avashasya paramajinayogIshvarasya paramAvashyakakarmAvashyan bhavatItyatrokta m .
yo hi yogI svAtmaparigrahAdanyeShAn padArthAnAn vashan na gata, at ev avash ityukta :, avashasya tasya paramajinayogIshvarasya nishchayadharmadhyAnAtmakaparamAvashyakakarmAvashyan bhavatIti boddhavyam . niravayavasyopAyo yukti : . avayava kAya, asyAbhAvAt avayavAbhAva . avasha paradravyANAn niravayavo bhavatIti nirukti : vyutpattishcheti .
anyeShAn yo na vash iti yA sansthiti sA nirukti : .
sphU rjajjyotisphu TitasahajAvasthayAmUrtatA syAt ..239..
‘Avashyak’ hai [iti boddhavyam ] aisA jAnanA; [yukti iti ] vah (asharIrI honekI) yukti hai, [upAya iti cha ] vah (asharIr honekA) upAy hai, [niravayava bhavati ] usase jIv niravayav (arthAt asharIr) hotA hai . [nirukti ] aisI nirukti hai .
TIkA : — yahAn, ❃avash paramajinayogIshvarako param Avashyak karma avashya hai aisA kahA hai .
jo yogI nij AtmAke parigrahake atirikta anya padArthonke vash nahIn hotA aur isIliye jise ‘avash’ kahA jAtA hai, us avash paramajinayogIshvarako nishchayadharmadhyAnasvarUp param - Avashyak - karma avashya hai aisA jAnanA . (vah param - Avashyak - karma ) niravayavapanekA upAy hai, yukti hai . avayav arthAt kAy; usakA (kAyakA) abhAv vah avayavakA abhAv (arthAt niravayavapanA) . paradravyonko avash jIv niravayav hotA hai (arthAt jo jIv paradravyonko vash nahIn hotA vah akAy hotA hai ) . isaprakAr nirukti — vyutpatti — hai .
[ab is 142vIn gAthAkI TIkA pUrNa karate hue TIkAkAr munirAj shlok kahate hain : ]
[shlokArtha : — ] koI yogI svahitamen lIn rahatA huA shuddhajIvAstikAyake atirikta anya padArthonke vash nahIn hotA . isaprakAr jo susthit rahanA so nirukti (arthAt ❃ avash = parake vash na hon aise; svavash; svAdhIn; svatantra .