Niyamsar-Hindi (Gujarati transliteration).

< Previous Page   Next Page >


Page 124 of 388
PDF/HTML Page 151 of 415

 

નિયમસાર
[ ભગવાનશ્રીકુંદકુંદ-

સંચારાગોચરં પ્રાસુકમિત્યભિહિતમ્; પ્રતિગ્રહોચ્ચસ્થાનપાદક્ષાલનાર્ચનપ્રણામયોગશુદ્ધિભિક્ષા- શુદ્ધિનામધેયૈર્નવવિધપુણ્યૈઃ પ્રતિપત્તિં કૃત્વા શ્રદ્ધાશક્ત્યલુબ્ધતાભક્તિ જ્ઞાનદયાક્ષમાઽભિધાન- સપ્તગુણસમાહિતેન શુદ્ધેન યોગ્યાચારેણોપાસકેન દત્તં ભક્તં ભુંજાનઃ તિષ્ઠતિ યઃ પરમતપોધનઃ તસ્યૈષણાસમિતિર્ભવતિ . ઇતિ વ્યવહારસમિતિક્રમઃ . અથ નિશ્ચયતો જીવસ્યાશનં નાસ્તિ પરમાર્થતઃ, ષટ્પ્રકારમશનં વ્યવહારતઃ સંસારિણામેવ ભવતિ .

તથા ચોક્તં સમયસારે (?)
‘‘ણોકમ્મકમ્મહારો લેપ્પાહારો ય કવલમાહારો .
ઉજ્જ મણો વિ ય કમસો આહારો છવ્વિહો ણેયો ..’’

અગોચર વહ પ્રાસુક (અન્ન)ઐસા (શાસ્ત્રમેં) કહા હૈ . પ્રતિગ્રહ, ઉચ્ચ સ્થાન, પાદપ્રક્ષાલન, અર્ચન, પ્રણામ, યોગશુદ્ધિ (મન - વચન - કાયાકી શુદ્ધિ) ઔર ભિક્ષાશુદ્ધિઇસ નવવિધ પુણ્યસે (નવધા ભક્તિસે) આદર કરકે, શ્રદ્ધા, શક્તિ, અલુબ્ધતા, ભક્તિ, જ્ઞાન, દયા ઔર ક્ષમાઇન (દાતાકે) સાત ગુણોં સહિત શુદ્ધ યોગ્ય-આચારવાલે ઉપાસક દ્વારા દિયા ગયા (નવ કોટિરૂપસે શુદ્ધ, પ્રશસ્ત ઔર પ્રાસુક) ભોજન જો પરમ તપોધન લેતે હૈં, ઉન્હેં એષણાસમિતિ હોતી હૈ . ઐસા વ્યવહારસમિતિકા ક્રમ હૈ .

અબ નિશ્ચયસે ઐસા હૈ કિજીવકો પરમાર્થસે અશન નહીં હૈ; છહ પ્રકારકા અશન વ્યવહારસે સંસારિયોંકો હી હોતા હૈ .

ઇસીપ્રકાર શ્રી સમયસારમેં (?) કહા હૈ કિ :

‘‘[ગાથાર્થ : ] નોકર્મ - આહાર, કર્મ - આહાર, લેપ - આહાર, કવલ - આહાર, ઓજ - આહાર ઔર મન - આહારઇસપ્રકાર આહાર ક્રમશઃ છહ પ્રકારકા જાનના .’’ યહાઁ ઉદ્ધૃત કી ગઈ ગાથા સમયસારમેં નહિ હૈ, પરન્તુ પ્રવચનસારમેં (પ્રથમ અધિકારકી ૨૦વીઁ ગાથાકી

તાત્પર્યવૃત્તિ-ટીકામેં) અવતરણરૂપ હૈ .

૧૨૪ ]

૧ પ્રતિગ્રહ = ‘‘આહારજલ શુદ્ધ હૈ; તિષ્ઠ, તિષ્ઠ, તિષ્ઠ, (ઠહરિયે ઠહરિયે, ઠહરિયે)’’ ઐસા કહકર આહારગ્રહણકી પ્રાર્થના કરના; કૃપા કરનેકે લિયે પ્રાર્થના; આદરસન્માન . [ઇસપ્રકાર પ્રતિગ્રહ કિયા જાને પર, યદિ મુનિ કૃપા કરકે ઠહર જાયેં તો દાતાકે સાત ગુણોંસે યુક્ત શ્રાવક ઉન્હેં અપને ઘરમેં
લે જાકર, ઉચ્ચ-આસન પર વિરાજમાન કરકે, પાઁવ ધોકર, પૂજન કરતા હૈ ઔર પ્રણામ કરતા હૈ
. ફિ ર મન-વચન-કાયાકી શુદ્ધિપૂર્વક શુદ્ધ ભિક્ષા દેતા હૈ . ]