vyavahAranayaprAdurbhAvakathanamidam .
sakalavimalakevalagnAnatritayalochano bhagavAn apunarbhavakamanIyakAminIjIvitesha ShaDdravyasankIrNalokatrayan shuddhAkAshamAtrAlokan cha jAnAti, parAshrito vyavahAr iti mAnAt vyavahAreN vyavahArapradhAnatvAt, niruparAgashuddhAtmasvarUpan naiv jAnAti, yadi vyavahAranayavivakShayA jagatako tathA tIn kAlako nahIn dekhatA, use sadA (arthAt kadApi ) atul pratyakSha darshan nahIn hai; us jaD AtmAko sarvagnatA kisaprakAr hogI ? .284.
gAthA : 169 anvayArtha : — [kevalI bhagavAn ] (vyavahArase ) kevalI bhagavAn [lokAlokau ] lokAlokako [jAnAti ] jAnate hain, [na ev AtmAnam ] AtmAko nahIn — [evan ] aisA [yadi ] yadi [ka api bhaNati ] koI kahe to [tasya cha kin dUShaNan bhavati ] use kyA doSh hai ? (arthAt koI doSh nahIn hai . )
TIkA : — yah, vyavahAranayakI pragaTatAse kathan hai .
‘parAshrito vyavahAra (vyavahAranay parAshrit hai )’ aise (shAstrake) abhiprAyake kAraN, vyavahArase vyavahAranayakI pradhAnatA dvArA (arthAt vyavahArase vyavahAranayako pradhAn karake), ‘sakal-vimal kevalagnAn jinakA tIsarA lochan hai aur apunarbhavarUpI sundar kAminIke jo jIvitesh hain ( – muktisundarIke jo prANanAth hain ) aise bhagavAn chhah dravyonse vyApta tIn lokako aur shuddha - AkAshamAtra alokako jAnate hain, niruparAg (nirvikAr ) shuddha AtmasvarUpako nahIn hI jAnate’ — aisA yadi vyavahAranayakI vivakShAse koI jinanAthake
— yadi koI yon kahatA are usamen kaho hai doSh kyA ? 169..
340 ]