூப ......................... ௧௩௭ விபரீத அபிநிவேஶ ரஹித ஆத்மபாவ ஹீ

பக்தி அதிகாரகா உபஸஂஹார ...................... ௧௪௦

௧௧ – நிஶ்சய-பரமாவஶ்யக அதிகார நிரந்தர ஸ்வவஶகோ நிஶ்சய-ஆவஶ்யக ஹோநே

அவஶ பரம ஜிநயோகீஶ்வரகோ பரம ஆவஶ்யக-

பேதோபசார-ரத்நத்ரயபரிணதிவாலே ஜீவகோ அவஶபநா

அந்யவஶ ஐஸே அஶுத்த-அந்தராத்ம ஜீவகா லக்ஷண ௧௪௪ அந்யவஶகா ஸ்வரூப ................................. ௧௪௫ ஸாக்ஷாத் ஸ்வவஶ பரமஜிநயோகீஶ்வரகா

ஶுத்த-நிஶ்சய-ஆவஶ்யககீ ப்ராப்திகே உபாயகா

ஶுத்தோபயோகோந்முக ஜீவகோ ஸீக .................... ௧௪௮ ஆவஶ்யக கர்மகே அபாவமேஂ தபோதந பஹிராத்மா ஹோதா

பாஹ்ய ததா அந்தர ஜல்பகா நிராஸ ................ ௧௫௦ ஸ்வாத்மாஶ்ரித நிஶ்சயதர்மத்யாந ஔர நிஶ்சயஶுக்லத்யாந-

பரமவீதராகசாரித்ரமேஂ ஸ்தித பரம தபோதநகா

ஸமஸ்த வசநஸம்பந்தீ வ்யாபாரகா நிராஸ .......... ௧௫௩

Page -1 of 388
PDF/HTML Page 26 of 415
single page version

கேவலஜ்ஞாநீகோ பந்தகே அபாவகே ஸ்வரூப

கேவலீ பட்டாரககே மநரஹிதபநே ஸம்பந்தீ

ஶுத்த ஜீவகோ ஸ்வபாவகதிகீ ப்ராப்தி ஹோநேகே

காரணபரமதத்த்வகே ஸ்வரூபகா கதந .............. ௧௭௭ நிருபாதிஸ்வரூப ஜிஸகா லக்ஷண ஹை ஐஸே

ஸாஂஸாரிக விகாரஸமூஹகே அபாவகே காரண

Page 0 of 388
PDF/HTML Page 27 of 415
single page version

Page 1 of 388
PDF/HTML Page 28 of 415
single page version

[ப்ரதம, க்ரந்தகே ஆதிமேஂ ஶ்ரீமத்பகவத்குந்தகுந்தாசார்யதேவவிரசித ப்ராக்ருதகாதாபத்த இஸ ‘நியமஸார’ நாமக ஶாஸ்த்ரகீ ‘தாத்பர்யவ்ருத்தி’ நாமக ஸஂஸ்க்ருத டீகாகே ரசயிதா முநி ஶ்ரீ பத்மப்ரபமலதாரிதேவ ஸாத ஶ்லோகோஂ த்வாரா மஂகலாசரணாதி கரதே ஹைஂ : — ]

[ஶ்லோேகார்த : — ] ஹே பரமாத்மா ! தேரே ஹோதே ஹுஏ மைஂ அபநே ஜைஸே (ஸஂஸாரியோஂ ஜைஸே) மோஹமுக்த ஔர காமவஶ புத்தகோ ததா ப்ரஹ்மா-விஷ்ணு-மஹேஶகோ க்யோஂ பூஜூ஁ ? (நஹீஂ பூஜூ஁கா .)

Page 2 of 388
PDF/HTML Page 29 of 415
single page version

ஜிஸநே பவோஂகோ ஜீதா ஹை உஸகீ மைஂ வந்தநா கரதா ஹூ஁ — உஸே ப்ரகாஶமாந ஐஸே ஶ்ரீ ஜிந கஹோ,

[ஶ்லோேகார்த : — ] ௫வாசஂயமீந்த்ரோஂகா ( – ஜிநதேவோஂகா) முககமல ஜிஸகா வாஹந ஹை ஔர தோ நயோஂகே ஆஶ்ரயஸே ஸர்வஸ்வ கஹநேகீ ஜிஸகீ பத்ததி ஹை உஸ வாணீகோ ( – ஜிநபகவந்தோஂகீ ஸ்யாத்வாதமுத்ரித வாணீகோ) மைஂ வந்தந கரதா ஹூ஁ .௨.

[ஶ்லோேகார்த : — ] உத்தம ஸித்தாந்தரூபீ ஶ்ரீகே பதி ஸித்தஸேந முநீந்த்ரகோ, ௬தர்க கமலகே ஸூர்ய பட்ட அகலஂக முநீந்த்ரகோ, ௭ஶப்தஸிந்துகே சந்த்ர பூஜ்யபாத முநீந்த்ரகோ ஔர தத்வித்யாஸே ( – ஸித்தாந்தாதி தீநோஂகே ஜ்ஞாநஸே) ஸம்ருத்த வீரநந்தி முநீந்த்ரகோ மைஂ வந்தந கரதா ஹூ஁ .௩.

ஶ்ரீ ஜிநபகவாந (௧) மோஹராகத்வேஷகா அபாவ ஹோநேகே காரண ஶோபநீகதாகோ ப்ராப்த ஹைஂ, ஔர (௨) கேவலஜ்ஞாநாதிகோ ப்ராப்த கர லியா ஹை இஸலியே ஸம்பூர்ணதாகோ ப்ராப்த ஹைஂ; இஸலியே உந்ஹேஂ யஹா஁ ஸுகத கஹா ஹை .

ஹோநேஸே உந்ஹேஂ யஹா஁ கிரிதர கஹா ஹை .

திவ்யவாணீகே ப்ரகாஶக ஹோநேஸே உந்ஹேஂ யஹா஁ வாகீஶ்வர கஹா ஹை .

கஹா கயா ஹை .

௧ஸுகத கஹோ, ௨கிரிதர கஹோ, ௩வாகீஶ்வர கஹோ யா ௪ஶிவ கஹோ .௧.

௧புத்தகோ ஸுகத கஹா ஜாதா ஹை . ஸுகத அர்தாத் (௧) ஶோபநீகதாகோ ப்ராப்த, அதவா (௨) ஸம்பூர்ணதாகோ ப்ராப்த .

௨க்ருஷ்ணகோ கிரிதர (அர்தாத் பர்வதகோ தாரண கர ரகநேவாலே) கஹா ஜாதா ஹை . ஶ்ரீ ஜிநபகவாந அநஂதவீர்யவாந

௩ப்ரஹ்மாகோ அதவா ப்ருஹஸ்பதிகோ வாகீஶ்வர (அர்தாத் வாணீகே அதிபதி) கஹா ஜாதா ஹை . ஶ்ரீ ஜிநபகவாந

௪மஹேஶகோ (ஶஂகரகோ) ஶிவ கஹா ஜாதா ஹை . ஶ்ரீ ஜிநபகவாந கல்யாணஸ்வரூப ஹோநேஸே உந்ஹேஂ யஹா஁ ஶிவ

௫வாசஂயமீந்த்ர = முநியோஂமேஂ ப்ரதாந அர்தாத் ஜிநதேவ; மௌந ஸேவந கரநேவாலோஂமேஂ ஶ்ரேஷ்ட அர்தாத் ஜிநதேவ; வாக்-
ஸஂயமியோஂமேஂ இந்த்ர ஸமாந அர்தாத் ஜிநதேவ [வாசஂயமீ = முநி; மௌந ஸேவந கரநேவாலே; வாணீகே ஸஂயமீ .]

௬தர்ககமலகே ஸூர்ய = தர்கரூபீ கமலகோ ப்ரபு ல்லித கரநேமேஂ ஸூர்ய ஸமாந

௭ஶப்தஸிந்துகே சந்த்ர = ஶப்தரூபீ ஸமுத்ரகோ உசாலநேமேஂ சந்த்ர ஸமாந

Page 3 of 388
PDF/HTML Page 30 of 415
single page version

[ஶ்லோேகார்த : — ] பவ்யோஂகே மோக்ஷகே லியே ததா நிஜ ஆத்மாகீ ஶுத்திகே ஹேது நியமஸாரகீ ‘தாத்பர்யவ்ருத்தி’ நாமக டீகா மைஂ கஹூ஁கா .௪.

புநஶ்ச —

[ஶ்லோேகார்த : — ] குணகே தாரண கரநேவாலே கணதரோஂஸே ரசித ஔர ஶ்ருததரோஂகீ பரம்பராஸே அச்சீ தரஹ வ்யக்த கியே கயே இஸ பரமாகமகே அர்தஸமூஹகா கதந கரநேமேஂ ஹம மஂதபுத்தி ஸோ கௌந ? .௫.

ததாபி —

[ஶ்லோேகார்த : — ] ஆஜக ல ஹமாரா மந பரமாகமகே ஸாரகீ புஷ்ட ருசிஸே புநஃ புநஃ அத்யந்த ப்ரேரித ஹோ ரஹா ஹை . [உஸ ருசிஸே ப்ரேரித ஹோநேகே காரண ‘தாத்பர்யவ்ருத்தி’ நாமகீ யஹ டீகா ரசீ ஜா ரஹீ ஹை .] .௬.

[ஶ்லோேகார்த : — ] ஸூத்ரகாரநே பஹலே பா஁ச அஸ்திகாய, சஹ த்ரவ்ய, ஸாத தத்த்வ ஔர நவ பதார்த ததா ப்ரத்யாக்யாநாதி ஸத்க்ரியாகா கதந கியா ஹை (அர்தாத் பகவாந் குந்தகுந்தாசார்யதேவநே இஸ ஶாஸ்த்ரமேஂ ப்ரதம பா஁ச அஸ்திகாய ஆதி ஔர பஶ்சாத் ப்ரத்யாக்யாநாதி ஸத்க்ரியாகா கதந கியா ஹை ) .௭.

Page 4 of 388
PDF/HTML Page 31 of 415
single page version

அலமலமதிவிஸ்தரேண . ஸ்வஸ்தி ஸாக்ஷாதஸ்மை விவரணாய .

அதாத்ர ஜிநஂ நத்வேத்யநேந ஶாஸ்த்ரஸ்யாதாவஸாதாரணஂ மங்கலமபிஹிதம் .

நத்வேத்யாதி — அநேகஜந்மாடவீப்ராபணஹேதூந் ஸமஸ்தமோஹராகத்வேஷாதீந் ஜயதீதி ஜிநஃ . வீரோ விக்ராந்தஃ; வீரயதே ஶூரயதே விக்ராமதி கர்மாராதீந் விஜயத இதி வீரஃ — ஶ்ரீவர்தமாந-ஸந்மதிநாத அதி விஸ்தாரஸே பஸ ஹோஓ, பஸ ஹோஓ . ஸாக்ஷாத் யஹ விவரண ஜயவந்த வர்தோ .

அப (ஶ்ரீமத்பகவத்குந்தகுந்தாசார்யதேவவிரசித) காதாஸூத்ரகா அவதரண கியா ஜாதா ஹை : —

காதா : ௧ அந்வயார்த : — [அநந்தவரஜ்ஞாநதர்ஶநஸ்வபாவஂ ] அநஂத ஔர உத்க்ருஷ்ட ஜ்ஞாநதர்ஶந ஜிநகா ஸ்வபாவ ஹை ஐஸே ( – கேவலஜ்ஞாநீ ஔர கேவலதர்ஶநீ) [ ஜிநஂ வீரஂ ] ஜிந வீரகோ [ நத்வா ] நமந கரகே [ கேவலிஶ்ருதகேவலிபணிதம் ] கேவலீ ததா ஶ்ருதகேவலியோஂநே கஹா ஹுஆ [ நியமஸாரஂ ] நியமஸார [ வக்ஷ்யாமி ] மைஂ கஹூ஁கா .

டீகா : — யஹா஁ ‘ஜிநஂ நத்வா’ இஸ காதாஸே ஶாஸ்த்ரகே ஆதிமேஂ அஸாதாரண மஂகல கஹா ஹை .

‘நத்வா’ இத்யாதி பதோஂகா தாத்பர்ய கஹா ஜாதா ஹை : அநேக ஜந்மரூப அடவீகோ ப்ராப்த கராநேகே ஹேதுபூத ஸமஸ்த மோஹராகத்வேஷாதிககோ ஜோ ஜீத லேதா ஹை வஹ ‘ஜிந’ ஹை . ‘வீர’ அர்தாத் விக்ராஂத ( – பராக்ரமீ); வீரதா ப்ரகட கரே, ஶௌர்ய ப்ரகட கரே, விக்ரம (பராக்ரம) தர்ஶாயே, கர்மஶத்ருஓஂ பர விஜய ப்ராப்த கரே, வஹ ‘வீர’ ஹை . ஐஸே வீரகோ — ஜோ கி ஶ்ரீ வர்தமாந, ஶ்ரீ ஸந்மதிநாத, ஶ்ரீ அதிவீர ததா ஶ்ரீ மஹாவீர – இந நாமோஂஸே

Page 5 of 388
PDF/HTML Page 32 of 415
single page version

-மஹதிமஹாவீராபிதாநைஃ ஸநாதஃ பரமேஶ்வரோ மஹாதேவாதிதேவஃ பஶ்சிமதீர்தநாதஃ த்ரிபுவநஸசராசர- த்ரவ்யகுணபர்யாயைகஸமயபரிச்சித்திஸமர்தஸகலவிமலகேவலஜ்ஞாநதர்ஶநாப்யாஂ யுக்தோ யஸ்தஂ ப்ரணம்ய வக்ஷ்யாமி கதயாமீத்யர்தஃ . கம்? நியமஸாரம் . நியமஶப்தஸ்தாவத் ஸம்யக்தர்ஶநஜ்ஞாநசாரித்ரேஷு வர்ததே, நியமஸார இத்யநேந ஶுத்தரத்நத்ரயஸ்வரூபமுக்த ம் . கிஂவிஶிஷ்டம் ? கேவலிஶ்ருதகேவலி- பணிதஂ — கேவலிநஃ ஸகலப்ரத்யக்ஷஜ்ஞாநதராஃ, ஶ்ருதகேவலிநஃ ஸகலத்ரவ்யஶ்ருததராஸ்தைஃ கேவலிபிஃ ஶ்ருதகேவலிபிஶ்ச பணிதஂ — ஸகலபவ்யநிகுரம்பஹிதகரஂ நியமஸாராபிதாநஂ பரமாகமஂ வக்ஷ்யாமீதி விஶிஷ்டேஷ்டதேவதாஸ்தவநாநந்தரஂ ஸூத்ரக்ருதா பூர்வஸூரிணா ஶ்ரீகுந்தகுந்தாசார்யதேவகுருணா ப்ரதிஜ்ஞாதம் . இதி ஸர்வபதாநாஂ தாத்பர்யமுக்த ம் .

யுக்த ஹைஂ, ஜோ பரமேஶ்வர ஹைஂ, மஹாதேவாதிதேவ ஹைஂ, அந்திம தீர்தநாத ஹைஂ, ஜோ தீந புவநகே ஸசராசர, த்ரவ்ய - குண - பர்யாயோஂகோ ஏக ஸமயமேஂ ஜாநநே-தேகநேமேஂ ஸமர்த ஐஸே ஸகலவிமல ( – ஸர்வதா நிர்மல) கேவலஜ்ஞாநதர்ஶநஸே ஸஂயுக்த ஹைஂ உந்ஹேஂ — ப்ரணாம கரகே கஹதா ஹூ஁ . க்யா கஹதா ஹூ஁ ? ‘நியமஸார’ கஹதா ஹூ஁ . ‘நியம’ ஶப்த, ப்ரதம தோ, ஸம்யக்தர்ஶநஜ்ஞாநசாரித்ரகே லியே ஹை . ‘நியமஸார’ (‘நியமகா ஸார’) ஐஸா கஹகர ஶுத்த ரத்நத்ரயகா ஸ்வரூப கஹா ஹை . கைஸா ஹை வஹ ? கேவலியோஂ ததா ஶ்ருதகேவலியோஂநே கஹா ஹுஆ ஹை . ‘கேவலீ’ வே ஸகலப்ரத்யக்ஷ ஜ்ஞாநகே தாரண கரநேவாலே ஔர ‘ஶ்ருதகேவலீ’ வே ஸகல த்ரவ்யஶ்ருதகே தாரண கரநேவாலே; ஐஸே கேவலியோஂ ததா ஶ்ருதகேவலியோஂநே கஹா ஹுஆ, ஸகல பவ்யஸமூஹகோ ஹிதகர, ‘நியமஸார’ நாமகா பரமாகம மைஂ கஹதா ஹூ஁ . இஸப்ரகார, விஶிஷ்ட இஷ்டதேவதாகா ஸ்தவந கரகே, பி ர ஸூத்ரகார பூர்வாசார்ய ஶ்ரீ குந்தகுந்தாசார்யதேவகுருநே ப்ரதிஜ்ஞா கீ .

— இஸப்ரகார ஸர்வ பதோஂகா தாத்பர்ய கஹா கயா .

[அப பஹலீ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ ஶ்ரீ பத்மப்ரபமலதாரிதேவ ஶ்லோக கஹதே ஹை :]

[ஶ்லோேகார்த : — ] ஶுத்தபாவ த்வாரா ✽மாரகா (காமகா) ஜிந்ஹோஂநே நாஶ கியா ஹை, தீந

✽ மார = (௧) காமதேவ; (௨) ஹிஂஸா; (௩) மரண .

Page 6 of 388
PDF/HTML Page 33 of 415
single page version

மக்கோ மக்கபலஂ தி ய துவிஹஂ ஜிணஸாஸணே ஸமக்காதஂ .

மக்கோ மோக்கஉவாஓ தஸ்ஸ பலஂ ஹோஇ ணிவ்வாணஂ ..௨..

மோக்ஷமார்கதத்பலஸ்வரூபநிரூபணோபந்யாஸோயம் .

‘ஸம்யக்தர்ஶநஜ்ஞாநசாரித்ராணி மோக்ஷமார்கஃ’ இதி வசநாத் மார்கஸ்தாவச்சுத்தரத்நத்ரயஂ, மார்கபல- மபுநர்பவபுரந்த்ரிகாஸ்தூலபாலஸ்தலலீலாலஂகாரதிலகதா . த்விவிதஂ கிலைவஂ பரமவீதராகஸர்வஜ்ஞஶாஸநே புவநகே ஜநோஂகோ ஜோ பூஜ்ய ஹைஂ, பூர்ண ஜ்ஞாந ஜிநகா ஏக ராஜ்ய ஹை, தேவோஂகா ஸமாஜ ஜிந்ஹேஂ நமந கரதா ஹை, ஜந்மவ்ருக்ஷகா பீஜ ஜிந்ஹோஂநே நஷ்ட கியா ஹை, ஸமவஸரணமேஂ ஜிநகா நிவாஸ ஹை ஔர கேவலஶ்ரீ ( – கேவலஜ்ஞாநதர்ஶநரூபீ லக்ஷ்மீ) ஜிநமேஂ வாஸ கரதீ ஹை, வே வீர ஜகதமேஂ ஜயவஂத வர்ததே ஹைஂ .௮ .

காதா : ௨ அந்வயார்த : — [மார்கஃ மார்கபலம் ] மார்க ஔர மார்கபல [இதி ச த்விவிதஂ ] ஐஸே தோ ப்ரகாரகா [ஜிநஶாஸநே ] ஜிநஶாஸநமேஂ [ஸமாக்யாதம் ] கதந கியா கயா ஹை; [மார்கஃ மோக்ஷோபாயஃ ] மார்க மோக்ஷோபாய ஹை ஔர [தஸ்ய பலஂ ] உஸகா பல [நிர்வாணஂ பவதி ] நிர்வாண ஹை .

டீகா : — யஹ, மோக்ஷமார்க ஔர உஸகே பலகே ஸ்வரூபநிரூபணகீ ஸூசநா ( – உந தோநோஂகே ஸ்வரூபகே நிரூபணகீ ப்ரஸ்தாவநா) ஹை .

‘ஸம்யக்தர்ஶநஜ்ஞாநசாரித்ராணி மோக்ஷமார்கஃ (ஸம்யக்தர்ஶந, ஸம்யக்ஜ்ஞாந ஔர ஸம்யக்சாரித்ர மோக்ஷமார்க ஹை )’ ஐஸா (ஶாஸ்த்ரகா) வசந ஹோநேஸே, மார்க தோ ஶுத்தரத்நத்ரய ஹை ஔர மார்கபல முக்திரூபீ ஸ்த்ரீகே விஶால பாலப்ரதேஶமேஂ ஶோபா-அலங்காரரூப திலகபநா ஹை (அர்தாத் மார்கபல முக்திரூபீ ஸ்த்ரீகோ வரண கரநா ஹை) . இஸ ப்ரகார வாஸ்தவமேஂ (மார்க ஔர மார்கபல ஐஸா) தோ ப்ரகாரகா, சதுர்தஜ்ஞாநதாரீ ( – மநஃபர்யயஜ்ஞாநகே தாரண கரநேவாலே) பூர்வாசார்யோஂநே பரமவீதராக

Page 7 of 388
PDF/HTML Page 34 of 415
single page version

சதுர்தஜ்ஞாநதாரிபிஃ பூர்வஸூரிபிஃ ஸமாக்யாதம் . பரமநிரபேக்ஷதயா நிஜபரமாத்மதத்த்வஸம்யக்- ஶ்ரத்தாநபரிஜ்ஞாநாநுஷ்டாநஶுத்தரத்நத்ரயாத்மகமார்கோ மோக்ஷோபாயஃ, தஸ்ய ஶுத்தரத்நத்ரயஸ்ய பலஂ ஸ்வாத்மோபலப்திரிதி .

ஸர்வஜ்ஞகே ஶாஸநமேஂ கதந கியா ஹை . நிஜ பரமாத்மதத்த்வகே ஸம்யக்ஶ்ரத்தாந - ஜ்ஞாந - அநுஷ்டாநரூப ❃

ஸ்வாத்மோபலப்தி ( – நிஜ ஶுத்த ஆத்மாகீ ப்ராப்தி) ஹை .

[அப தூஸரீ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ : ]

[ஶ்லோேகார்த : — ] மநுஷ்ய கபீ காமிநீகே ப்ரதி ரதிஸே உத்பந்ந ஹோநேவாலே ஸுககீ ஓர கதி கரதா ஹை ஔர பி ர கபீ தநரக்ஷாகீ புத்தி கரதா ஹை . ஜோ பண்டித கபீ ஜிநவரகே மார்ககோ ப்ராப்த கரகே நிஜ ஆத்மாமேஂ ரத ஹோ ஜாதே ஹைஂ, வே வாஸ்தவமேஂ இஸ முக்திகோ ப்ராப்த ஹோதே ஹைஂ .௯.

✽ ஶுத்தரத்நத்ரய அர்தாத் நிஜ பரமாத்மதத்த்வகீ ஸம்யக் ஶ்ரத்தா, உஸகா ஸம்யக் ஜ்ஞாந ஔர உஸகா ஸம்யக் ஆசரண பரகீ ததா பேதோஂகீ லேஶ பீ அபேக்ஷா ரஹித ஹோநேஸே வஹ ஶுத்தரத்நத்ரய மோக்ஷகா உபாய ஹை; உஸ ஶுத்தரத்நத்ரயகா
பல ஶுத்த ஆத்மாகீ பூர்ண ப்ராப்தி அர்தாத் மோக்ஷ ஹை .

Page 8 of 388
PDF/HTML Page 35 of 415
single page version

அத்ர நியமஶப்தஸ்ய ஸாரத்வப்ரதிபாதநத்வாரேண ஸ்வபாவரத்நத்ரயஸ்வரூபமுக்த ம் .

யஃ ஸஹஜபரமபாரிணாமிகபாவஸ்திதஃ ஸ்வபாவாநந்தசதுஷ்டயாத்மகஃ ஶுத்தஜ்ஞாநசேதநா- பரிணாமஃ ஸ நியமஃ . நியமேந ச நிஶ்சயேந யத்கார்யஂ ப்ரயோஜநஸ்வரூபஂ ஜ்ஞாநதர்ஶநசாரித்ரம் . ஜ்ஞாநஂ தாவத் தேஷு த்ரிஷு பரத்ரவ்யநிரவலஂபத்வேந நிஃஶேஷதோந்தர்முகயோகஶக்தே : ஸகாஶாத் நிஜ-

காதா : ௩ அந்வயார்த : — [ஸஃ நியமஃ ] நியம அர்தாத் [நியமேந ச ] நியமஸே (நிஶ்சித) [யத் கார்யஂ ] ஜோ கரநேயோக்ய ஹோ வஹ அர்தாத் [ஜ்ஞாநதர்ஶநசாரித்ரம் ] ஜ்ஞாநதர்ஶநசாரித்ர . [விபரீதபரிஹாரார்தஂ ] விபரீதகே பரிஹார ஹேதுஸே (ஜ்ஞாநதர்ஶநசாரித்ரஸே விருத்த பாவோஂகா த்யாக கரநேகே லியே) [கலு ] வாஸ்தவமேஂ [ஸாரம் இதி வசநம் ] ‘ஸார’ ஐஸா வசந [பணிதம் ] கஹா ஹை

டீகா : — யஹா஁ (இஸ காதாமேஂ), ‘நியம’ ஶப்தகோ ‘ஸார’ ஶப்த க்யோஂ லகாயா ஹை உஸகே ப்ரதிபாதந த்வாரா ஸ்வபாவரத்நத்ரயகா ஸ்வரூப கஹா ஹை .

ஜோ ஸஹஜ ௧பரம பாரிணாமிக பாவஸே ஸ்தித, ஸ்வபாவ-அநந்தசதுஷ்டயாத்மக நிஶ்சயஸே (நிஶ்சித) ஜோ கரநேயோக்ய — ப்ரயோஜநஸ்வரூப — ஹோ வஹ அர்தாத் ஜ்ஞாநதர்ஶநசாரித்ர . உந தீநோஂமேஂஸே ப்ரத்யேககா ஸ்வரூப கஹா ஜாதா ஹை : (௧) பரத்ரவ்யகா அவலஂபந லியே பிநா

ஶ்ரீ ஜயஸேநாசார்யதேவகீ ஸஂஸ்க்ருத டீகா ஔர ப்ருஹதத்ரவ்யஸஂக்ரஹ காதா ௧௩ கீ டீகா தேகோ .]

லியே நஹீஂ ஹை ஔர பர்யாயார்திக நயகா விஷய நஹீஂ ஹை; யஹ ஶுத்தஜ்ஞாநசேதநாபரிணாம தோ உத்பாதவ்யயநிரபேக்ஷ ஏகரூப ஹை ஔர த்ரவ்யார்திக நயகா விஷய ஹை .

[காரணநியமகே ஆஶ்ரயஸே கார்யநியம ப்ரகட ஹோதா ஹை .]

௨ஶுத்தஜ்ஞாநசேதநாபரிணாம ஸோ ௩நியம ( – காரணநியம) ஹை . நியம ( – கார்யநியம) அர்தாத்

௧- இஸ பரம பாரிணாமிக பாவமேஂ ‘பாரிணாமிக’ ஶப்த ஹோநே பர பீ வஹ உத்பாதவ்யயரூப பரிணாமகோ ஸூசித

௨- இஸ ஶுத்தஜ்ஞாநசேதநாபரிணாமமேஂ ‘பரிணாம’ ஶப்த ஹோநே பர பீ வஹ உத்பாதவ்யயரூப பரிணாமகோ ஸூசித கரநேகே

௩- யஹ நியம ஸோ காரணநியம ஹை, க்யோஂகி வஹ ஸம்யக்ஜ்ஞாநதர்ஶநசாரித்ரரூப கார்யநியமகா காரண ஹை .

Page 9 of 388
PDF/HTML Page 36 of 415
single page version

பரமதத்த்வபரிஜ்ஞாநம் உபாதேயஂ பவதி . தர்ஶநமபி பகவத்பரமாத்மஸுகாபிலாஷிணோ ஜீவஸ்ய ஶுத்தாந்தஸ்தத்த்வவிலாஸஜந்மபூமிஸ்தாநநிஜஶுத்தஜீவாஸ்திகாயஸமுபஜநிதபரமஶ்ரத்தாநமேவ பவதி . சாரித்ரமபி நிஶ்சயஜ்ஞாநதர்ஶநாத்மககாரணபரமாத்மநி அவிசலஸ்திதிரேவ . அஸ்ய து நியம- ஶப்தஸ்ய நிர்வாணகாரணஸ்ய விபரீதபரிஹாரார்தத்வேந ஸாரமிதி பணிதஂ பவதி .

நிஃஶேஷரூபஸே அந்தர்முக யோகஶக்திமேஂஸே உபாதேய ( – உபயோககோ ஸம்பூர்ணரூபஸே அந்தர்முக கரகே க்ரஹண கரநேயோக்ய) ஐஸா ஜோ நிஜ பரமதத்த்வகா பரிஜ்ஞாந ( – ஜாநநா) ஸோ ஜ்ஞாந ஹை . (௨) பகவாந பரமாத்மாகே ஸுககே அபிலாஷீ ஜீவகோ ஶுத்த அந்தஃதத்த்வகே ௧விலாஸகா ஜந்மபூமிஸ்தாந ஜோ நிஜ ஶுத்த ஜீவாஸ்திகாய உஸஸே உத்பந்ந ஹோநேவாலா ஜோ பரம ஶ்ரத்தாந வஹீ தர்ஶந ஹை . (௩) நிஶ்சயஜ்ஞாநதர்ஶநாத்மக காரணபரமாத்மாமேஂ அவிசல ஸ்திதி ( – நிஶ்சலரூபஸே லீந ரஹநா) ஹீ சாரித்ர ஹை . யஹ ஜ்ஞாநதர்ஶநசாரித்ரஸ்வரூப நியம நிர்வாணகா ௨காரண ஹை . உஸ ‘நியம’ ஶப்தகோ ௩விபரீதகே பரிஹார ஹேது ‘ஸார’ ஶப்த ஜோ஡ா கயா ஹை . [அப தீஸரீ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ ஶ்லோக கஹா ஜாதா ஹை :]

[ஶ்லோேகார்த : — ] இஸப்ரகார மைஂ விபரீத ரஹித ( – விகல்பரஹித) ௪அநுத்தம ரத்நத்ரயகா ஆஶ்ரய கரகே முக்திரூபீ ஸ்த்ரீஸே உத்பந்ந அநங்க ( – அஶரீரீ, அதீந்த்ரிய, ஆத்மிக) ஸுககோ ப்ராப்த கரதா ஹூ஁ .௧௦.

௧- விலாஸ=க்ரீ஡ா, ஆநந்த, மௌஜ .

௨- காரண ஜைஸா ஹீ கார்ய ஹோதா ஹை; இஸலியே ஸ்வரூபமேஂ ஸ்திரதா கரநேகா அப்யாஸ ஹீ வாஸ்தவமேஂ அநந்த கால தக ஸ்வரூபமேஂ ஸ்திர ரஹ ஜாநேகா உபாய ஹை .

௩- விபரீத=விருத்த . [வ்யவஹாரரத்நத்ரயரூப விகல்போஂகோ — பராஶ்ரித பாவோஂகோ — சோ஡கர மாத்ர நிர்விகல்ப ஜ்ஞாநதர்ஶநசாரித்ரகா ஹீ — ஶுத்தரத்நத்ரயகா ஹீ — ஸ்வீகார கரநே ஹேது ‘நியம’ கே ஸாத ‘ஸார’ ஶப்த ஜோ஡ா ஹை .]

௪- அநுத்தம=ஜிஸஸே உத்தம கோஈ தூஸரா நஹீஂ ஹை ஐஸா; ஸர்வோத்தம; ஸர்வஶ்ரேஷ்ட .

Page 10 of 388
PDF/HTML Page 37 of 415
single page version

ரத்நத்ரயஸ்ய பேதகரணலக்ஷணகதநமிதம் .

மோக்ஷஃ ஸாக்ஷாதகிலகர்மப்ரத்வஂஸநேநாஸாதிதமஹாநந்தலாபஃ . பூர்வோக்த நிருபசாரரத்நத்ரய- பரிணதிஸ்தஸ்ய மஹாநந்தஸ்யோபாயஃ . அபி சைஷாஂ ஜ்ஞாநதர்ஶநசாரித்ராணாஂ த்ரயாணாஂ ப்ரத்யேகப்ரரூபணா பவதி . கதம், இதஂ ஜ்ஞாநமிதஂ தர்ஶநமிதஂ சாரித்ரமித்யநேந விகல்பேந . தர்ஶநஜ்ஞாநசாரித்ராணாஂ லக்ஷணஂ வக்ஷ்யமாணஸூத்ரேஷு ஜ்ஞாதவ்யஂ பவதி .

காதா : ௪ அந்வயார்த : — [நியமஃ ] (ரத்நத்ரயரூப) நியம [மோக்ஷோபாயஃ ] மோக்ஷகா உபாய ஹை; [தஸ்ய பலஂ ] உஸகா பல [பரமநிர்வாணஂ பவதி ] பரம நிர்வாண ஹை . [அபி ச ] புநஶ்ச (பேதகதந த்வாரா அபேத ஸமஜாநேகே ஹேது) [ஏதேஷாஂ த்ரயாணாஂ ] இந தீநோஂகா [ப்ரத்யேகப்ரரூபணா ] பேத கரகே பிந்ந-பிந்ந நிரூபண [பவதி ] ஹோதா ஹை .

டீகா : — ரத்நத்ரயகே பேத கரநேகே ஸம்பந்தமேஂ ஔர உநகே லக்ஷணோஂகே ஸம்பந்தமேஂ யஹ கதந ஹை .

ஸமஸ்த கர்மோஂகே நாஶ த்வாரா ஸாக்ஷாத் ப்ராப்த கியா ஜாநேவாலா மஹா ஆநந்தகா லாப ஸோ மோக்ஷ ஹை . உஸ மஹா ஆநந்தகா உபாய பூர்வோக்த நிருபசார ரத்நத்ரயரூப பரிணதி ஹை . புநஶ்ச (நிருபசார ரத்நத்ரயரூப அபேதபரிணதிமேஂ அந்தர்பூத ரஹே ஹுஏ) இந தீநகா — ஜ்ஞாந, தர்ஶந ஔர சாரித்ரகா — பிந்ந-பிந்ந நிரூபண ஹோதா ஹை . கிஸ ப்ரகார ? யஹ ஜ்ஞாந ஹை, யஹ தர்ஶந ஹை, யஹ சாரித்ர ஹை — இஸப்ரகார பேத கரகே . (இஸ ஶாஸ்த்ரமேஂ) ஜோ காதாஸூத்ர ஆகே கஹே ஜாயேஂகே உநமேஂ தர்ஶந-ஜ்ஞாந-சாரித்ரகே லக்ஷண ஜ்ஞாத ஹோஂகே .

[அப, சௌதீ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ ஶ்லோக கஹா ஜாதா ஹை :]

Page 11 of 388
PDF/HTML Page 38 of 415
single page version

வ்யவஹாரஸம்யக்த்வஸ்வரூபாக்யாநமேதத் .

ஆப்தஃ ஶஂகாரஹிதஃ . ஶஂகா ஹி ஸகலமோஹராகத்வேஷாதயஃ . ஆகமஃ தந்முகாரவிந்த- விநிர்கதஸமஸ்தவஸ்துவிஸ்தாரஸமர்தநதக்ஷஃ சதுரவசநஸந்தர்பஃ . தத்த்வாநி ச பஹிஸ்தத்த்வாந்தஸ்தத்த்வ-

[ஶ்லோேகார்த : — ] முநியோஂகோ மோக்ஷகா உபாய ஶுத்தரத்நத்ரயாத்மக (ஶுத்தரத்நத்ரய- பரிணதிரூப பரிணமித) ஆத்மா ஹை . ஜ்ஞாந இஸஸே கோஈ அந்ய நஹீஂ ஹை, தர்ஶந பீ இஸஸே அந்ய நஹீஂ ஹை ஔர ஶீல (சாரித்ர) பீ அந்ய நஹீஂ ஹை . — யஹ, மோக்ஷகோ ப்ராப்த கரநேவாலோஂநே (அர்ஹந்தபகவந்தோஂநே) கஹா ஹை . இஸே ஜாநகர ஜோ ஜீவ மாதாகே உதரமேஂ புநஃ நஹீஂ ஆதா, வஹ பவ்ய ஹை .௧௧.

காதா : ௫ அந்வயார்த : — [ஆப்தாகமதத்த்வாநாஂ ] ஆப்த, ஆகம ஔர தத்த்வோஂகீ [ஶ்ரத்தாநாத் ] ஶ்ரத்தாஸே [ஸம்யக்த்வம் ] ஸம்யக்த்வ [பவதி ] ஹோதா ஹை; [வ்யபகதாஶேஷதோஷஃ ] ஜிஸகே அஶேஷ (ஸமஸ்த) தோஷ தூர ஹுஏ ஹைஂ ஐஸா ஜோ [ஸக லகுணாத்மா ] ஸகலகுணமய புருஷ [ஆப்தஃ பவேத் ] வஹ ஆப்த ஹை .

டீகா : — யஹ, வ்யவஹாரஸம்யக்த்வகே ஸ்வரூபகா கதந ஹை .

ஆப்த அர்தாத் ஶஂகாரஹித . ஶஂகா அர்தாத் ஸகல மோஹராகத்வேஷாதிக (தோஷ) . ஆகம அர்தாத் ஆப்தகே முகாரவிந்தஸே நிகலீ ஹுஈ, ஸமஸ்த வஸ்துவிஸ்தாரகா ஸ்தாபந கரநேமேஂ ஸமர்த ஐஸீ

Page 12 of 388
PDF/HTML Page 39 of 415
single page version

சதுர வசநரசநா . தத்த்வ பஹிஃதத்த்வ ஔர அந்தஃதத்த்வரூப பரமாத்மதத்த்வ ஐஸே (தோ) பேதோஂவாலே ஹைஂ அதவா ஜீவ, அஜீவ, ஆஸ்ரவ, ஸஂவர, நிர்ஜரா, பந்த ததா மோக்ஷ ஐஸே பேதோஂகே காரண ஸாத ப்ரகாரகே ஹைஂ . உநகா ( – ஆப்தகா, ஆகமகா ஔர தத்த்வகா) ஸம்யக் ஶ்ரத்தாந ஸோ வ்யவஹாரஸம்யக்த்வ ஹை . [அப, பா஁சவீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ ஶ்லோக கஹா ஜாதா ஹை :]

[ஶ்லோேகார்த : — ] பவகே பயகா பேதநகரநேவாலே இந பகவாநகே ப்ரதி க்யா துஜே பக்தி நஹீஂ ஹை ? தோ தூ பவஸமுத்ரகே மத்யமேஂ ரஹநேவாலே மகரகே முகமேஂ ஹை .௧௨.

காதா : ௬ அந்வயார்த : — [க்ஷுதா ] க்ஷுதா, [த்ருஷ்ணா ] த்ருஷா, [பயஂ ] பய, [ரோஷஃ ] ரோஷ (க்ரோத), [ராகஃ ] ராக, [மோஹஃ ] மோஹ, [சிந்தா ] சிந்தா, [ஜரா ] ஜரா, [ருஜா ] ரோக, [ம்ருத்யுஃ ] ம்ருத்யு, [ஸ்வேதஃ ] ஸ்வேத (பஸீநா), [கேதஃ ] கேத, [மதஃ ] மத, [ரதிஃ ] ரதி, [விஸ்மயநித்ரே ] விஸ்மய, நித்ரா, [ஜந்மோத்வேகௌ ] ஜந்ம ஔர உத்வேக — (யஹ அடாரஹ தோஷ ஹைஂ ) .

Page 13 of 388
PDF/HTML Page 40 of 415
single page version

அஷ்டாதஶதோஷஸ்வரூபாக்யாநமேதத் .

அஸாதாவேதநீயதீவ்ரமஂதக்லேஶகரீ க்ஷுதா . அஸாதாவேதநீயதீவ்ரதீவ்ரதரமஂதமஂததரபீடயா ஸமுபஜாதா த்ருஷா . இஹலோகபரலோகாத்ராணாகுப்திமரணவேதநாகஸ்மிகபேதாத் ஸப்ததா பவதி பயம் . க்ரோதநஸ்ய புஂஸஸ்தீவ்ரபரிணாமோ ரோஷஃ . ராகஃ ப்ரஶஸ்தோப்ரஶஸ்தஶ்ச; தாநஶீலோபவாஸகுருஜநவையாவ்ருத்த்யா- திஸமுத்பவஃ ப்ரஶஸ்தராகஃ, ஸ்த்ரீராஜசௌரபக்த விகதாலாபாகர்ணநகௌதூஹலபரிணாமோ ஹ்யப்ரஶஸ்தராகஃ . சாதுர்வர்ண்யஶ்ரமணஸஂகவாத்ஸல்யகதோ மோஹஃ ப்ரஶஸ்த இதரோப்ரஶஸ்த ஏவ . சிந்தநஂ தர்மஶுக்லரூபஂ டீகா : — யஹ, அடாரஹ தோஷோஂகே ஸ்வரூபகா கதந ஹை .

(௧) அஸாதாவேதநீய ஸம்பந்தீ தீவ்ர அதவா மஂத க்லேஶகீ கரநேவாலீ வஹ க்ஷுதா ஹை (அர்தாத் விஶிஷ்ட — காஸ ப்ரகாரகே — அஸாதாவேதநீய கர்மகே நிமித்தஸே ஹோநேவாலீ ஜோ விஶிஷ்ட ஶரீர-அவஸ்தா உஸ பர லக்ஷ ஜாகர மோஹநீய கர்மகே நிமித்தஸே ஹோநேவாலா ஜோ காநேகீ இச்சாரூப துஃக வஹ க்ஷுதா ஹை) . (௨) அஸாதாவேதநீய ஸம்பந்தீ தீவ்ர, தீவ்ரதர ( – அதிக தீவ்ர), மந்த அதவா மந்ததர பீ஡ாஸே உத்பந்ந ஹோநேவாலீ வஹ த்ருஷா ஹை (அர்தாத் விஶிஷ்ட அஸாதாவேதநீய கர்மகே நிமித்தஸே ஹோநேவாலீ ஜோ விஶிஷ்ட ஶரீர-அவஸ்தா உஸ பர லக்ஷ ஜாக ர கரநேஸே மோஹநீய கர்மகே நிமித்தஸே ஹோநேவாலா ஜோ பீநேகீ இச்சாரூப துஃக வஹ த்ருஷா ஹை) . (௩) இஸ லோககா பய, பரலோககா பய, அரக்ஷாபய, அகுப்திபய, மரணபய, வேதநாபய ததா அகஸ்மாதபய இஸப்ரகார பய ஸாத ப்ரகாரகே ஹைஂ . (௪) க்ரோதீ புருஷகா தீவ்ர பரிணாம வஹ ரோஷ ஹை . (௫) ராக ப்ரஶஸ்த ஔர அப்ரஶஸ்த ஹோதா ஹை; தாந, ஶீல, உபவாஸ ததா குருஜநோஂகீ வையாவ்ருத்த்ய ஆதிமேஂ உத்பந்ந ஹோநேவாலா வஹ ப்ரஶஸ்த ராக ஹை ஔர ஸ்த்ரீ ஸம்பந்தீ, ராஜா ஸம்பந்தீ, சோர ஸம்பந்தீ ததா போஜந ஸம்பந்தீ விகதா கஹநே ததா ஸுநநேகே கௌதூஹலபரிணாம வஹ அப்ரஶஸ்த ராக ஹை . (௬)௧சார ப்ரகாரகே ஶ்ரமணஸஂககே ப்ரதி வாத்ஸல்ய ஸம்பந்தீ மோஹ வஹ ப்ரஶஸ்த ஹை ஔர உஸஸே அதிரிக்த மோஹ அப்ரஶஸ்த ஹீ ஹை . (௭) தர்மரூப ததா ஶுக்லரூப சிந்தந ( – சிந்தா, விசார) ப்ரஶஸ்த ஹை ஔர உஸகே அதிரிக்த (ஆர்தரூப ததா ரௌத்ரரூப சிந்தந) அப்ரஶஸ்த ஹீ ஹை . (௮) திர்யஂசோஂ ததா மநுஷ்யோஂகோ வயக்ருத தேஹவிகார

௧ ஶ்ரமணகே சார ப்ரகார இஸப்ரகார ஹைஂஃ — (௧) »ுஷி, (௨) முநி, (௩) யதி ஔர (௪) அநகார . »ுத்திவாலே ஶ்ரமண வே »ுஷி ஹைஂ; அவதிஜ்ஞாந, மநஃபர்யயஜ்ஞாந அதவா கேவலஜ்ஞாநவாலே ஶ்ரமண வே முநி ஹைஂ; உபஶமக அதவா
க்ஷபக ஶ்ரேணீமேஂ ஆரூ஢ ஶ்ரமண வே யதி ஹைஂ; ஔர ஸாமாந்ய ஸாது வே அநகார ஹைஂ . — ஐஸே சார ப்ரகாரகா ஶ்ரமணஸஂக ஹை .