Page 114 of 388
PDF/HTML Page 141 of 415
single page version

த்ருதீயவ்ரதஸ்வரூபாக்யாநமேதத் .

வ்ருத்யாவ்ருத்தோ க்ராமஃ தஸ்மிந் வா சதுர்பிர்கோபுரைர்பாஸுரஂ நகரஂ தஸ்மிந் வா மநுஷ்யஸஂசாரஶூந்யஂ ஹை ), உஸே தூஸரா வ்ரத ஹோதா ஹை . [அப ௫௭வீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ :]

[ஶ்லோேகார்த : — ] ஜோ புருஷ அதி ஸ்பஷ்டரூபஸே ஸத்ய போலதா ஹை, வஹ ஸ்வர்ககீ ஸ்த்ரியோஂகே அநேக போகோஂகா ஏக பாகீ ஹோதா ஹை (அர்தாத் வஹ பரலோகமேஂ அநந்யரூபஸே தேவாஂகநாஓஂகே பஹுத-ஸே போக ப்ராப்த கரதா ஹை ) ஔர இஸ லோகமேஂ ஸர்வதா ஸர்வ ஸத்புருஷோஂகா பூஜ்ய பநதா ஹை . வாஸ்தவமேஂ க்யா ஸத்யஸே அந்ய கோஈ (ப஢கர) வ்ரத ஹை ? ௭௭ .

காதா : ௫௮ அந்வயார்த : — [க்ராமே வா ] க்ராமமேஂ, [நகரே வா ] நகரமேஂ [அரண்யே வா ] யா வநமேஂ [பரம் அர்தம் ] பராயீ வஸ்துகோ [ப்ரேக்ஷயித்வா ] தேககர [யஃ ] ஜோ (ஸாது) [க்ரஹணபாவஂ ] உஸே க்ரஹண கரநேகே பாவகோ [முஂசதி ] சோ஡தா ஹை, [தஸ்ய ஏவ ] உஸீகோ [த்ருதீயவ்ரதஂ ] தீஸரா வ்ரத [பவதி ] ஹை .

டீகா : — யஹ, தீஸரே வ்ரதகே ஸ்வரூபகா கதந ஹை .

ஜிஸகே சௌதரப பா஡ ஹோ வஹ க்ராம (கா஁வ) ஹை; ஜோ சார த்வாரோஂஸே ஸுஶோபித ஹோ வஹ நகர

Page 115 of 388
PDF/HTML Page 142 of 415
single page version

வநஸ்பதிஜாதவல்லீகுல்மப்ரப்ருதிபிஃ பரிபூர்ணமரண்யஂ தஸ்மிந் வா பரேண விஸ்ருஷ்டஂ நிஹிதஂ பதிதஂ வா விஸ்ம்ருதஂ வா பரத்ரவ்யஂ த்ரஷ்ட்வா ஸ்வீகாரபரிணாமஂ யஃ பரித்யஜதி, தஸ்ய ஹி த்ருதீயவ்ரதஂ பவதி இதி .

சதுர்தவ்ரதஸ்வரூபகதநமிதம் . ஹை; ஜோ மநுஷ்யகே ஸஂசார ரஹித, வநஸ்பதிஸமூஹ, பேலோஂ ஔர வ்ருக்ஷோஂகே ஜுஂட ஆதிஸே கசாகச பரா ஹோ வஹ அரண்ய ஹை . ஐஸே க்ராம, நகர யா அரண்யமேஂ அந்யஸே சோ஡ீ ஹுஈ, ரகீ ஹுஈ, கிரீ ஹுஈ அதவா பூலீ ஹுஈ பரவஸ்துகோ தேககர உஸகே ஸ்வீகாரபரிணாமகா (அர்தாத் உஸே அபநீ பநாநே — க்ரஹண கரநேகே பரிணாமகா) ஜோ பரித்யாக கரதா ஹை, உஸே வாஸ்தவமேஂ தீஸரா வ்ரத ஹோதா ஹை . [அப ௫௮வீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ :]

[ஶ்லோேகார்த : — ] யஹ உக்ர அசௌர்ய இஸ லோகமேஂ ரத்நோஂகே ஸஂசயகோ ஆகர்ஷித கரதா ஹை ஔர (பரலோகமேஂ) ஸ்வர்ககீ ஸ்த்ரியோஂகே ஸுககா காரண ஹை ததா க்ரமஶஃ முக்திரூபீ ஸ்த்ரீகே ஸுககா காரண ஹை . ௭௮ .

காதா : ௫௯ அந்வயார்த : — [ஸ்த்ரீரூபஂ த்ருஷ்டவா ] ஸ்த்ரியோஂகா ரூப தேககர [தாஸு ] உநகே ப்ரதி [வாஂச்சாபாவஂ நிவர்ததே ] வாஂசாபாவகீ நிவ்ருத்தி வஹ [அதவா ] அதவா [மைதுநஸஂஜ்ஞா- விவர்ஜிதபரிணாமஃ ] மைதுநஸஂஜ்ஞாரஹித ஜோ பரிணாம வஹ [துரீயவ்ரதம் ] சௌதா வ்ரத ஹை .

டீகா : — யஹ, சௌதே வ்ரதகே ஸ்வரூபகா கதந ஹை .

Page 116 of 388
PDF/HTML Page 143 of 415
single page version

கமநீயகாமிநீநாஂ தந்மநோஹராங்கநிரீக்ஷணத்வாரேண ஸமுபஜநிதகௌதூஹலசித்தவாஂச்சாபரி- த்யாகேந, அதவா புஂவேதோதயாபிதாநநோகஷாயதீவ்ரோதயேந ஸஂஜாதமைதுநஸஂஜ்ஞாபரித்யாகலக்ஷண- ஶுபபரிணாமேந ச ப்ரஹ்மசர்யவ்ரதஂ பவதி இதி .

ஸுந்தர காமிநியோஂகே மநோஹர அங்ககே நிரீக்ஷண த்வாரா உத்பந்ந ஹோநேவாலீ குதூஹலதாகே — சித்தவாஂசாகே — பரித்யாகஸே, அதவா புருஷவேதோதய நாமகா ஜோ நோகஷாயகா தீவ்ர உதய உஸகே காரண உத்பந்ந ஹோநேவாலீ மைதுநஸஂஜ்ஞாகே பரித்யாகஸ்வரூப ஶுப பரிணாமஸே, ப்ரஹ்மசர்யவ்ரத ஹோதா ஹை .

[அப ௫௯வீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ :]

[ஶ்லோேகார்த : — ] காமிநியோஂகீ ஜோ ஶரீரவிபூதி உஸ விபூதிகா, ஹே காமீ புருஷ ! யதி தூ மநமேஂ ஸ்மரண கரதா ஹை, தோ மேரே வசநஸே துஜே க்யா லாப ஹோகா ? அஹோ ! ஆஶ்சர்ய ஹோதா ஹை கி ஸஹஜ பரமதத்த்வகோ — நிஜ ஸ்வரூபகோ — சோ஡கர தூ கிஸ காரண விபுல மோஹகோ ப்ராப்த ஹோ ரஹா ஹை ! ௭௯.

காதா : ௬௦ அந்வயார்த : — [நிரபேக்ஷபாவநாபூர்வம் ] ௧நிரபேக்ஷ பாவநாபூர்வக

௧ – முநிகோ முநித்வோசித நிரபேக்ஷ ஶுத்த பரிணதிகே ஸாத வர்ததா ஹுஆ ஜோ (ஹட ரஹித) ஸர்வபரிக்ரஹத்யாகஸம்பந்தீ

Page 117 of 388
PDF/HTML Page 144 of 415
single page version

இஹ ஹி பஂசமவ்ரதஸ்வரூபமுக்த ம் .

ஸகலபரிக்ரஹபரித்யாகலக்ஷணநிஜகாரணபரமாத்மஸ்வரூபாவஸ்திதாநாஂ பரமஸஂயமிநாஂ பரம- ஜிநயோகீஶ்வராணாஂ ஸதைவ நிஶ்சயவ்யவஹாராத்மகசாருசாரித்ரபரஂ வஹதாஂ, பாஹ்யாப்யந்தரசதுர்விஂஶதி- பரிக்ரஹபரித்யாக ஏவ பரஂபரயா பஂசமகதிஹேதுபூதஂ பஂசமவ்ரதமிதி .

ததா சோக்தஂ ஸமயஸாரே — (அர்தாத் ஜிஸ பாவநாமேஂ பரகீ அபேக்ஷா நஹீஂ ஹை ஐஸீ ஶுத்த நிராலம்பந பாவநா ஸஹித) [ஸர்வேஷாஂ க்ரந்தாநாஂ த்யாகஃ ] ஸர்வ பரிக்ரஹோஂகா த்யாக (ஸர்வபரிக்ரஹத்யாகஸம்பந்தீ ஶுபபாவ) வஹ, [சாரித்ரபரஂ வஹதஃ ] ௨சாரித்ரபர வஹந கரநேவாலேகோ [பஂசமவ்ரதம் இதி பணிதம் ] பா஁சவா஁ வ்ரத கஹா ஹை . டீகா : — யஹா஁ (இஸ காதாமேஂ) பா஁சவேஂ வ்ரதகா ஸ்வரூப கஹா கயா ஹை .

ஸகல பரிக்ரஹகே பரித்யாகஸ்வரூப நிஜ காரணபரமாத்மாகே ஸ்வரூபமேஂ அவஸ்தித (ஸ்திர ஹுஏ) பரமஸஂயமியோஂகோ — பரம ஜிநயோகீஶ்வரோஂகோ — ஸதைவ நிஶ்சயவ்யவஹாராத்மக ஸுந்தர சாரித்ரபர வஹந கரநேவாலோஂகோ, பாஹ்ய - அப்யஂதர சௌவீஸ ப்ரகாரகே பரிக்ரஹகா பரித்யாக ஹீ ௩பரம்பராஸே பஂசமகதிகே ஹேதுபூத ஐஸா பா஁சவா஁ வ்ரத ஹை .

இஸீப்ரகார (ஶ்ரீமத்பகவத்குந்தகுந்தாசார்யதேவப்ரணீத) ஶ்ரீ ஸமயஸாரமேஂ (௨௦௮வீஂ காதா த்வாரா) கஹா ஹை கி : —

௨ – சாரித்ரபர = சாரித்ரகா பார; சாரித்ரஸமூஹ; சாரித்ரகீ அதிஶயதா .

௩ – ஶுபோபயோகரூப வ்யவஹாரவ்ரத ஶுத்தோபயோககா ஹேது ஹை ஔர ஶுத்தோபயோக மோக்ஷகா ஹேது ஹை ஐஸா கிநகர யஹா஁ உபசாரஸே வ்யவஹாரவ்ரதகோ மோக்ஷகா பரம்பராஹேது கஹா ஹை . வாஸ்தவமேஂ தோ ஶுபோபயோகீ முநிகோ முநியோக்ய ஶுத்தபரிணதி ஹீ (ஶுத்தாத்மத்ரவ்யகா அவலம்பந கரதீ ஹை இஸலியே) விஶேஷ ஶுத்திரூப ஶுத்தோபயோககா ஹேது
ஹோதீ ஹை ஔர வஹ ஶுத்தோபயோக மோக்ஷகா ஹேது ஹோதா ஹை . இஸப்ரகார இஸ ஶுத்தபரிணதிமேஂ ரஹே ஹுஏ மோக்ஷகே பரம்பராஹேதுபநேகா ஆரோப உஸகே ஸாத ரஹநேவாலே ஶுபோபயோகமேஂ கரகே வ்யவஹாரவ்ரதகோ மோக்ஷகா பரம்பராஹேது
கஹா ஜாதா ஹை . ஜஹா஁ ஶுத்தபரிணதி ஹீ ந ஹோ வஹா஁ வர்ததே ஹுஏ ஶுபோபயோகமேஂ மோக்ஷகே பரம்பராஹேதுபநேகா ஆரோப பீ நஹீஂ கியா ஜா ஸகதா, க்யோஂகி ஜஹா஁ மோக்ஷகா யதார்த பரம்பராஹேது ப்ரகட ஹீ நஹீஂ ஹுஆ ஹை — வித்யமாந ஹீ நஹீஂ ஹை வஹா஁ ஶுபோபயோகமேஂ ஆரோப கிஸகா கியா ஜாயே ?

Page 118 of 388
PDF/HTML Page 145 of 415
single page version

ததா ஹி —

‘‘[காதார்த : — ] யதி பரத்ரவ்ய - பரிக்ரஹ மேரா ஹோ தோ மைஂ அஜீவத்வகோ ப்ராப்த ஹோஊ஁ . மைஂ தோ ஜ்ஞாதா ஹீ ஹூ஁ இஸலியே (பரத்ரவ்யரூப) பரிக்ரஹ மேரா நஹீஂ ஹை .’’

ஔர (௬௦வீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ ) : —

[ஶ்லோேகார்த : — ] பவ்ய ஜீவ பவபீருதாகே காரண பரிக்ரஹவிஸ்தாரகோ சோ஡ோ ஔர நிருபம ஸுககே ❃ஆவாஸகீ ப்ராப்தி ஹேது நிஜ ஆத்மாமேஂ அவிசல, ஸுகாகார (ஸுகமயீ) ததா ஜகதஜநோஂகோ துர்லப ஐஸீ ஸ்திதி (ஸ்திரதா) கரோ . ஔர யஹ (நிஜாத்மாமேஂ அசல ஸுகாத்மக ஸ்திதி கரநேகா கார்ய) ஸத்புருஷோஂகோ கோஈ மஹா ஆஶ்சர்யகீ பாத நஹீஂ ஹை, அஸத்புருஷோஂகோ ஆஶ்சர்யகீ பாத ஹை .௮௦.

காதா : ௬௧ அந்வயார்த : — [ஶ்ரமணஃ ] ஜோ ஶ்ரமண [ப்ராஸுகமார்கேண ] ப்ராஸுக மார்க ❃ ஆவாஸ = நிவாஸஸ்தாந; கர; ஆயதந .

Page 119 of 388
PDF/HTML Page 146 of 415
single page version

அத்ரேர்யாஸமிதிஸ்வரூபமுக்த ம் .

யஃ பரமஸஂயமீ குருதேவயாத்ராதிப்ரஶஸ்தப்ரயோஜநமுத்திஶ்யைகயுகப்ரமாணஂ மார்கம் அவலோகயந் ஸ்தாவரஜஂகமப்ராணிபரிரக்ஷார்தஂ திவைவ கச்சதி, தஸ்ய கலு பரமஶ்ரமணஸ்யேர்யாஸமிதிர்பவதி . வ்யவஹார- ஸமிதிஸ்வரூபமுக்த ம் . இதாநீஂ நிஶ்சயஸமிதிஸ்வரூபமுச்யதே . அபேதாநுபசாரரத்நத்ரயமார்கேண பரம- தர்மிணமாத்மாநஂ ஸம்யக் இதா பரிணதிஃ ஸமிதிஃ . அதவா நிஜபரமதத்த்வநிரதஸஹஜபரமபோதாதி- பரமதர்மாணாஂ ஸஂஹதிஃ ஸமிதிஃ . இதி நிஶ்சயவ்யவஹாரஸமிதிபேதஂ புத்த்வா தத்ர பரமநிஶ்சய- ஸமிதிமுபயாது பவ்ய இதி . பர [திவா ] திநமேஂ [யுகப்ரமாணஂ ] துரா-ப்ரமாண [புரதஃ ] ஆகே [கலு அவலோகந் ] தேககர [கச்சதி ] சலதா ஹை, [தஸ்ய ] உஸே [ஈர்யாஸமிதிஃ ] ஈர்யாஸமிதி [பவேத் ] ஹோதீ ஹை . டீகா : — யஹா஁ (இஸ காதாமேஂ) ஈர்யாஸமிதிகா ஸ்வரூப கஹா ஹை .

ஜோ ❃பரமஸஂயமீ குருயாத்ரா (குருகே பாஸ ஜாநா), தேவயாத்ரா (தேவகே பாஸ ஜாநா) ஆதி ப்ரஶஸ்த ப்ரயோஜநகா உத்தேஶ ரககர ஏக துரா (சார ஹாத) ஜிதநா மார்க தேகதே-தேகதே ஸ்தாவர ததா ஜங்கம ப்ராணியோஂகீ பரிரக்ஷா(ஸமஸ்த ப்ரகாரஸே ரக்ஷா)கே ஹேது திநமேஂ ஹீ சலதா ஹை, உஸ பரமஶ்ரமணகோ ஈர்யாஸமிதி ஹோதீ ஹை . (இஸப்ரகார) வ்யவஹாரஸமிதிகா ஸ்வரூப கஹா கயா .

அப நிஶ்சயஸமிதிகா ஸ்வரூப கஹா ஜாதா ஹை : அபேத - அநுபசார - ரத்நத்ரயரூபீ மார்க பர பரமதர்மீ ஐஸே (அபநே) ஆத்மாகே ப்ரதி ஸம்யக் ‘‘இதி’’ ( – கதி) அர்தாத் பரிணதி வஹ ஸமிதி ஹை; அதவா, நிஜ பரமதத்த்வமேஂ லீந ஸஹஜ பரமஜ்ஞாநாதிக பரமதர்மோஂகீ ஸஂஹதி ( – மிலந, ஸஂகடந) வஹ ஸமிதி ஹை .

இஸப்ரகார நிஶ்சய ஔர வ்யவஹாரரூப ஸமிதிபேத ஜாநகர உநமேஂ ( – உந தோ மேஂ ஸே) பரமநிஶ்சயஸமிதிகோ பவ்ய ஜீவ ப்ராப்த கரோ .

[அப ௬௧வீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ சார ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ : ] ❃ பரமஸஂயமீ முநிகோ (அர்தாத் முநியோக்ய ஶுத்தபரிணதிவாலே முநிகோ) ஶுத்தபரிணதிகே ஸாத வர்ததா ஹுஆ ஜோ

Page 120 of 388
PDF/HTML Page 147 of 415
single page version

[ஶ்லோேகார்த : — ] இஸப்ரகார முக்திகாந்தாகீ (முக்திஸுந்தரீகீ) ஸகீ பரமஸமிதிகோ ஜாநகர ஜோ ஜீவ பவபயகே கரநேவாலே கஂசநகாமிநீகே ஸஂககோ சோ஡கர, அபூர்வ, ஸஹஜ - விலஸதே (ஸ்வபாவஸே ப்ரகாஶதே), அபேத சைதந்யசமத்காரமாத்ரமேஂ ஸ்தித ரஹகர (உஸமேஂ) ஸம்யக் ‘இதி’ ( – கதி) கரதா ஹை அர்தாத் ஸம்யக்ரூபஸே பரிணமித ஹோதா ஹை வஹ ஸர்வதா முக்த ஹீ ஹை .௮௧.

[ஶ்லோேகார்த : — ] ஜோ (ஸமிதி) முநியோஂகோ ஶீலகா ( – சாரித்ரகா) மூல ஹை, ஜோ த்ரஸ ஜீவோஂகே காதஸே ததா ஸ்தாவர ஜீவோஂகே காதஸே ஸமஸ்த ப்ரகாரஸே தூர ஹை, ஜோ பவதாவாநலகே பரிதாபரூபீ க்லேஶகோ ஶாந்த கரநேவாலீ ததா ஸமஸ்த ஸுக்ருதரூபீ தாந்யகீ ராஶிகோ (போஷண தேகர) ஸந்தோஷ தேநேவாலீ மேகமாலா ஹை, ஐஸீ யஹ ஸமிதி ஜயவந்த ஹை .௮௨.

[ஶ்லோேகார்த : — ] யஹா஁ (விஶ்வமேஂ) யஹ நிஶ்சித ஹை கி இஸ ஜந்மார்ணவமேஂ (பவஸாகரமேஂ) ஸமிதிரஹித காமரோகாதுர ( – இச்சாரூபீ ரோகஸே பீ஡ித) ஜநோஂகா ஜந்ம ஹோதா ஹை . இஸலியே ஹே முநி ! தூ அபநே மநரூபீ கரமேஂ இஸ ஸுமுக்திரூபீ ஸுந்தர ஸ்த்ரீகே லியே நிவாஸக்ருஹ (க மரா) ரக (அர்தாத் தூ முக்திகா சிஂதவந கர) .௮௩.

Page 121 of 388
PDF/HTML Page 148 of 415
single page version

அத்ர பாஷாஸமிதிஸ்வரூபமுக்த ம் .

கர்ணேஜபமுகவிநிர்கதஂ ந்ருபதிகர்ணாப்யர்ணகதஂ சைகபுருஷஸ்ய ஏககுடும்பஸ்ய ஏகக்ராமஸ்ய வா மஹத்விபத்காரணஂ வசஃ பைஶூந்யம் . க்வசித் கதாசித் கிஂசித் பரஜநவிகாரரூபமவலோக்ய த்வாகர்ண்ய ச ஹாஸ்யாபிதாநநோகஷாயஸமுபஜநிதம் ஈஷச்சுபமிஶ்ரிதமப்யஶுபகர்மகாரணஂ புருஷமுக-

[ஶ்லோேகார்த : — ] யதி ஜீவ நிஶ்சயரூப ஸமிதிகோ உத்பந்ந கரே, தோ வஹ முக்திகோ ப்ராப்த கரதா ஹை — மோக்ஷரூப ஹோதா ஹை . பரந்து ஸமிதிகே நாஶஸே ( – அபாவஸே), அரேரே ! வஹ மோக்ஷ ப்ராப்த நஹீஂ கர பாதா, கிந்து ஸஂஸாரரூபீ மஹாஸாகரமேஂ படகதா ஹை .௮௪ .

காதா : ௬௨ அந்வயார்த : — [பைஶூந்யஹாஸ்யகர்கஶபரநிந்தாத்மப்ரஶஂஸிதஂ வசநம் ] பைஶூந்ய (சுகலீ), ஹாஸ்ய, கர்கஶ பாஷா, பரநிந்தா ஔர ஆத்மப்ரஶஂஸாரூப வசநகா [பரித்யஜ்ய ] பரித்யாககர [ஸ்வபரஹிதஂ வததஃ ] ஜோ ஸ்வபரஹிதரூப வசந போலதா ஹை, உஸே [பாஷாஸமிதிஃ ] பாஷாஸமிதி ஹோதீ ஹை .

டீகா : — யஹா஁ பாஷாஸமிதிகா ஸ்வரூப கஹா ஹை .

சுகலகோர மநுஷ்யகே மு஁ஹஸே நிகலே ஹுஏ ஔர ராஜாகே காந தக பஹு஁சே ஹுஏ, கிஸீ ஏக புருஷ, கிஸீ ஏக குடும்ப அதவா கிஸீ ஏக க்ராமகோ மஹா விபத்திகே காரணபூத ஐஸே வசந வஹ பைஶூந்ய ஹை . கஹீஂ கபீ கிஞ்சித் பரஜநோஂகே விக்ருத ரூபகோ தேககர அதவா ஸுநகர ஹாஸ்ய நாமக நோகஷாயஸே உத்பந்ந ஹோநேவாலா, கிஂசித் ஶுபகே ஸாத மிஶ்ரித ஹோநே பர பீ அஶுப கர்மகா

Page 122 of 388
PDF/HTML Page 149 of 415
single page version

விகாரகதஂ ஹாஸ்யகர்ம . கர்ணஶஷ்குலீவிவராப்யர்ணகோசரமாத்ரேண பரேஷாமப்ரீதிஜநநஂ ஹி கர்கஶவசஃ . பரேஷாஂ பூதாபூததூஷணபுரஸ்ஸரவாக்யஂ பரநிந்தா . ஸ்வஸ்ய பூதாபூதகுணஸ்துதிராத்மப்ரஶஂஸா . ஏதத்ஸர்வம- ப்ரஶஸ்தவசஃ பரித்யஜ்ய ஸ்வஸ்ய ச பரஸ்ய ச ஶுபஶுத்தபரிணதிகாரணஂ வசோ பாஷாஸமிதிரிதி .

ததா ச — காரண, புருஷகே முஂஹகே விகாரகே ஸாத ஸம்பந்தவாலா, வஹ ஹாஸ்யகர்ம ஹை . கர்ண சித்ரகே நிகட பஹு஁சநேமாத்ரஸே ஜோ தூஸரோஂகோ அப்ரீதி உத்பந்ந கரதே ஹைஂ வே கர்கஶ வசந ஹைஂ . தூஸரேகே வித்யமாந - அவித்யமாந தூஷணபூர்வககே வசந (அர்தாத் பரகே ஸச்சே ததா ஜூடே தோஷ கஹநேவாலே வசந) வஹ பரநிந்தா ஹை . அபநே வித்யமாந - அவித்யமாந குணோஂகீ ஸ்துதி வஹ ஆத்மப்ரஶஂஸா ஹை . — இந ஸப அப்ரஶஸ்த வசநோஂகே பரித்யாக பூர்வக ஸ்வ ததா பரகோ ஶுப ஔர ஶுத்த பரிணதிகே காரணபூத வசந வஹ பாஷாஸமிதி ஹை .

இஸீப்ரகார (ஆசார்யவர) ஶ்ரீகுணபத்ரஸ்வாமீநே (ஆத்மாநுஶாஸநமேஂ ௨௨௬ வேஂ ஶ்லோக த்வாரா) கஹா ஹை கி : —

‘‘[ஶ்லோேகார்த : — ] ஜிந்ஹோஂநே ஸப (வஸ்துஸ்வரூப) ஜாந லியா ஹை, ஜோ ஸர்வ ஸாவத்யஸே தூர ஹைஂ, ஜிந்ஹோஂநே ஸ்வஹிதமேஂ சித்தகோ ஸ்தாபித கியா ஹை, ஜிநகே ஸர்வ ❃ப்ரசார ஶாந்த ஹுஆ ஹை, ஜிநகீ பாஷா ஸ்வபரகோ ஸபல (ஹிதரூப) ஹை, ஜோ ஸர்வ ஸஂகல்ப ரஹித ஹைஂ, வே விமுக்த புருஷ இஸ லோகமேஂ விமுக்திகா பாஜந க்யோஂ நஹீஂ ஹோஂகே ? (அர்தாத் ஐஸே முநிஜந அவஶ்ய மோக்ஷகே பாத்ர ஹைஂ .)’’

ஔர (௬௨வீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ ) : —

Page 123 of 388
PDF/HTML Page 150 of 415
single page version

அத்ரைஷணாஸமிதிஸ்வரூபமுக்த ம் . தத்யதா —

மநோவாக்காயாநாஂ ப்ரத்யேகஂ க்ருதகாரிதாநுமோதநைஃ க்ருத்வா நவ விகல்பா பவந்தி, ந தைஃ ஸஂயுக்த மந்நஂ நவகோடிவிஶுத்தமித்யுக்த ம்; அதிப்ரஶஸ்தஂ மநோஹரம்; ஹரிதகாயாத்மகஸூக்ஷ்மப்ராணி-

[ஶ்லோேகார்த : — ] பரப்ரஹ்மகே அநுஷ்டாநமேஂ நிரத (அர்தாத் பரமாத்மாகே ஆசரணமேஂ லீந) ஐஸே புத்திமாந புருஷோஂகோ — முநிஜநோஂகோ அந்தர்ஜல்பஸே ( – விகல்பரூப அந்தரஂக உத்தாநஸே) பீ பஸ ஹோஓ, பஹிர்ஜல்பகீ ( – பாஷா போலநேகீ) தோ பாத ஹீ க்யா ? .௮௫.

காதா : ௬௩ அந்வயார்த : — [பரேண தத்தஂ ] பர த்வாரா தியா கயா, [க்ருதகாரிதாநுமோதநரஹிதஂ ] க்ருத - காரித - அநுமோதந ரஹித, [ததா ப்ராஸுகஂ ] ப்ராஸுக [ப்ரஶஸ்தஂ ச ] ஔர ❃ப்ரஶஸ்த [பக்தஂ ] போஜந கரநேரூப [ஸஂபுக்திஃ ] ஜோ ஸம்யக் ஆஹாரக்ரஹண [ஏஷணாஸமிதிஃ ] வஹ ஏஷணாஸமிதி ஹை .

டீகா : — யஹா஁ ஏஷணாஸமிதிகா ஸ்வரூப கஹா ஹை . வஹ இஸப்ரகார —

மந, வசந ஔர காயாமேஂஸே ப்ரத்யேககோ க்ருத, காரித ஔர அநுமோதநா ஸஹித கிநநே பர உநகே நௌ பேத ஹோதே ஹைஂ; உநஸே ஸஂயுக்த அந்ந நவ கோடிரூபஸே விஶுத்த நஹீஂ ஹை ஐஸா (ஶாஸ்த்ரமேஂ) கஹா ஹை; அதிப்ரஶஸ்த அர்தாத் மநோஹர (அந்ந); ஹரிதகாயமய ஸூக்ஷ்ம ப்ராணியோஂகே ஸஂசாரகோ

Page 124 of 388
PDF/HTML Page 151 of 415
single page version

ஸஂசாராகோசரஂ ப்ராஸுகமித்யபிஹிதம்; ப்ரதிக்ரஹோச்சஸ்தாநபாதக்ஷாலநார்சநப்ரணாமயோகஶுத்திபிக்ஷா- ஶுத்திநாமதேயைர்நவவிதபுண்யைஃ ப்ரதிபத்திஂ க்ருத்வா ஶ்ரத்தாஶக்த்யலுப்ததாபக்தி ஜ்ஞாநதயாக்ஷமாபிதாந- ஸப்தகுணஸமாஹிதேந ஶுத்தேந யோக்யாசாரேணோபாஸகேந தத்தஂ பக்தஂ புஂஜாநஃ திஷ்டதி யஃ பரமதபோதநஃ தஸ்யைஷணாஸமிதிர்பவதி . இதி வ்யவஹாரஸமிதிக்ரமஃ . அத நிஶ்சயதோ ஜீவஸ்யாஶநஂ நாஸ்தி பரமார்ததஃ, ஷட்ப்ரகாரமஶநஂ வ்யவஹாரதஃ ஸஂஸாரிணாமேவ பவதி .

அகோசர வஹ ப்ராஸுக (அந்ந) — ஐஸா (ஶாஸ்த்ரமேஂ) கஹா ஹை . ௧ப்ரதிக்ரஹ, உச்ச ஸ்தாந, பாதப்ரக்ஷாலந, அர்சந, ப்ரணாம, யோகஶுத்தி (மந - வசந - காயாகீ ஶுத்தி) ஔர பிக்ஷாஶுத்தி — இஸ நவவித புண்யஸே (நவதா பக்திஸே) ஆதர கரகே, ஶ்ரத்தா, ஶக்தி, அலுப்ததா, பக்தி, ஜ்ஞாந, தயா ஔர க்ஷமா — இந (தாதாகே) ஸாத குணோஂ ஸஹித ஶுத்த யோக்ய-ஆசாரவாலே உபாஸக த்வாரா தியா கயா (நவ கோடிரூபஸே ஶுத்த, ப்ரஶஸ்த ஔர ப்ராஸுக) போஜந ஜோ பரம தபோதந லேதே ஹைஂ, உந்ஹேஂ ஏஷணாஸமிதி ஹோதீ ஹை . ஐஸா வ்யவஹாரஸமிதிகா க்ரம ஹை .

அப நிஶ்சயஸே ஐஸா ஹை கி — ஜீவகோ பரமார்தஸே அஶந நஹீஂ ஹை; சஹ ப்ரகாரகா அஶந வ்யவஹாரஸே ஸஂஸாரியோஂகோ ஹீ ஹோதா ஹை .

இஸீப்ரகார ஶ்ரீ ❃ஸமயஸாரமேஂ (?) கஹா ஹை கி : —

‘‘[காதார்த : — ] நோகர்ம - ஆஹார, கர்ம - ஆஹார, லேப - ஆஹார, கவல - ஆஹார, ஓஜ - ஆஹார ஔர மந - ஆஹார — இஸப்ரகார ஆஹார க்ரமஶஃ சஹ ப்ரகாரகா ஜாநநா .’’ ❃யஹா஁ உத்த்ருத கீ கஈ காதா ஸமயஸாரமேஂ நஹி ஹை, பரந்து ப்ரவசநஸாரமேஂ (ப்ரதம அதிகாரகீ ௨௦வீ஁ காதாகீ

௧ ப்ரதிக்ரஹ = ‘‘ஆஹாரஜல ஶுத்த ஹை; திஷ்ட, திஷ்ட, திஷ்ட, (டஹரியே டஹரியே, டஹரியே)’’ ஐஸா கஹகர ஆஹாரக்ரஹணகீ ப்ரார்தநா கரநா; க்ருபா கரநேகே லியே ப்ரார்தநா; ஆதரஸந்மாந . [இஸப்ரகார ப்ரதிக்ரஹ கியா ஜாநே பர, யதி முநி க்ருபா கரகே டஹர ஜாயேஂ தோ தாதாகே ஸாத குணோஂஸே யுக்த ஶ்ராவக உந்ஹேஂ அபநே கரமேஂ
லே ஜாகர, உச்ச-ஆஸந பர விராஜமாந கரகே, பா஁வ தோகர, பூஜந கரதா ஹை ஔர ப்ரணாம கரதா ஹை . பி ர மந-வசந-காயாகீ ஶுத்திபூர்வக ஶுத்த பிக்ஷா தேதா ஹை . ]

Page 125 of 388
PDF/HTML Page 152 of 415
single page version

அஶுத்தஜீவாநாஂ விபாவதர்மஂ ப்ரதி வ்யவஹாரநயஸ்யோதாஹரணமிதம் .

— அஶுத்த ஜீவோஂகே விபாவதர்ம ஸம்பந்தமேஂ வ்யவஹாரநயகா யஹ (அவதரண கீ கஈ காதாமேஂ) உதாஹரண ஹை .

அப (ஶ்ரீ ப்ரவசநஸாரகீ ௨௨௭வீஂ காதா த்வாரா) நிஶ்சயகா உதாஹரண கஹா ஜாதா ஹை . வஹ இஸப்ரகார : —

‘‘[காதார்த : — ] ஜிஸகா ஆத்மா ஏஷணாரஹித ஹை (அர்தாத் ஜோ அநஶநஸ்வபாவீ ஆத்மாகோ ஜாநநேகே காரண ஸ்வபாவஸே ஆஹாரகீ இச்சா ரஹித ஹை ) உஸே வஹ பீ தப ஹை; (ஔர) உஸே ப்ராப்த கரநேகே லியே ( – அநஶநஸ்வபாவீ ஆத்மாகோ பரிபூர்ணரூபஸே ப்ராப்த கரநேகே லியே) ப்ரயத்ந கரநேவாலே ஐஸே ஜோ ஶ்ரமண உந்ஹேஂ அந்ய ( – ஸ்வரூபஸே பிந்ந ஐஸீ) பிக்ஷா ஏஷணா பிநா ( – ஏஷணாதோஷ ரஹித) ஹோதீ ஹை; இஸலியே வே ஶ்ரமண அநாஹாரீ ஹைஂ .’’

இஸீப்ரகார (ஆசார்யவர) ஶ்ரீ குணபத்ரஸ்வாமீநே (ஆத்மாநுஶாஸநமேஂ ௨௨௫வேஂ ஶ்லோக த்வாரா) கஹா ஹை கி : —

‘‘[ஶ்லோேகார்த : — ] ஜிஸநே அத்யாத்மகே ஸாரகா நிஶ்சய கியா ஹை, ஜோ அத்யந்த யமநியம ஸஹித ஹை, ஜிஸகா ஆத்மா பாஹரஸே ஔர பீதரஸே ஶாந்த ஹுஆ ஹை, ஜிஸே ஸமாதி பரிணமித ஹுஈ ஹை, ஜிஸே ஸர்வ ஜீவோஂகே ப்ரதி அநுகம்பா ஹை, ஜோ விஹித ( – ஶாஸ்த்ராஜ்ஞாகே அநுஸார) ❃

ஸமூல ஜலா தேதா ஹை .’’ ❃ ஹித-மித = ஹிதகர ஔர உசித மாத்ராமேஂ .

Page 126 of 388
PDF/HTML Page 153 of 415
single page version

அத்ராதாநநிக்ஷேபணஸமிதிஸ்வரூபமுக்த ம் .

ஔர (௬௩வீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ ) : —

[ஶ்லோேகார்த : — ] பக்தகே ஹஸ்தாக்ரஸே ( – ஹாதகீ உ஁கலியோஂஸே) தியா கயா போஜந லேகர, பூர்ண ஜ்ஞாநப்ரகாஶவாலே ஆத்மாகா த்யாந கரகே, இஸப்ரகார ஸத் தபகோ ( – ஸம்யக் தபகோ) தபகர, வஹ ஸத் தபஸ்வீ ( – ஸச்சா தபஸ்வீ) தேதீப்யமாந முக்திவாராஂகநாகோ ( – முக்திரூபீ ஸ்த்ரீகோ) ப்ராப்த கரதா ஹை .௮௬.

காதா : ௬௪ அந்வயார்த : — [புஸ்தககமண்டலாதிக்ரஹணவிஸர்கயோஃ ] புஸ்தக, கமண்டல ஆதி லேநே-ரகநே ஸம்பந்தீ [ப்ரயத்நபரிணாமஃ ] ப்ரயத்நபரிணாம வஹ [ஆதாநநிக்ஷேபணஸமிதிஃ ] ஆதாநநிக்ஷேபணஸமிதி [பவதி ] ஹை [இதி நிர்திஷ்டா ] ஐஸா கஹா ஹை .

டீகா : — யஹா஁ ஆதாநநிக்ஷேபணஸமிதிகா ஸ்வரூப கஹா ஹை .

யஹ, ௧அபஹ்ருதஸஂயமியோஂகோ ஸஂயமஜ்ஞாநாதிககே உபகரண லேதே – ரகதே ஸமய உத்பந்ந

௧ – அபஹ்ருதஸஂயமீ = அபஹ்ருதஸஂயமவாலே முநி . [அபவாத, வ்யவஹாரநய, ஏகதேஶபரித்யாக, அபஹ்ருதஸஂயம (ஹீந – ந்யூநதாவாலா ஸஂயம), ஸராகசாரித்ர ஔர ஶுபோபயோக — யஹ ஸப ஏகார்த ஹைஂ . ]

Page 127 of 388
PDF/HTML Page 154 of 415
single page version

உபேக்ஷாஸஂயமிநாஂ ந புஸ்தககமண்டலுப்ரப்ருதயஃ, அதஸ்தே பரமஜிநமுநயஃ ஏகாந்ததோ நிஸ்ப்ருஹாஃ, அத ஏவ பாஹ்யோபகரணநிர்முக்தாஃ . அப்யந்தரோபகரணஂ நிஜபரமதத்த்வப்ரகாஶதக்ஷஂ நிருபாதிஸ்வரூபஸஹஜ- ஜ்ஞாநமந்தரேண ந கிமப்யுபாதேயமஸ்தி . அபஹ்ருதஸஂயமதராணாஂ பரமாகமார்தஸ்ய புநஃ புநஃ ப்ரத்யபிஜ்ஞாநகாரணஂ புஸ்தகஂ ஜ்ஞாநோபகரணமிதி யாவத், ஶௌசோபகரணஂ ச காயவிஶுத்திஹேதுஃ கமண்டலுஃ, ஸஂயமோபகரணஹேதுஃ பிச்சஃ . ஏதேஷாஂ க்ரஹணவிஸர்கயோஃ ஸமயஸமுத்பவப்ரயத்நபரிணாம- விஶுத்திரேவ ஹி ஆதாநநிக்ஷேபணஸமிதிரிதி நிர்திஷ்டேதி .

ஹோநேவாலீ ஸமிதிகா ப்ரகார கஹா ஹை . ௧உபேக்ஷாஸஂயமியோஂகோ புஸ்தக, கமண்டல ஆதி நஹீஂ ஹோதே; வே பரமஜிநமுநி ஏகாந்த ( – ஸர்வதா) நிஸ்ப்ருஹ ஹோதே ஹைஂ இஸீலியே வே பாஹ்ய உபகரண ரஹித ஹோதே ஹைஂ . அப்யஂதர உபகரணபூத, நிஜ பரமதத்த்வகோ ப்ரகாஶித கரநேமேஂ சதுர ஐஸா ஜோ நிருபாதிஸ்வரூப ஸஹஜ ஜ்ஞாந உஸகே அதிரிக்த அந்ய குச உந்ஹேஂ உபாதேய நஹீஂ ஹை . அபஹ்ருதஸஂயமதரோஂகோ பரமாகமகே அர்தகா புநஃ புநஃ ப்ரத்யபிஜ்ஞாந ஹோநேமேஂ காரணபூத ஐஸீ புஸ்தக வஹ ஜ்ஞாநகா உபகரண ஹை; ஶௌசகா உபகரண காயவிஶுத்திகே ஹேதுபூத கமண்டல ஹை; ஸஂயமகா உபகரண – ஹேது பீஂசீ ஹை . இந உபகரணோஂகோ லேதே – ரகதே ஸமய உத்பந்ந ஹோநேவாலீ ப்ரயத்நபரிணாமரூப விஶுத்தி ஹீ ஆதாநநிக்ஷேபணஸமிதி ஹை ஐஸா (ஶாஸ்த்ரமேஂ) கஹா ஹை . [அப ௬௪ வீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ : ]

[ஶ்லோேகார்த : — ] உத்தம பரமஜிநமுநியோஂகீ யஹ ஸமிதி ஸமிதியோஂமேஂ ஶோபதீ ஹை . உஸகே ஸஂகமேஂ க்ஷாஂதி ஔர மைத்ரீ ஹோதே ஹைஂ (அர்தாத் இஸ ஸமிதியுக்த முநிகோ தீரஜ – ஸஹநஶீலதா – க்ஷமா ஔர மைத்ரீபாவ ஹோதே ஹைஂ ) . ஹே பவ்ய ! தூ பீ மந - கமலமேஂ ஸதா வஹ ஸமிதி தாரண கர, கி ஜிஸஸே தூ பரமஶ்ரீரூபீ காமிநீகா ப்ரிய காந்த ஹோகா (அர்தாத்

௧ – உபேக்ஷாஸஂயமீ = உபேக்ஷாஸஂயமவாலே முநி . [உத்ஸர்க, நிஶ்சயநய, ஸர்வபரித்யாக, உபேக்ஷாஸஂயம, வீதராகசாரித்ர ஔர ஶுத்தோபயோக — யஹ ஸப ஏகார்த ஹைஂ . ]

Page 128 of 388
PDF/HTML Page 155 of 415
single page version

முநீநாஂ காயமலாதித்யாகஸ்தாநஶுத்திகதநமிதம் .

ஶுத்தநிஶ்சயதோ ஜீவஸ்ய தேஹாபாவாந்ந சாந்நக்ரஹணபரிணதிஃ . வ்யவஹாரதோ தேஹஃ வித்யதே; தஸ்யைவ ஹி தேஹே ஸதி ஹ்யாஹாரக்ரஹணஂ பவதி; ஆஹாரக்ரஹணாந்மலமூத்ராதயஃ ஸஂபவந்த்யேவ . அத ஏவ ஸஂயமிநாஂ மலமூத்ரவிஸர்கஸ்தாநஂ நிர்ஜந்துகஂ பரேஷாமுபரோதேந விரஹிதம் . தத்ர ஸ்தாநே ஶரீரதர்மஂ க்ருத்வா பஶ்சாத்தஸ்மாத்ஸ்தாநாதுத்தரேண கதிசித் பதாநி கத்வா ஹ்யுதங்முகஃ ஸ்தித்வா சோத்ஸ்ருஜ்ய காயகர்மாணி முக்திலக்ஷ்மீகா வரண கரேகா) .௮௭.

காதா : ௬௫ அந்வயார்த : — [பரோபரோதேந ரஹிதே ] ஜிஸே பரகே உபரோத ரஹித ( – தூஸரேஸே ரோகா ந ஜாயே ஐஸே), [கூடே ] கூ஢ ஔர [ப்ராஸுகபூமிப்ரதேஶே ] ப்ராஸுக பூமிப்ரதேஶமேஂ [உச்சாராதித்யாகஃ ] மலாதிகா த்யாக ஹோ, [தஸ்ய ] உஸே [ப்ரதிஷ்டாஸமிதிஃ ] ப்ரதிஷ்டாபந ஸமிதி [பவேத் ] ஹோதீ ஹை .

டீகா : — யஹ, முநியோஂகோ காயமலாதித்யாககே ஸ்தாநகீ ஶுத்திகா கதந ஹை .

ஶுத்தநிஶ்சயஸே ஜீவகோ தேஹகா அபாவ ஹோநேஸே அந்நக்ரஹணரூப பரிணதி நஹீஂ ஹை . வ்யவஹாரஸே (-ஜீவகோ) தேஹ ஹை; இஸலியே உஸீகோ தேஹ ஹோநேஸே ஆஹாரக்ரஹண ஹை; ஆஹாரக்ரஹணகே காரண மலமூத்ராதிக ஸஂபவித ஹைஂ ஹீ . இஸீலியே ஸஂயமியோஂகோ மலமூத்ராதிககே உத்ஸர்ககா ( – த்யாககா) ஸ்தாந ஜந்துரஹித ததா பரகே உபரோத ரஹித ஹோதா ஹை . உஸ ஸ்தாந பர ஶரீரதர்ம கரகே பி ர ஜோ பரமஸஂயமீ உஸ ஸ்தாநஸே உத்தர திஶாமேஂ குச டக ஜாகர உத்தரமுக க஡ே ரஹகர, காயகர்மோஂகா ( – ஶரீரகீ க்ரியாஓஂகா), ஸஂஸாரகே காரணபூத ஹோஂ ஐஸே பரிணாமகா

Page 129 of 388
PDF/HTML Page 156 of 415
single page version

ஸஂஸாரகாரணஂ பரிணாமஂ மநஶ்ச ஸஂஸ்ருதேர்நிமித்தஂ, ஸ்வாத்மாநமவ்யக்ரோ பூத்வா த்யாயதி யஃ பரமஸஂயமீ முஹுர்முஹுஃ கலேவரஸ்யாப்யஶுசித்வஂ வா பரிபாவயதி, தஸ்ய கலு ப்ரதிஷ்டாபநஸமிதிரிதி . நாந்யேஷாஂ ஸ்வைரவ்ருத்தீநாஂ யதிநாமதாரிணாஂ காசித் ஸமிதிரிதி .

ததா ஸஂஸாரகே நிமித்தபூத மநகா உத்ஸர்க கரகே, நிஜ ஆத்மாகோ அவ்யக்ர ( – ஏகாக்ர) ஹோகர த்யாதா ஹை அதவா புநஃ புநஃ கலேவரகீ ( – ஶரீரகீ) பீ அஶுசிதா ஸர்வ ஓரஸே பாதா ஹை, உஸே வாஸ்தவமேஂ ப்ரதிஷ்டாபநஸமிதி ஹோதீ ஹை . தூஸரே ஸ்வச்சந்தவ்ருத்திவாலே யதிநாமதாரியோஂகோ கோஈ ஸமிதி நஹீஂ ஹோதீ .

[அப ௬௫வீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ தீந ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ : ]

[ஶ்லோேகார்த : — ] ஜிநமதமேஂ குஶல ஔர ஸ்வாத்மசிந்தநமேஂ பராயண ஐஸே யதிஓஂகோ யஹ ஸமிதி முக்திஸாம்ராஜ்யகா மூல ஹை . காமதேவகே தீக்ஷ்ண அஸ்த்ரஸமூஹஸே பிதே ஹுஏ ஹ்ருதயவாலே முநிகணோஂகோ வஹ (ஸமிதி) கோசர ஹோதீ ஹீ நஹீஂ .௮௮.

[ஶ்லோேகார்த : — ] ஹே முநி ! ஸமிதியோஂமேஂகீ இஸ ஸமிதிகோ — கி ஜோ முக்திரூபீ ஸ்த்ரீகோ ப்யாரீ ஹை, ஜோ பவபவகே பயரூபீ அஂதகாரகோ நஷ்ட கரநேகே லியே பூர்ண சந்த்ரகீ ப்ரபா ஸமாந ஹை ததா தேரீ ஸத் - தீக்ஷாரூபீ காந்தாகீ ( – ஸச்சீ தீக்ஷாரூபீ ப்ரிய ஸ்த்ரீகீ) ஸகீ ஹை உஸே — அப ப்ரமோதஸே ஜாநகர, ஜிநமதகதித தபஸே ஸித்த ஹோநேவாலே ஐஸே கிஸீ (அநுபம) த்ருவ பலகோ தூ ப்ராப்த கரேகா .௮௯.

Page 130 of 388
PDF/HTML Page 157 of 415
single page version

வ்யவஹாரமநோகுப்திஸ்வரூபாக்யாநமேதத் .

[ஶ்லோேகார்த : — ] ஸமிதிகீ ஸஂகதி த்வாரா வாஸ்தவமேஂ முநி மந – வாணீகோ பீ அகோசர ( – மநஸே அசிந்த்ய ஔர வாணீஸே அகத்ய) ஐஸா கோஈ கேவலஸுகாம்ருதமய உத்தம பல ஶீக்ர ப்ராப்த கரதா ஹை . ௯௦ .

காதா : ௬௬ அந்வயார்த : — [காலுஷ்யமோஹஸஂஜ்ஞாராகத்வேஷாத்யஶுபபாவாநாம் ] கலுஷதா, மோஹ, ஸஂஜ்ஞா, ராக, த்வேஷ ஆதி அஶுப பாவோஂகே [பரிஹாரஃ ] பரிஹாரகோ [வ்யவஹாரநயேந ] வ்யவஹாரநயஸே [மநோகுப்திஃ ] மநோகுப்தி [பரிகதிதா ] கஹா ஹை .

டீகா : — யஹ, வ்யவஹார ❃மநோகுப்திகே ஸ்வரூபகா கதந ஹை .

க்ரோத, மாந, மாயா ஔர லோப நாமக சார கஷாயோஂஸே க்ஷுப்த ஹுஆ சித்த ஸோ கலுஷதா ❃ முநிகோ முநித்வோசித ஶுத்தபரிணதிகே ஸாத வர்ததா ஹுஆ ஜோ (ஹட ரஹித) மந – ஆஶ்ரித, வசந – ஆஶ்ரித அதவா

Page 131 of 388
PDF/HTML Page 158 of 415
single page version

தர்ஶநசாரித்ரபேதாத் த்விதா . ஸஂஜ்ஞா ஆஹாரபயமைதுநபரிக்ரஹாணாஂ பேதாச்சதுர்தா . ராகஃ ப்ரஶஸ்தாப்ரஶஸ்தபேதேந த்விவிதஃ . அஸஹ்யஜநேஷு வாபி சாஸஹ்யபதார்தஸார்தேஷு வா வைரஸ்ய பரிணாமோ த்வேஷஃ . இத்யாத்யஶுபபரிணாமப்ரத்யயாநாஂ பரிஹார ஏவ வ்யவஹாரநயாபிப்ராயேண மநோகுப்திரிதி .

ஹை . தர்ஶநமோஹ ஔர சாரித்ரமோஹ ஐஸே (தோ) பேதோஂகே காரண மோஹ தோ ப்ரகாரகா ஹை . ஆஹாரஸஂஜ்ஞா, பயஸஂஜ்ஞா, மைதுநஸஂஜ்ஞா ஔர பரிக்ரஹஸஂஜ்ஞா ஐஸே (சார) பேதோஂகே காரண ஸஂஜ்ஞா சார ப்ரகாரகீ ஹை . ப்ரஶஸ்த ராக ஔர அப்ரஶஸ்த ராக ஐஸே (தோ) பேதோஂகே காரண ராக தோ ப்ரகாரகா ஹை . அஸஹ்ய ஜநோஂகே ப்ரதி அதவா அஸஹ்ய பதார்தஸமூஹோஂகே ப்ரதி வைரகா பரிணாம வஹ த்வேஷ ஹை . — இத்யாதி ❃

வ்யவஹாரநயகே அபிப்ராயஸே மநோகுப்தி ஹை .

[அப ௬௬வீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ : ]

[ஶ்லோேகார்த : — ] ஜிஸகா மந பரமாகமகே அர்தோஂகே சிந்தநயுக்த ஹை, ஜோ விஜிதேந்த்ரிய ஹை (அர்தாத் ஜிஸநே இந்த்ரியோஂகோ விஶேஷரூபஸே ஜீதா ஹை ), ஜோ பாஹ்ய ததா அப்யந்தர ஸஂக ரஹித ஹை ஔர ஜோ ஶ்ரீஜிநேந்த்ரசரணகே ஸ்மரணஸே ஸஂயுக்த ஹை, உஸே ஸதா குப்தி ஹோதீ ஹை .௯௧. ❃ ப்ரத்யய = ஆஸ்ரவ; காரண . (ஸஂஸாரகே காரணோஂஸே ஆத்மாகா கோபந — ரக்ஷண கரநா ஸோ குப்தி ஹை . பாவபாபாஸ்ரவ

Page 132 of 388
PDF/HTML Page 159 of 415
single page version

இஹ வாக்குப்திஸ்வரூபமுக்த ம் .

அதிப்ரவ்ருத்தகாமைஃ காமுகஜநைஃ ஸ்த்ரீணாஂ ஸஂயோகவிப்ரலஂபஜநிதவிவிதவசநரசநா கர்தவ்யா ஶ்ரோதவ்யா ச ஸைவ ஸ்த்ரீகதா . ராஜ்ஞாஂ யுத்தஹேதூபந்யாஸோ ராஜகதாப்ரபஂசஃ . சௌராணாஂ சௌரப்ரயோககதநஂ சௌரகதாவிதாநம் . அதிப்ரவ்ருத்தபோஜநப்ரீத்யா விசித்ரமஂடகாவலீகஂடததிகஂடஸிதாஶநபாநப்ரஶஂஸா பக்த கதா . ஆஸாமபி கதாநாஂ பரிஹாரோ வாக்குப்திஃ . அலீகநிவ்ருத்திஶ்ச வாக்குப்திஃ . அந்யேஷாஂ அப்ரஶஸ்தவசஸாஂ நிவ்ருத்திரேவ வா வாக்குப்திஃ இதி .

ததா சோக்தஂ ஶ்ரீபூஜ்யபாதஸ்வாமிபிஃ —

காதா : ௬௭ அந்வயார்த : — [பாபஹேதோஃ ] பாபகே ஹேதுபூத ஐஸே [ஸ்த்ரீராஜசௌரபக்தகதாதிவசநஸ்ய ] ஸ்த்ரீகதா, ராஜகதா, சோரகதா, பக்தகதா இத்யாதிரூப வசநோஂகா [பரிஹாரஃ ] பரிஹார [வா ] அதவா [அலீகாதிநிவ்ருத்திவசநஂ ] அஸத்யாதிககீ நிவ்ருத்திவாலே வசந [வாக்குப்திஃ ] வஹ வசநகுப்தி ஹை .

டீகா : — யஹா஁ வசநகுப்திகா ஸ்வரூப கஹா ஹை .

ஜிந்ஹேஂ காம அதி வ்ருத்திகோ ப்ராப்த ஹுஆ ஹோ ஐஸே காமீ ஜநோஂ த்வாரா கீ ஜாநேவாலீ ஔர ஸுநீ ஜாநேவாலீ ஐஸீ ஜோ ஸ்த்ரியோஂகீ ஸஂயோகவியோகஜநித விவித வசநரசநா ( – ஸ்த்ரியோஂ ஸம்பந்தீ பாத) வஹீ ஸ்த்ரீகதா ஹை; ராஜாஓஂகா யுத்தஹேதுக கதந (அர்தாத் ராஜாஓஂ த்வாரா கியே ஜாநேவாலே யுத்தாதிககா கதந) வஹ ராஜகதாப்ரபஂச ஹை; சோரோஂகா சோரப்ரயோககதந வஹ சோரகதாவிதாந ஹை (அர்தாத் சோரோஂ த்வாரா கியே ஜாநேவாலே சோரீகே ப்ரயோகோஂகீ பாத வஹ சோரகதா ஹை ); அதி வ்ருத்திகோ ப்ராப்த போஜநகீ ப்ரீதி த்வாரா மைதாகீ பூரீ ஔர ஶக்கர, தஹீ - ஶக்கர, மிஸரீ இத்யாதி அநேக ப்ரகாரகே அஶந - பாநகீ ப்ரஶஂஸா வஹ பக்தகதா (போஜநகதா) ஹை . — இந ஸமஸ்த கதாஓஂகா பரிஹார ஸோ வசநகுப்தி ஹை . அஸத்யகீ நிவ்ருத்தி பீ வசநகுப்தி ஹை . அதவா (அஸத்ய உபராந்த) அந்ய அப்ரஶஸ்த வசநோஂகீ நிவ்ருத்தி வஹீ வசநகுப்தி ஹை .

இஸப்ரகார (ஆசார்யவர) ஶ்ரீ பூஜ்யபாதஸ்வாமீநே (ஸமாதிதஂத்ரமேஂ ௧௭வேஂ ஶ்லோக த்வாரா) கஹா ஹை கி : —

Page 133 of 388
PDF/HTML Page 160 of 415
single page version

‘‘[ஶ்லோேகார்த : — ] இஸப்ரகார பஹிர்வசநோஂகோ த்யாககர அந்தர்வசநோஂகோ அஶேஷதஃ (ஸம்பூர்ணரூபஸே) த்யாகநா . — யஹ, ஸஂக்ஷேபஸே யோக (அர்தாத் ஸமாதி) ஹை — கி ஜோ யோக பரமாத்மாகா ப்ரதீப ஹை (அர்தாத் பரமாத்மாகோ ப்ரகாஶித கரநேவாலா தீபக ஹை ) .’’

ஔர (இஸ ௬௭வீஂ காதாகீ டீகா பூர்ண கரதே ஹுஏ டீகாகார முநிராஜ ஶ்லோக கஹதே ஹைஂ ) : —

[ஶ்லோேகார்த : — ] பவ்யஜீவ பவபயகீ கரநேவாலீ ஸமஸ்த வாணீகோ சோ஡கர ஶுத்த ஸஹஜ - விலஸதே சைதந்யசமத்காரகா ஏககா த்யாந கரகே, பி ர, பாபரூபீ, திமிரஸமூஹகோ நஷ்ட கரகே ஸஹஜமஹிமாவஂத ஆநந்தஸௌக்யகீ காநரூப ஐஸீ உஸ முக்திகோ அதிஶயரூபஸே ப்ராப்த கரதா ஹை .௯௨.

காதா : ௬௮ அந்வயார்த : — [பஂதநசேதநமாரணாகுஂசநாநி ] பஂதந, சேதந, மாரண