નિશ્ચયવ્યવહારનયયોરુપાદેયત્વપ્રદ્યોતનમેતત્ .
યે પૂર્વં ન વિદ્યન્તે ઇતિ પ્રતિપાદિતાસ્તે સર્વે વિભાવપર્યાયાઃ ખલુ વ્યવહારનયાદેશેન વિદ્યન્તે . સંસૃતાવપિ યે વિભાવભાવૈશ્ચતુર્ભિઃ પરિણતાઃ સન્તસ્તિષ્ઠન્તિ અપિ ચ તે સર્વે ભગવતાં સિદ્ધાનાં શુદ્ધગુણપર્યાયૈઃ સદ્રશાઃ શુદ્ધનયાદેશાદિતિ .
તથા ચોક્તં શ્રીમદમૃતચન્દ્રસૂરિભિઃ —
મિહ નિહિતપદાનાં હંત હસ્તાવલમ્બઃ .
ટીકા : — યહ, નિશ્ચયનય ઔર વ્યવહારનયકી ❃ઉપાદેયતાકા પ્રકાશન ( – કથન) હૈ .
પહલે જો વિભાવપર્યાયેં ‘વિદ્યમાન નહીં હૈં ’ ઐસી પ્રતિપાદિત કી ગઈ હૈં વે સબ વિભાવપર્યાયેં વાસ્તવમેં વ્યવહારનયકે કથનસે વિદ્યમાન હૈં . ઔર જો (વ્યવહારનયકે કથનસે) ચાર વિભાવભાવરૂપ પરિણત હોનેસે સંસારમેં ભી વિદ્યમાન હૈં વે સબ શુદ્ધનયકે કથનસે શુદ્ધગુણપર્યાયોં દ્વારા સિદ્ધભગવન્ત સમાન હૈં (અર્થાત્ જો જીવ વ્યવહારનયકે કથનસે ઔદયિકાદિ વિભાવભાવોંવાલે હોનેસે સંસારી હૈં વે સબ શુદ્ધનયકે કથનસે શુદ્ધ ગુણોં તથા શુદ્ધ પર્યાયોંવાલે હોનેસે સિદ્ધ સદૃશ હૈં )
ઇસીપ્રકાર (આચાર્યદેવ) શ્રીમદ્ અમૃતચન્દ્રસૂરિને (શ્રી સમયસારકી આત્મખ્યાતિ નામક ટીકામેં પાઁચવેં શ્લોક દ્વારા) કહા હૈ કિ : —
‘‘[શ્લોેકાર્થ : — ] યદ્યપિ વ્યવહારનય ઇસ પ્રથમ ભૂમિકામેં જિન્હોંને પૈર રખા હૈ ઐસે ❃પ્રમાણભૂત જ્ઞાનમેં શુદ્ધાત્મદ્રવ્યકા તથા ઉસકી પર્યાયોંકા — દોનોંકા સમ્યક્ જ્ઞાન હોના ચાહિયે .
શુદ્ધાત્મદ્રવ્યકા ભી સચ્ચા જ્ઞાન નહીં હો સકતા . ઇસલિયે ‘વ્યવહારનયકે વિષયોંકા ભી જ્ઞાન તો
કરને યોગ્ય હૈ’ ઐસી વિવક્ષાસે નહીં . વ્યવહારનયકે વિષયોંકા આશ્રય ( – આલમ્બન, ઝુકાવ,
સ્પષ્ટરૂપસે હેય કહા જાયેગા . જિસ જીવકો અભિપ્રાયમેં શુદ્ધાત્મદ્રવ્યકે આશ્રયકા ગ્રહણ ઔર
અન્યકો નહીં .